Laparoskopik Histerektomi
Laparoskopik Histerektomi Nedir?
Laparoskopik histerektomi, rahmin karın duvarında açılan küçük cerrahi girişlerden yerleştirilen kamera ve ince cerrahi aletler kullanılarak çıkarıldığı minimal invaziv histerektomi yöntemidir.
Ameliyat genel anestezi altında gerçekleştirilir. Karın boşluğu cerrahi görüş alanı oluşturmak amacıyla karbondioksit gazıyla genişletilir. Kamera sayesinde pelvis yüksek çözünürlüklü ve büyütülmüş olarak görüntülenir.
Cerrah rahmi çevreleyen anatomik yapıları tanımlar, gerekli bağları ve damarları kontrollü biçimde ayırır. Total laparoskopik histerektomide rahim ağzı da rahimle birlikte çıkarılır.
Rahim çoğu zaman vajinal yoldan dışarı alınabilir. Büyük rahimlerde veya rahmin vajinal yoldan tek parça çıkarılmasının mümkün olmadığı durumlarda spesimen çıkarma yöntemi ameliyat öncesinde ayrıca planlanır.
Laparoskopik histerektominin temel özelliği rahmin alınması işleminin önemli cerrahi aşamalarının karın içerisinde laparoskopik olarak gerçekleştirilmesidir.
Histerektomi Nedir?
Histerektomi, rahmin cerrahi olarak çıkarılmasıdır.
Histerektominin kapsamına göre rahmin tamamı veya bazı tekniklerde rahim gövdesi çıkarılabilir.
Total histerektomide rahim gövdesi ve rahim ağzı birlikte çıkarılır.
Subtotal veya supraservikal histerektomide ise rahim gövdesi çıkarılırken rahim ağzı yerinde bırakılır.
Histerektomi ile yumurtalıkların alınması aynı işlem değildir.
Bir hastanın rahminin alınması, yumurtalıklarının da mutlaka alınacağı anlamına gelmez. Yumurtalıkların korunması veya çıkarılması için ayrıca karar verilmesi gerekir.
Kapalı Rahim Ameliyatı Nedir?
Halk arasında kullanılan kapalı rahim ameliyatı ifadesi genellikle laparoskopik histerektomiyi ifade eder.
Açık histerektomide alt karın bölgesinde daha geniş bir kesi yapılırken laparoskopik histerektomide genellikle birkaç küçük kesi kullanılır.
Bu küçük girişlerden;
- kamera,
- enerji cihazları,
- tutucu ve kesici cerrahi aletler,
- sütür ekipmanları
karın içerisine yerleştirilebilir.
Kapalı cerrahi denilmesi işlemin basit veya küçük olduğu anlamına gelmez. Total laparoskopik histerektomi ileri pelvik anatomi ve laparoskopik cerrahi becerisi gerektiren kapsamlı bir ameliyattır.
Total Laparoskopik Histerektomi Nedir?
Total laparoskopik histerektomi, rahim gövdesi ile rahim ağzının laparoskopik cerrahi ile çıkarıldığı ameliyattır.
“Total” kelimesi bazen hastalar tarafından rahimle birlikte yumurtalıkların da alındığı şeklinde yanlış anlaşılmaktadır.
Oysa total histerektomi terimindeki “total” rahim ağzının da çıkarıldığını ifade eder. Yumurtalıklarla ilgili kararı tarif etmez.
Örneğin bir hastada;
total laparoskopik histerektomi + bilateral salpenjektomi + yumurtalıkların korunması
yapılabilir.
Bu durumda rahim ve her iki tüp çıkarılmış ancak yumurtalıklar yerinde bırakılmış olur.
TLH Nedir?
TLH, İngilizce Total Laparoscopic Hysterectomy teriminin kısaltmasıdır.
Türkçede total laparoskopik histerektomi anlamına gelir.
TLH sırasında rahmi tutan bağların ayrılması, uterin damarların kontrolü ve rahmin vajinadan ayrılması gibi temel cerrahi işlemler laparoskopik olarak gerçekleştirilir.
Rahim çıkarıldıktan sonra vajinanın üst bölümü kapatılır. Bu bölgeye vajinal kaf adı verilir.
Subtotal Laparoskopik Histerektomi Nedir?
Subtotal veya supraservikal histerektomi, rahmin gövdesinin çıkarıldığı ancak rahim ağzının yerinde bırakıldığı ameliyattır.
Bu yöntem her hasta için gerekli veya avantajlı değildir.
Rahim ağzının bırakılması durumunda hastanın gelecekte servikal tarama gereksinimi devam edebilir. Ayrıca bazı kadınlarda rahim ağzındaki kalan endometrial doku nedeniyle siklik lekelenme görülebilir.
Total veya subtotal histerektomi kararı hastanın hastalığı ve cerrahi hedefe göre verilmelidir.
Laparoskopik Histerektomi Kimlere Yapılabilir?
Laparoskopik histerektomi rahmin alınmasının gerekli olduğu ve minimal invaziv cerrahiye uygun birçok hastada uygulanabilir.
Benign hastalıklarda başlıca nedenler arasında;
- semptomatik miyomlar,
- tedaviye rağmen devam eden yoğun rahim kanaması,
- adenomyozis,
- bazı endometriozis vakaları,
- kronik pelvik ağrının seçilmiş nedenleri,
- bazı rahim sarkması vakaları
bulunabilir.
Ayrıca uygun jinekolojik kanser cerrahilerinde de laparoskopik yaklaşım kullanılabilir. Ancak kanser cerrahisinin tipi hastalığın türüne ve evresine göre ayrıca planlanmalıdır.
Rahim Hangi Durumlarda Alınır?
Histerektomi çeşitli jinekolojik hastalıkların kesin tedavilerinden biri olabilir.
Ancak özellikle iyi huylu hastalıklarda rahmin alınması kararı çoğunlukla diğer tedavi seçenekleri ve hastanın beklentileri değerlendirildikten sonra verilmelidir.
Rahim alınması özellikle;
- ciddi şikâyete neden olan ve diğer tedavilerle kontrol edilemeyen miyomlarda,
- tedaviye dirençli ağır uterin kanamalarda,
- belirgin adenomyoziste,
- seçilmiş endometriozis vakalarında,
- rahim sarkmasında,
- rahim veya bazı diğer jinekolojik kanserlerde
gündeme gelebilir.
Miyomlarda Laparoskopik Histerektomi
Miyomlar histerektominin en sık nedenlerinden biridir.
Ancak miyomu bulunan her kadının rahminin alınması gerekmez.
Gebelik isteyen veya rahmini korumayı tercih eden uygun hastalarda yalnızca miyomların çıkarıldığı miyomektomi düşünülebilir.
Histerektomi daha çok çocuk isteği tamamlanmış, rahmini koruma isteği olmayan veya miyom yükü nedeniyle rahim koruyucu tedavinin uygun olmadığı bazı hastalarda düşünülebilir.
Özellikle büyük miyomlu rahimlerde laparoskopik histerektominin mümkün olup olmadığı yalnızca rahmin santimetre veya gram olarak büyüklüğüne bağlı değildir.
Rahmin hareketliliği, pelvis içerisindeki alan, geçirilmiş ameliyatlar, miyomların yerleşimi ve rahmin güvenli şekilde vücut dışına çıkarılma yöntemi birlikte değerlendirilmelidir.
Anormal Rahim Kanamasında Laparoskopik Histerektomi
Yoğun veya düzensiz rahim kanaması kadınların yaşam kalitesini önemli ölçüde etkileyebilir.
Ancak anormal rahim kanamasında histerektomi genellikle ilk tedavi değildir.
Öncelikle kanamanın nedeni araştırılmalıdır.
Yaşa ve klinik duruma göre;
- ultrasonografi,
- endometrial örnekleme,
- histeroskopi,
- laboratuvar değerlendirmeleri
gerekebilir.
İlaç tedavileri veya daha sınırlı girişimlerin uygun olmadığı veya başarısız olduğu bazı hastalarda histerektomi kesin tedavi sağlayabilir.
Adenomyozis İçin Laparoskopik Histerektomi
Adenomyozis, rahim iç tabakasına benzer dokunun rahim kas tabakası içerisinde bulunmasıdır.
Yoğun adet kanaması, şiddetli adet ağrısı ve kronik pelvik ağrıya neden olabilir.
Gebelik isteği bulunan kadınlarda rahim koruyucu tedaviler değerlendirilir.
Çocuk isteği tamamlanmış ve ciddi semptomları diğer yöntemlerle kontrol edilemeyen bazı hastalarda histerektomi adenomyozis için kesin tedavi sağlayabilir.
Endometrioziste Laparoskopik Histerektomi
Endometriozis rahim dışında endometrium benzeri dokuların bulunduğu kronik bir hastalıktır.
Bu nedenle yalnızca rahmi çıkarmak her endometriozis hastasını otomatik olarak tedavi etmez.
Özellikle derin endometriozis bulunan hastalarda bağırsak, mesane, üreterler ve diğer pelvik yapılardaki hastalığın ayrıca değerlendirilmesi gerekir.
Gebelik isteği tamamlanmış ve rahim kaynaklı ek hastalığı bulunan seçilmiş kadınlarda histerektomi cerrahi planın bir parçası olabilir.
Ancak cerrahi plan yalnızca “rahmi almak” üzerine değil, mevcut endometriozis odaklarının anatomisine göre oluşturulmalıdır.
Rahim Sarkmasında Laparoskopik Histerektomi
Rahim sarkması tedavisinde histerektomi seçeneklerden biridir ancak her rahim sarkmasında rahmin alınması zorunlu değildir.
Rahim koruyucu askı ameliyatları da bulunmaktadır.
Histerektomi yapılacaksa yalnızca rahmi çıkarmak yeterli olmayabilir. Vajinanın üst kısmının uygun destek yapılarına sabitlenmesi ileride vajinal tepe sarkması riskini azaltmak açısından önemlidir.
Bu nedenle prolapsus cerrahisi basit bir histerektomiden farklı olarak pelvik destek sisteminin yeniden oluşturulmasını gerektirebilir.
Kanserde Laparoskopik Histerektomi
Laparoskopik cerrahi bazı jinekolojik kanserlerde yaygın olarak kullanılan bir yaklaşımdır.
Ancak kanser nedeniyle yapılan histerektomi ile iyi huylu hastalık nedeniyle yapılan standart histerektomi aynı ameliyat değildir.
Kanser türüne göre cerrahiye;
- tüplerin ve yumurtalıkların çıkarılması,
- sentinel lenf nodu haritalaması,
- lenf nodu değerlendirmesi,
- omentektomi veya başka evreleme işlemleri
eklenebilir.
Rahim Kanserinde Laparoskopik Histerektomi
Uygun erken evre endometrium kanseri hastalarında minimal invaziv cerrahi günümüzde yaygın olarak kullanılmaktadır.
Cerrahi yalnızca rahmin alınmasından ibaret olmayabilir. Hastanın tümör özelliklerine göre bilateral salpingo-ooforektomi ve sentinel lenf nodu değerlendirmesi gibi işlemler planlanabilir.
Dolayısıyla rahim kanseri nedeniyle laparoskopik histerektomi planlanan hastanın cerrahisi jinekolojik onkoloji prensiplerine göre değerlendirilmelidir.
Rahim Ağzı Kanserinde Laparoskopik Yaklaşım Aynı mıdır?
Hayır.
Rahim ağzı kanseri nedeniyle yapılan cerrahinin kapsamı hastalığın evresine göre farklıdır.
Erken evre serviks kanserinin bazı hastalarında standart basit histerektomiden daha geniş bir ameliyat olan radikal histerektomi gerekebilir.
Bu nedenle benign hastalık için yapılan total laparoskopik histerektomi ile serviks kanseri cerrahisi birbirine karıştırılmamalıdır.
Rahmin Alınması Her Zaman Şart mıdır?
Hayır.
Özellikle benign jinekolojik hastalıklarda histerektomi kararı öncesinde hastalığa göre rahim koruyucu seçenekler bulunabilir.
Miyomlarda;
- takip,
- ilaç tedavileri,
- histeroskopik miyomektomi,
- laparoskopik veya açık miyomektomi
gibi seçenekler değerlendirilebilir.
Rahim sarkmasında bazı hastalarda rahim koruyucu askı operasyonları yapılabilir.
Anormal kanamada ise ilaçlar, hormonal rahim içi sistem veya uygun hastalarda histeroskopik tedaviler düşünülebilir.
Bu nedenle cerrahi karar hastalığın kendisine ve hastanın beklentilerine göre verilmelidir.
Histerektomiye Alternatif Tedaviler Var mı?
Alternatifler histerektomi yapılma nedenine göre değişir.
Örneğin miyom nedeniyle ameliyat düşünülen genç bir hastada yalnızca miyomların çıkarıldığı rahim koruyucu miyomektomi mümkün olabilir.
Rahmin korunarak yapılan miyom cerrahileri hakkında ayrıntılı bilgi için Rahim Koruyucu Miyom Ameliyatı sayfamızı inceleyebilirsiniz.
Miyom ameliyatının farklı cerrahi yöntemleri hakkında ayrıntılı bilgi için Miyom Ameliyatı sayfamızı inceleyebilirsiniz.
Laparoskopik Histerektomi Öncesi Değerlendirme
Başarılı bir laparoskopik histerektomi ameliyatı ameliyathaneden önce doğru hasta seçimi ve ayrıntılı planlama ile başlar.
Cerrahın öncelikle histerektominin neden yapılacağını net olarak belirlemesi gerekir.
Ameliyat öncesi değerlendirmede;
- hastanın yaşı,
- menopoz durumu,
- ameliyatın nedeni,
- rahmin büyüklüğü,
- ultrason bulguları,
- önceki sezaryen ve ameliyatlar,
- endometriozis veya yapışıklık şüphesi,
- kanser riski,
- anemi ve diğer eşlik eden hastalıklar
değerlendirilir.
Ameliyat Öncesi Ultrason
Transvajinal ultrasonografi birçok histerektomi hastasında temel görüntüleme yöntemidir.
Ultrason ile;
- rahmin büyüklüğü,
- miyomların varlığı ve yerleşimi,
- endometriumun özellikleri,
- yumurtalıklar,
- pelvik kitleler
değerlendirilebilir.
Özellikle miyomlu büyük rahimlerde ameliyat öncesi ultrason cerrahi yaklaşımın planlanmasına yardımcı olur.
Laparoskopik Histerektomi Öncesi MR Gerekir mi?
Her laparoskopik histerektomi öncesinde MR gerekli değildir.
Ultrason çoğu benign jinekolojik durumda yeterli olabilir.
Ancak;
- çok büyük veya kompleks miyomlu rahim,
- derin endometriozis şüphesi,
- adenomyozis değerlendirmesi,
- ultrasonda karakterize edilemeyen kitle,
- onkolojik değerlendirme gerektiren bazı durumlar
varsa MR yararlı olabilir.
Smear ve HPV Değerlendirmesi Gerekir mi?
Rahim ağzının total histerektomiyle çıkarılması planlanıyor olsa dahi ameliyat öncesi servikal tarama öyküsünün bilinmesi önemlidir.
Özellikle daha önce anormal smear, yüksek riskli HPV, CIN veya servikal cerrahi öyküsü bulunan hastalarda bu bilgiler cerrahi planlamayı etkileyebilir.
Histerektominin benign nedenle yapılacak olması mevcut servikal hastalığın göz ardı edilmesi anlamına gelmemelidir.
Endometrial Biyopsi Ne Zaman Gerekir?
Anormal uterin kanama nedeniyle histerektomi planlanan bazı kadınlarda ameliyattan önce endometriumun değerlendirilmesi gerekebilir.
Özellikle;
- menopoz sonrası kanama,
- yaşa göre riskli anormal uterin kanama,
- endometriumda şüpheli kalınlaşma veya düzensizlik
bulunması halinde endometrial örnekleme gündeme gelebilir.
Ameliyat öncesinde beklenmeyen endometrium kanserinin dışlanması cerrahi yöntemin doğru planlanması açısından önemlidir.
Ameliyat Öncesi Kan Tahlilleri
Laparoskopik histerektomi öncesinde yapılacak laboratuvar testleri hastanın yaşına, hastalıklarına ve planlanan cerrahiye göre değişebilir.
Genellikle tam kan sayımı ile hemoglobin düzeyi değerlendirilir.
Gerektiğinde;
- böbrek fonksiyon testleri,
- karaciğer fonksiyonları,
- elektrolitler,
- koagülasyon testleri,
- kan grubu
gibi testler istenebilir.
Ameliyat Öncesi Kansızlığın Düzeltilmesi
Miyom veya yoğun kanama nedeniyle histerektomi planlanan kadınlarda demir eksikliği anemisi sık görülebilir.
Elektif bir ameliyat öncesinde belirgin aneminin mümkün olduğunca düzeltilmesi önemlidir.
Hastanın durumuna göre oral veya intravenöz demir tedavileri değerlendirilebilir.
Amaç hastayı ameliyata daha iyi hemoglobin ve demir depolarıyla hazırlamak ve kan transfüzyonu gereksinimini azaltmaya yardımcı olmaktır.
Anestezi Değerlendirmesi
Laparoskopik histerektomi genel anestezi altında gerçekleştirilir.
Ameliyat öncesi anestezi değerlendirmesinde;
- kalp ve akciğer hastalıkları,
- hipertansiyon,
- diyabet,
- kullanılan ilaçlar,
- kan sulandırıcılar,
- alerjiler,
- önceki anestezi deneyimleri
gözden geçirilir.
Laparoskopide karın içerisine gaz verilmesi ve hastaya belirli bir cerrahi pozisyon verilmesi nedeniyle kardiyopulmoner durum da önem taşır.
Önceki Sezaryen ve Ameliyatlar Laparoskopiye Engel mi?
Hayır. Daha önce sezaryen veya başka karın ameliyatı geçirilmiş olması laparoskopik histerektomiye otomatik olarak engel değildir.
Ancak geçirilmiş ameliyatlar karın içerisinde yapışıklık oluşturabilir.
Özellikle daha önce birden fazla sezaryen geçirmiş kadınlarda mesane rahim ön duvarına daha yoğun yapışık olabilir.
Bu durum mesanenin rahimden ayrılması aşamasını daha dikkatli hale getirir.
Önceki cerrahi öyküsü yöntemin mümkün olmadığını değil, operasyonun daha kompleks olabileceğini gösterebilir.
Büyük Rahim Kapalı Ameliyat Edilebilir mi?
Evet. Büyük bir rahim bazı hastalarda laparoskopik olarak çıkarılabilir.
Rahim büyüklüğü arttıkça cerrahi çalışma alanı azalabilir ve rahim damarlarına ulaşmak zorlaşabilir.
Ancak laparoskopik cerrahiye uygunluğu belirleyen tek faktör rahim büyüklüğü değildir.
Rahmin;
- hareketliliği,
- miyomların dağılımı,
- pelvisin anatomisi,
- önceki cerrahiler,
- endometriozis veya yapışıklıklar,
- rahmin dışarı çıkarılma yöntemi
birlikte değerlendirilir.
Büyük Miyomlu Rahim Laparoskopik Çıkarılabilir mi?
Uygun hastalarda büyük miyomlu rahimler de kapalı yöntemlerle ameliyat edilebilir.
Örneğin tek bir büyük fundal miyom ile pelvisin tamamını dolduran servikal miyom aynı teknik zorluğa sahip değildir.
Büyük rahimde asıl sorunlardan biri ameliyat tamamlandıktan sonra spesimenin vücuttan nasıl çıkarılacağıdır.
Rahim vajinal yoldan bütün olarak çıkarılabiliyorsa bu önemli bir avantajdır.
Rahim çok büyükse küçültülerek çıkarma yöntemleri gündeme gelebilir. Ancak malignite riski varsa parçalama yöntemleri ayrıca değerlendirilmelidir.
Karın İçi Yapışıklık Varsa Laparoskopi Yapılabilir mi?
Karın içi yapışıklık bulunması laparoskopiye kesin engel değildir.
Ancak ilk karın girişinden başlayarak cerrahiyi daha kompleks hale getirebilir.
Özellikle bağırsakların karın ön duvarına yapışık olabileceği hastalarda trokar giriş yeri dikkatli seçilmelidir.
Yoğun pelvik yapışıklıklarda bağırsak, mesane ve üreterlerin anatomik planları değişmiş olabilir.
Bu nedenle cerrahın ileri laparoskopik diseksiyon deneyimi önem kazanır.
Obezitede Laparoskopik Histerektomi Yapılabilir mi?
Evet. Obezite tek başına laparoskopik histerektomiye engel değildir.
Hatta büyük abdominal kesi gerektiren açık ameliyatlarda yara enfeksiyonu ve yara komplikasyonları obez hastalarda daha önemli olabilir.
Bununla birlikte laparoskopide anestezi, cerrahi pozisyon ve karbondioksit basıncı açısından hastanın kardiyopulmoner durumu değerlendirilmelidir.
Cerrahi yaklaşım kişinin vücut kitle indeksi yanında genel sağlık durumuna ve ameliyatın karmaşıklığına göre seçilmelidir.
Laparoskopik Histerektomi Nasıl Yapılır?
Laparoskopik histerektomi nasıl yapılır? sorusunu anlamak için ameliyatı birkaç temel aşamaya ayırmak yararlıdır.
Genel olarak işlem şu aşamalardan oluşur:
- Genel anestezi ve hastanın cerrahi pozisyonunun verilmesi,
- laparoskopik kameranın ve cerrahi aletlerin karın içerisine yerleştirilmesi,
- pelvik anatomik yapıların değerlendirilmesi,
- rahmi tutan bağların ve gerekli adneksiyal yapıların ayrılması,
- mesanenin rahim ağzından uzaklaştırılması,
- uterin damarların kontrollü kapatılması,
- rahmin vajinadan ayrılması,
- rahmin vücut dışına çıkarılması,
- vajinal kafın kapatılması,
- kanama ve komşu organların son kontrolünün yapılması.
Bu temel adımlar hastanın anatomisine ve ameliyatın nedenine göre değişebilir.
Laparoskopik Histerektomide Anestezi
Laparoskopik histerektomi genel anestezi altında yapılır.
Hasta ameliyat boyunca uyur ve ağrı hissetmez.
Laparoskopik cerrahide karın boşluğunun karbondioksit ile genişletilmesi ve hastanın baş aşağı eğimli Trendelenburg pozisyonunda tutulması nedeniyle hava yolu ve solunumun anestezi ekibi tarafından kontrol edilmesi gerekir.
Laparoskopik Girişler Nasıl Yapılır?
Ameliyatın başlangıcında karın boşluğuna güvenli giriş sağlanır.
Göbek içerisinden veya hastanın geçmiş ameliyatlarına ve anatomisine göre başka bir bölgeden kamera girişi yapılabilir.
Daha sonra alt karın bölgelerine cerrahi aletler için birkaç küçük trokar yerleştirilir.
Trokarların sayısı ve yerleşimi cerrahın tekniğine ve rahmin büyüklüğüne göre değişebilir.
Karına Neden Karbondioksit Gazı Verilir?
Karın boşluğunda normalde organların arasında ameliyat yapmaya yetecek boş bir alan bulunmaz.
Bu nedenle laparoskopik cerrahide karın içerisine karbondioksit gazı verilerek karın duvarı organlardan uzaklaştırılır.
Bu işleme pnömoperitoneum denir.
Böylece kamera ve cerrahi aletler için çalışma alanı oluşturulur.
Uterin Manipülatör Nedir?
Bazı laparoskopik histerektomilerde vajinal yoldan rahim ağzına yerleştirilen uterin manipülatör kullanılabilir.
Bu cihaz rahmin farklı yönlere hareket ettirilmesine ve cerrahi anatomik sınırların daha iyi ortaya konulmasına yardımcı olabilir.
Bununla birlikte her cerrah ve her ameliyat aynı manipülatör sistemini kullanmaz.
Pelvik Anatominin Ortaya Konulması
Laparoskopik histerektominin güvenli yapılabilmesi için pelvis anatomisinin doğru tanımlanması temel öneme sahiptir.
Rahim;
- mesane,
- üreterler,
- rektum,
- pelvik damarlar
ile yakın anatomik ilişki içerisindedir.
Önceki sezaryenler, endometriozis, miyomlar veya geçirilmiş ameliyatlar bu normal anatomiyi değiştirebilir.
Bu nedenle özellikle kompleks histerektomide ameliyatın en önemli kısmı bazen dokuları kesmekten önce normal anatomiyi yeniden ortaya koymaktır.
Üreterler Nasıl Korunur?
Üreterler böbreklerden mesaneye idrar taşıyan iki ince tüptür ve rahim damarlarının yakınından geçer.
Bu nedenle histerektomide özellikle uterin damarların kapatılması ve vajinal kafın oluşturulması sırasında üreter anatomisinin bilinmesi önemlidir.
Normal anatomide üreterlerin seyri çoğu zaman laparoskopik olarak görülebilir.
Büyük miyom, derin endometriozis veya yoğun yapışıklık bulunan kompleks olgularda üreterlerin daha ayrıntılı diseksiyonu gerekebilir.
Mesane Rahimden Nasıl Ayrılır?
Mesane rahmin önünde ve rahim ağzının hemen ön kısmında yer alır.
Total histerektomide vajinanın üst kısmına ulaşılabilmesi için mesane rahim ağzından aşağı doğru güvenli şekilde ayrılır.
Daha önce sezaryen geçirmiş hastalarda mesane ile rahim arasında yoğun skar dokusu bulunabilir.
Bu nedenle çoklu sezaryen öyküsü olan hastalarda mesane diseksiyonu ameliyatın daha dikkatli aşamalarından biri olabilir.
Round Ligamentlerin Ayrılması
Round ligamentler rahmi pelvis içerisinde destekleyen anatomik yapılardan biridir.
Laparoskopik histerektomide cerrahi alanı açmak için bu ligamentler kontrollü şekilde ayrılabilir.
Daha sonra broad ligament yaprakları ve ilgili anatomik planlar takip edilerek rahim damarlarına doğru ilerlenir.
Rahim Alınırken Tüpler ve Yumurtalıklar Ne Olur?
Rahmin alınması tüplerin ve yumurtalıkların mutlaka çıkarılacağı anlamına gelmez.
Bu üç karar birbirinden ayrı düşünülmelidir:
- Rahim çıkarılacak mı?
- Tüpler çıkarılacak mı?
- Yumurtalıklar çıkarılacak mı?
Özellikle benign hastalık nedeniyle histerektomi yapılan premenopozal kadınlarda normal yumurtalıkların korunması çoğu zaman önemli olabilir.
Rahim Alınırken Tüpler Alınmalı mı?
Benign nedenle histerektomi yapılan ve yumurtalıkları korunacak kadınlarda fallop tüplerinin çıkarılması opportunistik salpenjektomi olarak adlandırılır.
Günümüzde bazı yüksek dereceli seröz over kanserlerinin fallop tüpü kökenli olabileceğine dair bilgiler nedeniyle, uygun hastalarda histerektomi sırasında tüplerin çıkarılması over kanseri riskini azaltmaya yönelik bir strateji olarak değerlendirilebilir.
Ancak bu işlem yumurtalıkların çıkarılmasıyla aynı şey değildir.
Rahim Alınırken Yumurtalıklar Korunabilir mi?
Evet. Rahim alınırken yumurtalıklar korunabilir.
Özellikle menopoz öncesindeki kadınlarda normal yumurtalıkların korunması hormon üretiminin devam etmesini sağlar.
Bu nedenle rahmi alınan ancak yumurtalıkları korunan bir kadın ameliyattan hemen sonra cerrahi menopoza girmez.
Adet görememesinin nedeni rahmin olmamasıdır; yumurtalık fonksiyonları devam edebilir.
Yumurtalıklar Ne Zaman Alınır?
Yumurtalıkların çıkarılması kararı hastanın yaşı, menopoz durumu, yumurtalıklarda hastalık bulunması, ailesel veya genetik kanser riski ve ameliyatın nedenine göre verilmelidir.
Özellikle genç bir kadında normal yumurtalıkların gereksiz yere çıkarılması ani cerrahi menopoza neden olabilir.
Bu nedenle “Rahim alınacaksa yumurtalıklar da alınmalıdır” şeklinde genel bir kural doğru değildir.
Rahim Damarları Nasıl Kapatılır?
Rahmin temel kanlanmasını sağlayan uterin arterler histerektominin önemli cerrahi aşamalarından biridir.
Laparoskopik cerrahide damarlar doğrudan görüntü altında enerji cihazları, klipler veya cerrahi tekniğe uygun başka yöntemlerle kontrol edilebilir.
Damarların güvenli kapatılmasında üreterlerin yakın anatomik seyri özellikle önemlidir.
Kolpotomi Nedir?
Kolpotomi, total histerektomi sırasında vajinanın üst kısmının rahim ağzı çevresinden açılarak rahmin vajinadan ayrılmasıdır.
Bu aşama tamamlandığında rahim artık pelvik bağlarından ve vajinadan tamamen ayrılmış olur.
Rahim daha sonra çoğunlukla vajinal yoldan çıkarılır.
Rahim Vücuttan Nasıl Çıkarılır?
Laparoskopik histerektomi sırasında rahmin cerrahi olarak serbestleştirilmesi ile rahmin vücut dışına çıkarılması iki ayrı aşamadır.
Rahim;
- vajinal yoldan bütün olarak,
- uygun şekilde küçültülerek vajinal yoldan,
- seçilmiş durumlarda abdominal küçük kesilerden
çıkarılabilir.
Hangi yöntemin kullanılacağı rahmin büyüklüğüne, vajinal anatomik özelliklere ve malignite riskine göre belirlenmelidir.
Rahmin Vajinal Yoldan Çıkarılması
Total laparoskopik histerektominin önemli avantajlarından biri rahmin laparoskopik olarak serbestleştirildikten sonra çoğu hastada vajinal yoldan çıkarılabilmesidir.
Bu durumda rahmi dışarı almak için karında büyük ek bir kesi yapılmasına gerek kalmaz.
Rahim yeterince küçük ve vajinal yol uygunsa bütün olarak çıkarılabilir.
Büyük Rahim Küçük Kesilerden Nasıl Çıkarılır?
Büyük miyomlu rahimlerde cerrahinin önemli konularından biri spesimen çıkarılmasıdır.
Rahim vajinal yoldan bütün olarak geçemeyecek kadar büyük olabilir.
Bu durumda doku küçültme teknikleri veya kontrollü spesimen çıkarma yöntemleri düşünülebilir.
Ancak ameliyat öncesinde malignite olasılığı değerlendirilmeden rahim dokusunun parçalanması uygun değildir.
Morselasyon Nedir?
Morselasyon, büyük uterus veya miyom dokusunun küçük cerrahi açıklıklardan çıkarılabilmesi amacıyla daha küçük parçalara ayrılmasıdır.
Minimal invaziv cerrahide büyük spesimenlerin çıkarılmasını kolaylaştırabilir.
Ancak bu işlem özellikle beklenmeyen uterin malignite olasılığı nedeniyle dikkatli hasta seçimi gerektirir.
Morselasyon ve Kanser Güvenliği
Ameliyat öncesinde iyi huylu miyom olduğu düşünülen nadir bir rahim kitlesinin patolojik olarak malign çıkması mümkündür.
Eğer malign tümör karın içerisinde kontrolsüz şekilde parçalanırsa tümör hücrelerinin yayılması riski ortaya çıkabilir.
Bu nedenle özellikle;
- ileri yaş,
- menopoz sonrası dönem,
- atipik görüntüleme özellikleri,
- malignite şüphesi
bulunan hastalarda doku çıkarma şekli dikkatle planlanmalıdır.
Miyom ile leiomyosarkom arasındaki farklar ve morselasyonun onkolojik önemi hakkında ayrıntılı bilgi için Miyom Kansere Dönüşür mü? sayfamızı inceleyebilirsiniz.
Vajinal Kaf Nasıl Kapatılır?
Rahim ve rahim ağzı çıkarıldıktan sonra vajinanın üst kısmında oluşturulan açıklığa vajinal kaf adı verilir.
Bu açıklık laparoskopik veya vajinal yoldan sütürlerle kapatılır.
Vajinal kafın güvenli biçimde kapatılması;
- kanama kontrolü,
- iyileşme,
- vajinal kaf açılması riskinin azaltılması,
- pelvik destek
açısından önemlidir.
Ameliyat Sonunda Neler Kontrol Edilir?
Rahim çıkarıldıktan ve vajinal kaf kapatıldıktan sonra cerrahi alan yeniden değerlendirilir.
Özellikle;
- aktif kanama olup olmadığı,
- uterin damar pedikülleri,
- vajinal kaf,
- mesane,
- üreterlerin seyri,
- bağırsaklar ve diğer komşu yapılar
kontrol edilir.
Gerekli hastalarda idrar yollarının bütünlüğünü değerlendirmek amacıyla sistoskopi yapılabilir.
Sistoskopi Ne Zaman Yapılabilir?
Sistoskopi, ince bir kamera ile mesanenin içerisinin görüntülenmesidir.
Laparoskopik histerektomi sırasında özellikle idrar yolları açısından şüphe oluşması, kompleks diseksiyon yapılması veya cerrahın klinik değerlendirmesi doğrultusunda kullanılabilir.
Sistoskopi ile mesane iç yüzeyi ve üreterlerin mesaneye açıldığı bölgeler değerlendirilebilir.
Laparoskopik Histerektominin Avantajları Nelerdir?
Uygun hastalarda laparoskopik histerektominin açık abdominal histerektomiye kıyasla önemli avantajları olabilir.
- Daha küçük karın kesileri
- Daha az ameliyat sonrası kesi ağrısı
- Daha düşük yara enfeksiyonu riski
- Daha kısa hastanede kalış
- Daha erken yürüme ve mobilizasyon
- Günlük yaşama daha hızlı dönüş
- Daha küçük kozmetik izler
Bununla birlikte laparoskopik cerrahi de kanama, mesane, üreter veya bağırsak yaralanması gibi ciddi komplikasyon riskleri taşıyan gerçek bir ameliyattır.
Laparoskopik ve Açık Histerektomi Arasındaki Fark
İki yöntemin temel farkı rahme ulaşmak için kullanılan cerrahi yoldur.
| Özellik | Laparoskopik Histerektomi | Açık Histerektomi |
|---|---|---|
| Karın kesisi | Birkaç küçük kesi | Daha geniş abdominal kesi |
| Kamera | Yüksek çözünürlüklü laparoskopik görüntü | Doğrudan cerrahi görüş |
| Hastane kalışı | Genellikle daha kısa | Genellikle daha uzun |
| Günlük yaşama dönüş | Genellikle daha hızlı | Genellikle daha yavaş |
| Yara alanı | Daha küçük | Daha büyük |
Bununla birlikte büyük rahim, yoğun yapışıklık veya başka kompleks cerrahi durumlarda açık yaklaşım bazı hastalarda daha uygun olabilir.
Vajinal ve Laparoskopik Histerektomi Arasındaki Fark
Vajinal histerektomide rahim karında kesi yapılmadan tamamen vajinal yoldan çıkarılır.
Laparoskopik histerektomide ise rahmin cerrahi olarak serbestleştirilmesi karındaki küçük girişlerden laparoskopik olarak yapılır.
ACOG, uygun olduğunda vajinal histerektominin iyi huylu hastalık için avantajlı bir yol olduğunu belirtmektedir. Ancak her hastanın anatomisi vajinal yaklaşım için uygun değildir.
Laparoskopi özellikle karın içerisinin değerlendirilmesinin, endometriozis veya yapışıklık diseksiyonunun gerektiği hastalarda avantaj sağlayabilir.
Robotik ve Laparoskopik Histerektomi Arasındaki Fark
Robotik histerektomi de temelde minimal invaziv laparoskopik cerrahidir.
Robotik sistemde cerrah ameliyat masasının yanındaki robotik kollara bağlı aletleri bir konsoldan kontrol eder.
Robotik sistem;
- üç boyutlu büyütülmüş görüntü,
- eklemli cerrahi enstrümanlar,
- ince hareket kontrolü
sağlayabilir.
Ancak her standart histerektomide robotik cerrahinin klasik laparoskopiye üstün olduğu gösterilmiş değildir.
Yöntem seçimi hastanın anatomisi, cerrahi karmaşıklık, cerrahın deneyimi ve mevcut altyapıya göre yapılmalıdır.
vNOTES ile Laparoskopik Histerektomi Arasındaki Fark
vNOTES, doğal açıklık transluminal endoskopik cerrahi yaklaşımıdır ve karın boşluğuna vajinal yoldan ulaşılır.
Klasik laparoskopik histerektomide karında birkaç küçük kesi bulunurken vNOTES'ta uygun hastalarda karın duvarında görünür kesi olmadan ameliyat yapılabilir.
Ancak vNOTES her hasta için uygun değildir.
Hasta seçimi;
- ameliyatın nedeni,
- rahim büyüklüğü,
- önceki cerrahiler,
- endometriozis veya yapışıklık olasılığı,
- pelvik anatomi
gibi faktörlere göre yapılmalıdır.
En İyi Histerektomi Yöntemi Hangisidir?
Bütün kadınlar için tek bir “en iyi histerektomi yöntemi” yoktur.
Uygun hastada vajinal histerektomi son derece avantajlı olabilir. Başka bir hastada laparoskopik yaklaşım daha uygun olabilir. Çok büyük veya kompleks bir rahimde açık cerrahi daha güvenli olabilir. Seçilmiş hastalarda robotik veya vNOTES yaklaşımı değerlendirilebilir.
Bu nedenle cerrahi yöntem;
- histerektomi nedeni,
- rahim büyüklüğü,
- önceki ameliyatlar,
- pelvik yapışıklıklar,
- endometriozis,
- malignite riski,
- cerrahın farklı cerrahi yollardaki deneyimi
birlikte değerlendirilerek seçilmelidir.
En iyi ameliyat, yalnızca en küçük kesinin yapıldığı ameliyat değil; hastalığın güvenli şekilde tedavi edildiği ve hastaya en uygun cerrahi yolun kullanıldığı ameliyattır.
id="kp7s6g"Laparoskopik Histerektomi Kaç Saat Sürer?
Laparoskopik histerektomi kaç saat sürer? sorusunun tek bir cevabı yoktur. Ameliyat süresi rahmin büyüklüğüne, ameliyatın nedenine, hastanın daha önce geçirdiği sezaryen veya karın ameliyatlarına, endometriozis veya yapışıklık bulunup bulunmadığına ve ek cerrahi işlemlere göre değişebilir.
Standart bir total laparoskopik histerektomi bazı hastalarda daha kısa sürede tamamlanabilirken; çok büyük miyomlu rahim, yoğun yapışıklık, derin endometriozis, mesane diseksiyonu veya ek pelvik cerrahi gereken durumlarda ameliyat süresi uzayabilir.
Rahim kanseri cerrahisinde sentinel lenf nodu haritalaması veya başka evreleme işlemlerinin eklenmesi de toplam süreyi artırabilir.
Bu nedenle hastaya verilen süre yaklaşık bir tahmindir. Cerrahide temel hedef ameliyatı en kısa sürede bitirmek değil; rahmi ve gerekli diğer dokuları güvenli şekilde çıkarmak, komşu organları korumak ve kanamayı kontrol etmektir.
Ameliyat Sonrası İlk Saatler
Laparoskopik histerektomi tamamlandıktan sonra hasta anesteziden uyandırılır ve ilk olarak derlenme ünitesinde takip edilir.
Bu dönemde;
- kan basıncı,
- nabız,
- oksijen düzeyi,
- ağrı,
- bulantı,
- vajinal kanama,
- idrar çıkışı
değerlendirilir.
Hastanın bilinci tamamen açıldıktan ve genel durumu stabil hale geldikten sonra serviste takip devam eder.
İlk saatlerde hafif sersemlik, bulantı veya ameliyata bağlı yorgunluk görülebilir. Bu şikâyetlerin çoğu geçicidir.
Laparoskopik Histerektomiden Sonra Hastanede Kaç Gün Kalınır?
Laparoskopik histerektomi sonrası hastanede kalış genellikle açık ameliyata göre daha kısadır.
Birçok hasta bir gece hastanede takip edilebilir. Uygun seçilmiş bazı hastalarda aynı gün taburculuk da mümkün olabilir. Buna karşılık kompleks cerrahi, kanama, eşlik eden hastalıklar veya iyileşmenin yavaş olması halinde daha uzun yatış gerekebilir.
Taburculuk için yalnızca ameliyattan sonra geçen süreye bakılmaz.
Hastanın;
- ağrısının ağızdan alınan ilaçlarla kontrol altında olması,
- ayağa kalkıp yürüyebilmesi,
- idrar yapabilmesi,
- bulantı ve kusmasının kontrol altında olması,
- aktif kanama bulgusu olmaması,
- beslenmeyi tolere edebilmesi
gibi kriterler birlikte değerlendirilir.
İdrar Sondası Ne Zaman Çıkarılır?
Laparoskopik histerektomi sırasında mesanenin boş kalması ve idrar çıkışının takip edilebilmesi amacıyla idrar sondası yerleştirilir.
Standart ve komplikasyonsuz ameliyatlarda sonda çoğu zaman ameliyat günü veya ertesi gün çıkarılabilir.
Ancak mesane üzerinde geniş diseksiyon yapılmışsa, mesane onarımı gerekmişse veya idrar yapma ile ilgili özel bir durum varsa sonda daha uzun süre tutulabilir.
Sonda çıkarıldıktan sonra hastanın kendiliğinden idrar yapabilmesi değerlendirilir.
Ameliyattan Sonra Ne Zaman Yürünür?
Laparoskopik histerektomi sonrası erken yürüme iyileşmenin önemli bir parçasıdır.
Hastanın genel durumu uygunsa ameliyat günü içerisinde veya kısa süre sonra ayağa kalkması teşvik edilir.
Erken mobilizasyon;
- bacak damarlarında pıhtı riskinin azaltılmasına,
- akciğerlerin daha iyi havalanmasına,
- bağırsak hareketlerinin başlamasına,
- genel iyileşmenin hızlanmasına
yardımcı olabilir.
İlk yürüyüşlerin kısa ve destekli olması yeterlidir. Hasta kendisini iyi hissettikçe hareket miktarı artırılabilir.
Ameliyattan Sonra Ne Zaman Yemek Yenir?
Ameliyat sonrası beslenme hastanın bulantı ve bağırsak durumuna göre kademeli olarak başlatılır.
Birçok hastada ameliyattan kısa süre sonra sıvı alımına başlanabilir ve tolere edilirse normal beslenmeye geçilebilir.
Laparoskopik cerrahide erken beslenme modern iyileşme protokollerinin önemli parçalarından biridir.
Ancak bağırsak cerrahisi eklenmiş veya ciddi bulantı bulunan hastalarda plan farklı olabilir.
Laparoskopi Sonrası Gaz ve Omuz Ağrısı
Laparoskopik cerrahiden sonra bazı hastalarda karında şişkinlik, gaz hissi veya omuz ağrısı görülebilir.
Bunun temel nedenlerinden biri ameliyat sırasında karın boşluğunun karbondioksit gazıyla genişletilmesidir.
Ameliyat sonunda gazın büyük bölümü boşaltılsa da diyaframın geçici olarak uyarılması omuz bölgesine yansıyan ağrı oluşturabilir.
Bu şikâyet genellikle geçicidir ve birkaç gün içinde azalır.
Erken hareket etmek, yeterli sıvı almak ve önerilen ağrı kesicileri kullanmak yardımcı olabilir.
Laparoskopik Histerektomi Sonrası Ağrı
Laparoskopik histerektomi sonrasında ağrı beklenebilir ancak açık abdominal cerrahiye göre kesi ağrısı genellikle daha azdır.
Ağrı;
- trokar giriş yerlerinde,
- alt karında,
- pelviste,
- omuz bölgesinde
hissedilebilir.
İlk günlerde daha belirgin olan ağrının giderek azalması beklenir.
Ağrının giderek artması, yüksek ateş, yoğun kanama, karında belirgin şişlik veya sürekli kusma ile birlikte olması halinde değerlendirme gerekir.
Ameliyat Sonrası Vajinal Kanama
Histerektomi sonrasında hafif vajinal kanama veya lekelenme görülebilir.
Bunun nedeni vajinal kafın iyileşme sürecidir.
Hafif ve giderek azalan kanama genellikle normal olabilir.
Ancak;
- saatte birden fazla pedi dolduran kanama,
- büyük pıhtılar,
- baş dönmesi,
- baygınlık hissi,
- çarpıntı
gibi durumlarda acil değerlendirme gerekir.
Ameliyat Sonrası Akıntı
Laparoskopik histerektomi sonrasında vajinal kaf iyileşirken hafif sulu, pembe veya kahverengi akıntı görülebilir.
Bu akıntının zamanla azalması beklenir.
Kötü kokulu, sarı-yeşil veya ateşle birlikte olan akıntı enfeksiyon açısından değerlendirilmelidir.
Ameliyattan Sonra Banyo
Kesi yerlerinin kapatılma şekline göre birçok hastada erken dönemde kısa duş mümkün olabilir.
Ancak küvet, havuz veya denize girmek için cilt ve vajinal kaf iyileşmesinin tamamlanması beklenebilir.
Hastaya taburculuk sırasında verilen yara bakımı önerileri esas alınmalıdır.
Laparoskopik Histerektomi Sonrası Merdiven Çıkılabilir mi?
Genel durumu iyi olan hastalar taburculuk sonrasında kontrollü şekilde merdiven çıkabilir.
İlk günlerde yavaş hareket etmek, tutunmak ve gereksiz tekrarlardan kaçınmak uygun olabilir.
Merdiven çıkmak tek başına vajinal kafı açan veya ameliyatı bozan bir hareket değildir. Ancak hasta kendisini zorlamamalıdır.
Ne Zaman Araba Kullanılabilir?
Araba kullanmaya dönüş hastanın ağrısı, hareket kabiliyeti ve kullandığı ilaçlara göre değişir.
Hasta;
- ani fren yapabilecek,
- gövdesini rahat çevirebilecek,
- emniyet kemerini tolere edebilecek,
- uyuşukluk yapan güçlü ağrı kesicileri kullanmıyor
olmalıdır.
Bu nedenle tek bir gün sayısından ziyade fonksiyonel iyileşme esas alınmalıdır.
Ne Zaman Ağır Kaldırılabilir?
Laparoskopik histerektomi sonrasında karın duvarındaki küçük kesiler hızlı iyileşebilir; ancak pelvis ve vajinal kafın iyileşmesi daha uzun sürer.
Bu nedenle ağır kaldırma erken dönemde sınırlandırılır.
Hasta yürüyebilir ve günlük hafif aktivitelerini yapabilir ancak ağır ev işleri, büyük ağırlıklar veya karın içi basıncı belirgin artıran aktiviteler için daha uzun süre beklemek gerekebilir.
Spor ve Egzersize Dönüş
Hafif yürüyüş erken dönemde teşvik edilir.
Daha yoğun egzersize dönüş ise kademeli yapılmalıdır.
Özellikle;
- ağırlık antrenmanı,
- koşu,
- karın kaslarını yoğun çalıştıran egzersizler,
- yüksek tempolu sporlar
için iyileşme süresi beklenmelidir.
Ağrı veya vajinal kanama ortaya çıkarsa aktivite azaltılmalı ve gerekirse değerlendirme yapılmalıdır.
Laparoskopik Histerektomi Sonrası İşe Dönüş Ne Zaman Olur?
İşe dönüş süresi yapılan işin niteliğine göre değişir.
Masa başında çalışan bir hasta daha erken işe dönebilirken, ağır fiziksel efor gerektiren bir işte çalışan kişinin daha uzun iyileşme süresine ihtiyacı olabilir.
Laparoskopik histerektomi sonrasında açık ameliyata kıyasla genellikle daha erken günlük yaşama dönüş beklenir.
Ancak hastanın yorgunluğu, anemi, ameliyatın kapsamı ve eşlik eden hastalıklar da göz önünde bulundurulmalıdır.
Laparoskopik Histerektomi Kaç Günde İyileşir?
Laparoskopik histerektomi kaç günde iyileşir? sorusunda “iyileşme” kavramını doğru tanımlamak gerekir.
Hasta birkaç gün içerisinde ev içerisinde bağımsız hareket edebilir ve birkaç hafta içerisinde günlük aktivitelerinin önemli bölümüne dönebilir.
Ancak vajinal kafın ve pelvis içerisindeki dokuların tam iyileşmesi daha uzun sürer.
Bu nedenle dışarıdaki küçük kesi izlerinin kapanmış olması ameliyatın tümüyle iyileştiği anlamına gelmez.
Hafif günlük aktiviteye dönüş ile ağır egzersiz ve cinsel ilişkiye dönüş için farklı süreler gerekebilir.
Histerektomi Sonrası Cinsel İlişki
Total laparoskopik histerektomide rahim çıkarıldıktan sonra vajinanın üst kısmı sütürlerle kapatılır. Bu alanın iyileşmesi için zamana ihtiyaç vardır.
Bu nedenle vajinal cinsel ilişkiye erken başlanması önerilmez.
İlişkiye dönüş zamanı ameliyatın kapsamına, vajinal kafın iyileşmesine ve hastanın kontrol muayenesine göre belirlenmelidir.
Ağrı, kanama veya vajinal basınç hissi varsa ilişkiye başlamadan önce değerlendirme yapılması uygun olabilir.
Laparoskopik Histerektomi Riskleri Nelerdir?
Her cerrahi girişimde olduğu gibi laparoskopik histerektominin de bazı riskleri vardır.
Başlıca riskler şunlardır:
- kanama,
- kan transfüzyonu gereksinimi,
- enfeksiyon,
- mesane yaralanması,
- üreter yaralanması,
- bağırsak yaralanması,
- büyük damar yaralanması,
- anestezi komplikasyonları,
- bacak damarlarında pıhtı ve akciğer embolisi,
- vajinal kaf ile ilgili komplikasyonlar,
- çok nadiren açık ameliyata geçme gereksinimi.
Riskler bütün hastalarda aynı değildir.
Daha önce geçirilmiş çok sayıda sezaryen, yoğun endometriozis, büyük miyomlu rahim veya ciddi yapışıklıklar cerrahiyi daha kompleks hale getirebilir.
Kanama Riski
Rahim güçlü bir kanlanmaya sahip olduğu için histerektomide kanama cerrahinin temel risklerinden biridir.
Laparoskopik cerrahide damarların büyütülmüş görüntü altında kapatılması kanama kontrolüne yardımcı olabilir.
Ancak büyük rahim, geniş damarlar veya anatomik bozukluklar kanama riskini artırabilir.
Kan transfüzyonu gereksinimi düşük olmakla birlikte tamamen sıfır değildir.
Enfeksiyon Riski
Histerektomi sonrasında;
- vajinal kaf,
- idrar yolları,
- pelvis,
- karın kesileri
bölgesinde enfeksiyon gelişebilir.
Ateş, kötü kokulu vajinal akıntı, giderek artan ağrı veya yara yerinde kızarıklık ve akıntı varsa değerlendirme gerekir.
Mesane Yaralanması
Mesane rahmin ön tarafında bulunduğu için histerektomi sırasında yaralanabilecek komşu organlardan biridir.
Risk özellikle daha önce birden fazla sezaryen geçirmiş ve mesane ile rahim arasında yoğun yapışıklığı bulunan hastalarda artabilir.
Mesane yaralanması ameliyat sırasında fark edilirse çoğu zaman aynı seansta onarılabilir.
Onarım sonrasında idrar sondasının belirli süre tutulması gerekebilir.
Üreter Yaralanması
Üreterler rahim damarlarının yakınından geçtiği için laparoskopik histerektomide korunması gereken önemli anatomik yapılardır.
Üreter yaralanması nadirdir ancak ciddi sonuçlar oluşturabilir.
Büyük miyom, derin endometriozis veya yapışıklıklar üreterlerin normal anatomik yerini değiştirebilir.
Şüpheli durumlarda üreterlerin daha ayrıntılı olarak ortaya konulması veya sistoskopi gerekebilir.
Bağırsak Yaralanması
Bağırsak yaralanması laparoskopik histerektominin nadir ancak önemli komplikasyonlarından biridir.
Risk özellikle;
- yoğun karın içi yapışıklık,
- önceki büyük karın ameliyatları,
- derin endometriozis,
- bağırsakların rahme yapışık olduğu durumlar
varsa artabilir.
Yaralanmanın ameliyat sırasında fark edilmesi ve uygun şekilde onarılması önemlidir.
Damar Yaralanması
Laparoskopik giriş sırasında veya pelvik diseksiyon esnasında büyük damar yaralanması çok nadiren ortaya çıkabilir.
Bu komplikasyon acil müdahale gerektirebilir ve bazı durumlarda açık cerrahiye geçilmesi gerekebilir.
Damar İçi Pıhtı ve Akciğer Embolisi
Her büyük cerrahide olduğu gibi histerektomi sonrasında bacak damarlarında pıhtı oluşma riski vardır.
Pıhtının akciğere gitmesine pulmoner emboli denir ve ciddi bir komplikasyondur.
Risk azaltma amacıyla hastanın durumuna göre;
- erken mobilizasyon,
- varis çorabı veya pnömatik kompresyon cihazları,
- kan sulandırıcı ilaçlar
kullanılabilir.
Açık Ameliyata Dönme İhtimali
Laparoskopik histerektomilerin büyük bölümü planlandığı şekilde kapalı olarak tamamlanır.
Ancak çok nadiren kontrol edilemeyen kanama, yoğun yapışıklık, beklenmeyen anatomi veya organ yaralanması gibi nedenlerle güvenlik amacıyla açık cerrahiye geçilebilir.
Açık ameliyata geçmek cerrahinin başarısızlığı değil, gerektiğinde hasta güvenliği için yapılan bir karardır.
Vajinal Kaf Açılması Nedir?
Total histerektomi sonrasında vajinanın üst kısmının kapatıldığı bölgeye vajinal kaf denir.
Nadiren bu sütür hattında ayrılma gelişebilir.
Vajinal kaf açılması;
- erken cinsel ilişki,
- iyileşme sorunları,
- enfeksiyon,
- sigara kullanımı veya doku iyileşmesini etkileyen bazı durumlar
ile ilişkili olabilir.
Ani vajinal sıvı boşalması, kanama, ağrı veya vajinada doku hissi gibi belirtiler acil değerlendirme gerektirebilir.
Ameliyat Sonrası Ateş
Ameliyatın ilk saatlerinde hafif ateş görülebilir.
Bununla birlikte kalıcı veya yüksek ateş;
- idrar yolu enfeksiyonu,
- vajinal kaf enfeksiyonu,
- pelvik enfeksiyon,
- akciğer komplikasyonları
açısından değerlendirilmelidir.
Hangi Belirtilerde Doktora Başvurulmalıdır?
Laparoskopik histerektomi sonrası aşağıdaki belirtilerde sağlık kuruluşuna başvurmak gerekebilir:
- yoğun vajinal kanama,
- 38°C üzerinde devam eden ateş,
- giderek artan karın veya pelvik ağrı,
- sürekli kusma,
- nefes darlığı veya göğüs ağrısı,
- tek bacakta belirgin şişlik ve ağrı,
- idrar yapamama,
- kötü kokulu vajinal akıntı,
- yara yerinde ciddi kızarıklık veya akıntı,
- bayılma veya ciddi halsizlik.
Rahim Alınınca Vücutta Ne Olur?
Rahim alındıktan sonra en temel değişiklik adet kanamasının tamamen sona ermesi ve gebeliğin artık mümkün olmamasıdır.
Ancak rahim alınması ile yumurtalıkların alınması aynı şey değildir.
Yumurtalıklar korunmuşsa östrojen ve diğer hormonların üretimi devam eder.
Bu nedenle premenopozal bir kadının rahmi alınıp yumurtalıkları korunursa ameliyattan hemen sonra cerrahi menopoz gelişmez.
Rahim Alınınca Adet Olunur mu?
Total histerektomi sonrasında rahim ve rahim iç tabakası olmadığı için adet kanaması olmaz.
Subtotal histerektomide rahim ağzı yerinde bırakılmışsa küçük bir grup hastada kalan endometrial dokudan siklik lekelenme görülebilir.
Rahim Alınınca Menopoza Girilir mi?
Rahmin alınması tek başına cerrahi menopoz oluşturmaz.
Cerrahi menopoz esas olarak her iki yumurtalığın çıkarılmasıyla ortaya çıkar.
Yumurtalıklar korunursa hormon üretimi devam eder.
Ancak rahim olmadığı için adet kanaması olmaz ve bu nedenle menopozun başlangıcı adet üzerinden takip edilemez.
Yumurtalıklar Korunursa Ne Olur?
Normal yumurtalıklar korunmuşsa hormonal fonksiyon devam eder.
Bu durum özellikle genç kadınlarda kemik sağlığı, kardiyovasküler sistem ve menopoz semptomları açısından önemlidir.
Bu nedenle benign hastalık nedeniyle ameliyat edilen premenopozal kadınlarda yumurtalıkların çıkarılması ayrı bir risk-fayda değerlendirmesi gerektirir.
Rahim Alınması Cinsel Hayatı Etkiler mi?
Histerektomi sonrası cinsel yaşam konusunda hastaların önemli endişeleri olabilir.
Birçok kadın ameliyat sonrasında normal ve tatmin edici cinsel yaşamına devam edebilir.
Hatta ameliyat öncesinde yoğun kanama, ağrı veya büyük miyoma bağlı bası şikâyeti varsa bu sorunların düzelmesi cinsel yaşamı olumlu etkileyebilir.
Cinsel fonksiyon yalnızca rahimle ilişkili değildir; hormonlar, vajinal sağlık, pelvik taban, psikolojik durum, ilişki dinamikleri ve ağrı gibi birçok faktörden etkilenir.
Histerektomi Orgazmı Etkiler mi?
Orgazm yalnızca rahmin kasılmasıyla oluşan bir fonksiyon değildir.
Klitoris, vajina, pelvik sinirler ve merkezi sinir sistemi önemli rol oynar.
Bu nedenle histerektomi sonrasında orgazm tamamen ortadan kalkmaz.
Bununla birlikte bireysel deneyimler değişebilir.
Yumurtalıkların çıkarılması ve menopoz gelişmesi vajinal kuruluk ve libido üzerinde ayrıca etkili olabilir.
Rahim Alınınca Kilo Alınır mı?
Histerektominin kendisi doğrudan yağlanmaya neden olan bir ameliyat değildir.
Ameliyat sonrası geçici hareket azalması, yaş, hormonal değişiklikler ve yaşam tarzı kilo değişimini etkileyebilir.
Yumurtalıkların alınmasıyla erken menopoz oluşması metabolik değişikliklere katkıda bulunabilir.
Ancak “rahim alınırsa mutlaka kilo alınır” doğru değildir.
Rahim Alınması İdrar Kaçırma Yapar mı?
Histerektomi ile idrar kaçırma arasındaki ilişki tek bir nedene indirgenemez.
Pelvik taban yapısı, yaş, doğum öyküsü, obezite, mevcut prolapsus ve daha önceki mesane sorunları önemlidir.
Ameliyat öncesinde idrar kaçırma şikâyeti bulunan hastanın ayrıca değerlendirilmesi gerekir.
Rahim sarkması cerrahisinde bazı hastalarda histerektomiye ek olarak destek veya idrar kaçırma ameliyatları planlanabilir.
Rahim Alındıktan Sonra Gebelik Mümkün mü?
Hayır. Rahim çıkarıldıktan sonra gebeliğin rahim içerisinde gelişmesi mümkün değildir.
Yumurtalıklar korunmuş olsa bile gebeliği taşıyacak rahim bulunmaz.
Rahim Alınmasının Psikolojik Etkileri
Histerektomi kadınlar tarafından farklı şekillerde deneyimlenebilir.
Bazı hastalar yıllardır süren kanama veya ağrıdan kurtuldukları için ameliyat sonrasında önemli rahatlama hisseder.
Bazı kadınlarda ise rahmin kaybı özellikle doğurganlık, beden algısı veya kadınlık algısı açısından duygusal etkiler oluşturabilir.
Bu nedenle histerektomi kararı özellikle benign hastalıklarda hastanın beklentileri ve tercihleri konuşularak verilmelidir.
İzmir'de Laparoskopik Histerektomi
İzmir'de laparoskopik histerektomi veya kapalı rahim ameliyatı araştıran hastalarda ilk olarak rahmin neden alınması gerektiği ve minimal invaziv cerrahinin uygun olup olmadığı değerlendirilmelidir.
Ameliyat öncesinde;
- jinekolojik muayene,
- ultrasonografi,
- gerektiğinde MR,
- servikal tarama öyküsü,
- anormal kanama varsa endometrial değerlendirme,
- önceki ameliyatlar,
- rahim büyüklüğü
gözden geçirilir.
Uygun hastalarda total laparoskopik histerektomi ile rahim büyük bir karın kesisi yapılmadan çıkarılabilir.
Ancak büyük miyomlu rahim, çoklu sezaryen öyküsü, derin endometriozis veya yoğun yapışıklıklar gibi durumlarda ameliyat daha kompleks hale gelebilir.
Bu nedenle İzmir'de kapalı rahim ameliyatı araştırırken yalnızca “ameliyat kapalı yapılacak mı?” sorusuna değil, cerrahın kompleks laparoskopik pelvik cerrahi deneyimine ve gerektiğinde farklı cerrahi yolları kullanabilmesine de dikkat edilmelidir.
Laparoskopik Histerektomide Cerrah Seçimi
Laparoskopik histerektomi ileri pelvik anatomi bilgisi gerektiren bir ameliyattır.
Cerrahın özellikle;
- üreter anatomisini tanıması,
- mesane diseksiyonunu güvenli yapabilmesi,
- uterin damarları kontrollü kapatabilmesi,
- yapışıklıkları laparoskopik olarak ayırabilmesi,
- vajinal kafı güvenli şekilde kapatabilmesi,
- komplikasyon geliştiğinde tanıyıp yönetebilmesi
önemlidir.
Özellikle büyük rahim, çoklu sezaryen, endometriozis veya kanser cerrahisi gibi kompleks durumlarda deneyim daha önemli hale gelir.
En iyi yaklaşım tek bir cerrahi yöntemi bütün hastalara uygulamak değil, hastanın anatomisine ve hastalığına göre doğru cerrahi yolu seçebilmektir.
Laparoskopik Histerektomi Hakkında Sık Sorulan Sorular
Kapalı rahim ameliyatı zor mudur?
Ameliyatın zorluğu rahmin büyüklüğüne, önceki ameliyatlara, yapışıklıklara, endometriozis veya miyomların yerleşimine göre değişir. Standart vakalar ile kompleks pelvik cerrahiler aynı değildir.
Laparoskopik histerektomi kaç saat sürer?
Süre hastaya göre değişir. Standart ameliyatlar daha kısa sürerken büyük rahim, yapışıklık, endometriozis veya ek cerrahi işlemler süreyi uzatabilir.
Kapalı rahim ameliyatında hastanede kaç gün kalınır?
Birçok hasta kısa hastane yatışı sonrasında taburcu olabilir. Bazı hastalarda aynı gün taburculuk mümkünken kompleks cerrahilerde daha uzun yatış gerekebilir.
Kapalı rahim ameliyatı kaç günde iyileşir?
Günlük hafif aktivitelere dönüş birkaç gün ile birkaç hafta arasında olabilir. Pelvik dokular ve vajinal kafın tam iyileşmesi daha uzun sürer.
Laparoskopik histerektomide iz kalır mı?
Karın duvarında birkaç küçük kesi izi bulunur. Bunlar açık ameliyattaki büyük abdominal kesiye göre daha küçüktür.
Laparoskopik histerektomide rahim vajinadan mı çıkarılır?
Çoğu total laparoskopik histerektomide rahim laparoskopik olarak serbestleştirildikten sonra vajinal yoldan çıkarılabilir.
Büyük rahim kapalı ameliyatla alınabilir mi?
Bazı büyük rahimler laparoskopik olarak çıkarılabilir. Uygunluk rahim büyüklüğünün yanında miyomların konumu, hareketlilik, yapışıklık ve spesimen çıkarma yöntemine göre belirlenir.
10 cm miyomlu rahim kapalı alınabilir mi?
Bazı hastalarda mümkündür. Miyomun servikal veya fundal yerleşimi, rahmin toplam büyüklüğü ve pelvik anatomi cerrahi planı etkiler.
Daha önce sezaryen olanlarda kapalı rahim ameliyatı yapılabilir mi?
Evet. Önceki sezaryenler laparoskopiye otomatik olarak engel değildir. Ancak mesane ile rahim arasındaki yapışıklık cerrahiyi daha kompleks hale getirebilir.
Rahim alınırken yumurtalıklar da alınır mı?
Hayır. Rahmin alınması ile yumurtalıkların alınması ayrı kararlardır. Özellikle menopoz öncesindeki kadınlarda normal yumurtalıklar uygun olduğunda korunabilir.
Rahim alınınca hemen menopoza girilir mi?
Yumurtalıklar korunmuşsa genellikle hayır. Cerrahi menopoz esas olarak her iki yumurtalığın çıkarılmasıyla gelişir.
Rahim alınınca adet olunur mu?
Total histerektomi sonrasında rahim olmadığı için adet kanaması olmaz.
Rahim alınınca kilo alınır mı?
Histerektomi tek başına doğrudan kilo aldıran bir işlem değildir. Yaş, yaşam tarzı, aktivite ve yumurtalıkların alınıp alınmaması kilo değişimini etkileyebilir.
Rahim alınması cinsel hayatı bitirir mi?
Hayır. Birçok kadın histerektomi sonrasında tatmin edici cinsel yaşamına devam eder. Ameliyat öncesindeki ağrı veya kanamanın düzelmesi bazı hastalarda cinsel yaşamı olumlu etkileyebilir.
Rahim alınınca orgazm olunur mu?
Evet. Orgazm yalnızca rahmin varlığına bağlı değildir. Klitoris, vajina ve sinir sistemi önemli rol oynar.
Kapalı rahim ameliyatından sonra ne zaman cinsel ilişkiye girilir?
Vajinal kafın yeterli iyileşmesi beklenmelidir. Süre ameliyatın kapsamına ve kontrol muayenesine göre belirlenir.
Kapalı rahim ameliyatından sonra ne zaman yürünür?
Hastanın genel durumu uygunsa ameliyat günü veya kısa süre sonra yürümeye başlanabilir.
Kapalı rahim ameliyatından sonra ne zaman banyo yapılır?
Kesi kapatma yöntemine göre erken dönemde kısa duş mümkün olabilir. Küvet, havuz ve deniz için daha uzun iyileşme süresi gerekebilir.
Kapalı rahim ameliyatından sonra ne zaman işe dönülür?
Masa başı işlere dönüş daha erken olabilir. Ağır fiziksel işlerde daha uzun istirahat gerekir. Süre hastanın iyileşmesine göre belirlenmelidir.
Laparoskopik histerektomi riskli midir?
Her cerrahi gibi kanama, enfeksiyon, mesane, üreter veya bağırsak yaralanması gibi riskleri vardır. Deneyim ve uygun hasta seçimi önemlidir.
Kapalı rahim ameliyatı açığa dönebilir mi?
Nadiren güvenlik nedeniyle açık ameliyata geçmek gerekebilir. Bu karar genellikle ciddi kanama, yoğun yapışıklık veya beklenmeyen anatomi gibi durumlarda verilir.
Rahim alınırken tüpler de alınır mı?
Benign histerektomide uygun hastalarda tüpler yumurtalıklar korunarak çıkarılabilir. Bu işlem opportunistik salpenjektomi olarak adlandırılır.
Rahim alındıktan sonra hamile kalınabilir mi?
Hayır. Yumurtalıklar korunmuş olsa bile gebeliği taşıyacak rahim olmadığı için gebelik mümkün değildir.
En iyi rahim alma yöntemi hangisidir?
Her hasta için tek bir en iyi yöntem yoktur. Vajinal, laparoskopik, robotik, vNOTES veya açık cerrahi hastanın hastalığı ve anatomisine göre seçilmelidir.
İzmir'de kapalı rahim ameliyatı yapılabilir mi?
Evet. Uygun hastalarda total laparoskopik histerektomi ile rahim büyük abdominal kesi olmadan çıkarılabilir. Hasta seçimi ve cerrahi deneyim önemlidir.
Laparoskopik Histerektomide Temel Yaklaşım
Laparoskopik histerektomi, uygun hastalarda rahmin büyük bir abdominal kesi yapılmadan çıkarılmasını sağlayan modern minimal invaziv cerrahi yöntemlerden biridir.
Ancak başarılı bir kapalı rahim ameliyatının temel ölçütü yalnızca küçük kesiler değildir.
Cerrahinin temel hedefleri;
- rahmin güvenli şekilde çıkarılması,
- mesane, üreter ve bağırsakların korunması,
- kanamanın kontrollü yönetilmesi,
- yumurtalıkların gereksiz yere çıkarılmaması,
- vajinal kafın güvenli şekilde kapatılması,
- hastalığın gerektirdiği cerrahi kapsamın eksiksiz uygulanması
olmalıdır.
Özellikle büyük miyomlu rahim, çoklu sezaryen öyküsü, derin endometriozis veya onkolojik cerrahi gibi durumlarda ameliyat standart bir histerektomiden daha kompleks olabilir.
Bu nedenle “kapalı rahim ameliyatı yapılabilir mi?” sorusu önemlidir; ancak bundan daha önemli soru “Benim hastalığım için hangi cerrahi yol en güvenli ve en doğru?” sorusudur.
Miyom nedeniyle rahmin tamamen alınması yerine rahmin korunmasının mümkün olup olmadığını öğrenmek için Rahim Koruyucu Miyom Ameliyatı sayfamızı inceleyebilirsiniz.
Miyomların cerrahi tedavi seçenekleri hakkında ayrıntılı bilgi için Miyom Ameliyatı sayfamızı inceleyebilirsiniz.
```