Rahim Sarkması Neden Olur?

Rahim sarkması neden olur? sorusunun temel cevabı, rahmi ve vajinayı pelvis içerisinde destekleyen kas, bağ ve bağ dokularının zaman içerisinde zayıflamasıdır. Rahim normalde yalnızca tek bir bağla yerinde durmaz; pelvik taban kasları, uterosakral ve kardinal bağlar, vajinal destek dokuları ve çevredeki fasya sistemleri birlikte çalışarak rahmi pelvis içerisinde tutar.

Bu destek sistemlerinden biri veya birkaçı zayıfladığında rahim aşağı doğru hareket etmeye başlayabilir. İlk aşamalarda yalnızca rahim ağzı vajina içinde biraz aşağıda hissedilebilirken, ileri vakalarda rahim vajinal girişe kadar gelebilir veya vajinanın dışına çıkabilir.

Rahim sarkması tek bir nedenden oluşmaz. Çoğu hastada yıllar içerisinde biriken birden fazla risk faktörü birlikte rol oynar. Vajinal doğumlar, gebelik, menopoz, yaşlanma, kronik kabızlık, sürekli ağır kaldırma, obezite, kronik öksürük ve bazı bağ dokusu özellikleri pelvik destek sistemini zaman içerisinde zayıflatabilir.

Bu nedenle iki kadının aynı sayıda doğum yapmış olması, ikisinde de aynı derecede rahim sarkması gelişeceği anlamına gelmez. Doğum şekli, bebeğin ağırlığı, doğum süresi, pelvik taban dokularının yapısı, genetik özellikler, menopoz durumu ve yaşam tarzı birlikte etkilidir.

Rahim sarkması yalnızca rahmin aşağı doğru hareket etmesiyle sınırlı olmayabilir. Pelvik taban bir bütün olarak çalıştığı için aynı hastada mesane sarkması (sistosel), rektosel, vajinal tepe sarkması veya idrar kaçırma gibi başka sorunlar da bulunabilir.

Rahim Sarkması Neden Olur?

Rahim sarkması neden olur? sorusunun altında yatan temel mekanizma, rahmi ve vajinayı yukarıda tutan pelvik destek sisteminin zayıflamasıdır.

Bu destek sistemi yalnızca kaslardan oluşmaz. Pelvik taban kasları, vajinal bağ dokusu, uterosakral ve kardinal ligamentler, endopelvik fasya ve çevredeki destek dokuları birlikte çalışır.

Bu sistemin herhangi bir bölümünde zaman içerisinde kalıcı gevşeme veya hasar oluştuğunda rahim aşağı doğru yer değiştirmeye başlayabilir.

En sık risk faktörleri şunlardır:

• vajinal doğum,
• çok sayıda gebelik ve doğum,
• zor veya uzamış doğum,
• iri bebek doğurma,
• yaşlanma,
• menopoz,
• obezite,
• kronik kabızlık ve ıkınma,
• sürekli ağır kaldırma,
• kronik öksürük,
• bağ dokusu zayıflığı,
• genetik yatkınlık.

Ancak çoğu hastada yalnızca tek bir neden yoktur. Örneğin üç vajinal doğum yapmış, menopoz sonrası dönemde olan, kronik kabızlığı ve fazla kilosu bulunan bir hastada bu faktörlerin tamamı birlikte pelvik taban üzerine yük bindirebilir.

Rahim Sarkması Nedir?

Rahim sarkması, rahmin normal anatomik konumundan aşağı doğru hareket ederek vajinal kanal içerisinde daha aşağı bir seviyeye gelmesidir.

Tıbbi olarak uterin prolapsus olarak adlandırılır.

Hafif sarkmada rahim ağzı vajinanın üst bölümünde bulunabilir. Daha ileri sarkmada rahim ağzı vajinal girişe yaklaşabilir. Çok ileri durumda rahim vajinal açıklığın dışına çıkabilir.

Rahim sarkması çoğu zaman tek başına değildir. Mesane, rektum ve vajinal tepe de aynı pelvik destek sisteminin parçalarıdır.

Pelvik Taban Nedir?

Pelvik taban, pelvisin alt bölümünde yer alan kas, bağ ve fasya yapılarının oluşturduğu destek sistemidir.

Bu sistem;

• rahmi,
• vajinayı,
• mesaneyi,
• üretrayı,
• rektumu

destekler.

Pelvik taban yalnızca organları yukarıda tutmaz. İdrar tutma, dışkı kontrolü, cinsel fonksiyon ve karın içi basıncın yönetilmesinde de rol oynar.

Rahmi Hangi Yapılar Yerinde Tutar?

Rahim pelviste tek bir bağ tarafından asılı değildir.

Rahmin ve vajinanın temel destek sistemleri arasında;

• uterosakral ligamentler,
• kardinal ligamentler,
• pelvik taban kasları,
• endopelvik fasya,
• vajinal bağ dokuları

bulunur.

Bu yapılardaki hasar veya gevşeme zaman içerisinde prolapsusa yol açabilir.

Pelvik Taban Neden Zayıflar?

Pelvik taban dokuları yaşam boyunca farklı yüklerle karşılaşır.

Gebelik sırasında büyüyen rahim pelvik tabana sürekli yük bindirir. Vajinal doğum sırasında kas ve bağ dokuları önemli ölçüde gerilir.

Yaşla birlikte kas kitlesi azalabilir. Menopoz sonrası dokuların hormonal ortamı değişir.

Bunlara kronik kabızlık, obezite veya ağır kaldırma gibi sürekli karın içi basıncı artıran durumlar eklendiğinde pelvik destek sistemi daha fazla zorlanabilir.

Vajinal Doğum Rahim Sarkmasına Neden Olur mu?

Vajinal doğum rahim ve vajina sarkması açısından önemli risk faktörlerinden biridir.

Doğum sırasında bebeğin başı pelvik tabandan geçerken kaslar, bağ dokuları ve sinirler önemli ölçüde gerilebilir.

Bununla birlikte vajinal doğum yapan her kadında rahim sarkması gelişmez.

Risk doğumun özelliklerine ve kadının bireysel doku yapısına göre değişir.

Zor Doğum Rahim Sarkması Riskini Artırır mı?

Uzun süren ve pelvik tabanın yoğun mekanik strese maruz kaldığı doğumlar pelvik destek dokularını daha fazla zorlayabilir.

Özellikle ikinci evrenin uzaması ve uzun süreli ıkınma, pelvik taban üzerindeki mekanik yükü artırabilir.

İri Bebek Doğurmak Rahim Sarkması Yapar mı?

Bebeğin doğum ağırlığı pelvik tabana uygulanan mekanik yükü etkileyebilir.

İri bebek doğumu tek başına rahim sarkmasının kesin nedeni değildir; ancak diğer faktörlerle birlikte riski artırabilir.

Uzamış Doğum ve Ikınma

Doğumun özellikle ıkınma döneminin uzun sürmesi pelvik taban kasları ve sinirleri üzerinde daha fazla baskı oluşturabilir.

Bu durum yıllar sonra ortaya çıkan prolapsus riskine katkıda bulunabilir.

Vakum veya Forseps Kullanımı Rahim Sarkması Riskini Artırır mı?

Operatif vajinal doğumlarda pelvik taban dokularının daha fazla mekanik stres yaşayabileceği düşünülmektedir.

Ancak rahim sarkması gelişimi yalnızca doğumda kullanılan tek bir yönteme bağlanamaz.

Çok Sayıda Doğum Yapmak Rahim Sarkmasına Neden Olur mu?

Gebelik ve doğum sayısı arttıkça pelvik tabanın tekrar tekrar yüklenmesi prolapsus riskini artırabilir.

Ancak beş doğum yapmış ve hiç sarkması olmayan bir kadın bulunabileceği gibi bir veya iki doğum sonrasında belirgin prolapsus gelişen kadınlar da vardır.

Bunun nedeni bağ dokusu ve genetik farklılıkların da önemli olmasıdır.

Sezaryen Rahim Sarkmasından Tamamen Korur mu?

Sezaryen vajinal doğum sırasında oluşabilecek bazı pelvik taban travmalarından kaçınmayı sağlayabilir.

Ancak gebeliğin kendisi de pelvik tabana yük bindirir.

Ayrıca yaşlanma, menopoz, kilo, kronik kabızlık ve genetik bağ dokusu yapısı gibi diğer faktörler devam eder.

Bu nedenle sezaryen rahim sarkması riskini tamamen ortadan kaldırmaz.

Gebeliğin Pelvik Tabana Etkisi

Gebelik boyunca büyüyen rahim pelvis tabanına giderek artan bir yük uygular.

Hormonal değişiklikler de bağ dokularının elastikiyetini etkileyebilir.

Dolayısıyla pelvik taban üzerindeki değişiklikler yalnızca doğum anında başlamaz; gebelik boyunca gelişir.

Menopoz Rahim Sarkmasına Neden Olur mu?

Rahim sarkması menopoz sonrası dönemde daha sık fark edilebilir.

Bu durum yalnızca menopozdan kaynaklanmaz; çoğu zaman geçmiş doğumların ve yıllar içerisinde oluşan pelvik destek kaybının etkileri yaş ilerledikçe daha belirgin hale gelir.

Menopoz sonrasında dokulardaki hormonal değişiklikler vajina ve destek dokularının özelliklerini de etkileyebilir.

Yaşlanma ile Rahim Sarkması Arasındaki İlişki

Yaş ilerledikçe bağ dokularında ve kas yapısında doğal değişiklikler oluşabilir.

Pelvik taban kaslarının gücü azalabilir ve daha önceki doğumların oluşturduğu hasarlar zaman içerisinde daha belirgin hale gelebilir.

Bu nedenle rahim sarkması orta ve ileri yaşlarda daha sık görülür.

Östrojen Azalmasının Pelvik Tabana Etkisi

Menopoz sonrasında östrojen seviyelerinin azalması vajinal ve ürogenital dokuların incelmesine ve elastikiyetinin değişmesine katkıda bulunabilir.

Ancak rahim sarkmasının tek nedeni östrojen azalması değildir.

Fazla Kilo Rahim Sarkmasına Neden Olur mu?

Fazla kilo karın içi basıncı sürekli olarak artırabilir.

Bu basınç pelvisin alt bölümündeki destek dokularına aktarılır.

Uzun yıllar boyunca artmış basınca maruz kalan pelvik taban özellikle başka risk faktörleri de varsa daha kolay zayıflayabilir.

Bu nedenle obezite rahim ve vajinal duvar sarkması açısından değiştirilebilir risk faktörlerinden biridir.

Kabızlık ve Sürekli Ikınma Rahim Sarkmasına Neden Olur mu?

Kronik kabızlıkta her dışkılama sırasında uzun süre güçlü ıkınma yapılması karın içi basıncı artırır.

Bu durum yıllar içerisinde pelvik taban üzerine tekrarlayan mekanik yük oluşturabilir.

Ayrıca bazı hastalarda rektumun vajinaya doğru bombeleştiği rektosel kabızlık ve dışkılama güçlüğüne katkıda bulunabilir.

Rektoselin belirtileri ve tedavisi hakkında ayrıntılı bilgi için Rektosel sayfamızı inceleyebilirsiniz.

Ağır Kaldırmak Rahim Sarkması Yapar mı?

Tek bir kez ağır bir eşya kaldırmak çoğu kadında tek başına rahim sarkması oluşturmaz.

Ancak yıllar boyunca tekrarlayan ağır kaldırma karın içi basıncı sürekli artırabilir.

Özellikle daha önce doğum yapmış veya pelvik taban zayıflığı bulunan kadınlarda bu yük prolapsusun ilerlemesine katkıda bulunabilir.

Kronik Öksürük Rahim Sarkmasına Neden Olur mu?

Her öksürük sırasında karın içi basınç kısa süreli olarak yükselir.

Aylar veya yıllar boyunca devam eden kronik öksürükte bu basınç artışı günde yüzlerce kez tekrarlanabilir.

Kronik akciğer hastalıkları, astım veya sigara kullanımına bağlı öksürük pelvik taban üzerine sürekli yük oluşturabilir.

Sigara Rahim Sarkmasına Neden Olur mu?

Sigara doğrudan tek başına rahim sarkmasının nedeni olarak düşünülmemelidir.

Ancak kronik öksürüğe neden olabilmesi ve bağ dokusu sağlığını olumsuz etkileyebilmesi nedeniyle dolaylı olarak risk üzerinde etkili olabilir.

Ağır Fiziksel İşlerde Çalışmak Rahim Sarkmasını Artırır mı?

Sürekli ağır kaldırmayı gerektiren mesleklerde karın içi basınç tekrar tekrar artabilir.

Bu yük diğer risk faktörleriyle birlikte pelvik organ prolapsusu gelişimine katkıda bulunabilir.

Rahim Sarkması Genetik midir?

Rahim sarkmasının gelişiminde genetik ve bağ dokusu özellikleri önemli olabilir.

Bazı kadınların bağ dokuları yapısal olarak daha esnek veya daha zayıf olabilir.

Aynı sayıda doğum yapmış kadınlar arasında prolapsus açısından büyük farklar görülmesinin nedenlerinden biri budur.

Ailede anne, kız kardeş veya yakın akrabalarda belirgin pelvik organ sarkması bulunması kişisel riski artırabilir; ancak sarkmanın mutlaka gelişeceği anlamına gelmez.

Bağ Dokusu Zayıflığı Rahim Sarkmasına Nasıl Yol Açar?

Pelvik organları destekleyen yapıların önemli bir kısmı kollajen ve diğer bağ dokusu bileşenlerinden oluşur.

Bu dokuların dayanıklılığı ve elastikiyeti kişiden kişiye farklılık gösterir.

Doğuştan veya genetik olarak daha zayıf bağ dokusuna sahip bazı kadınlarda prolapsus daha genç yaşlarda ortaya çıkabilir.

Genç Yaşta Rahim Sarkması Neden Olur?

Rahim sarkması genç yaşta da görülebilir.

Bu durumda özellikle;

• zor vajinal doğum,
• çoklu doğum,
• genetik bağ dokusu yatkınlığı,
• aşırı fiziksel yüklenme,
• kronik kabızlık,
• kronik öksürük

gibi faktörler değerlendirilir.

Genç yaşta prolapsus görülmesi mutlaka çok ciddi bir hastalık olduğu anlamına gelmez ancak bağ dokusu özellikleri açısından daha dikkatli değerlendirme yapılabilir.

Hiç Doğum Yapmadan Rahim Sarkması Olur mu?

Evet.

Vajinal doğum en önemli risk faktörlerinden biri olsa da rahim sarkması yalnızca doğum yapmış kadınlarda görülmez.

Genetik bağ dokusu yapısı, yaşlanma, menopoz, kronik kabızlık, obezite ve kronik öksürük gibi faktörler doğum yapmamış kadınlarda da prolapsusa neden olabilir.

Geçirilmiş Pelvik Ameliyatlar Sarkmaya Neden Olur mu?

Pelvik cerrahiler vajina ve pelvik destek yapılarının anatomisini değiştirebilir.

Özellikle bazı ameliyatlardan sonra destek noktalarının uygun şekilde korunmaması veya zaman içerisinde yeniden zayıflaması prolapsus riskini etkileyebilir.

Rahim Alındıktan Sonra Sarkma Olur mu?

Evet. Rahim alındıktan sonra artık uterin prolapsus olmaz; ancak vajinanın üst kısmı aşağı doğru sarkabilir.

Bu duruma vajinal tepe prolapsusu denir.

Bu nedenle özellikle prolapsus nedeniyle histerektomi yapılırken vajinal tepenin uygun destek yapılarına sabitlenmesi önemlidir.

Vajinal Tepe Sarkması Nedir?

Histerektomi sonrasında vajinanın üst kısmı pelvis içerisinde desteklenir.

Bu destek zaman içerisinde zayıflarsa vajinal tepe aşağı doğru hareket edebilir.

İleri vakalarda vajina dışarı doğru dönebilir.

Pelvik organ prolapsusunda kullanılan cerrahi destek yöntemleri hakkında ayrıntılı bilgi için Askı Ameliyatları sayfamızı inceleyebilirsiniz.

Rahim Sarkması ve Sistosel Neden Birlikte Görülür?

Rahim ve mesane birbirinden bağımsız iki organ olsa da aynı pelvik destek sistemini paylaşırlar.

Ön vajinal duvarı destekleyen bağ dokusu zayıfladığında mesane vajinaya doğru bombeleşebilir. Buna sistosel veya mesane sarkması denir.

Bu nedenle rahim sarkması bulunan bir kadında eş zamanlı sistosel görülmesi oldukça mümkündür.

Sistoselin belirtileri, dereceleri ve tedavi seçenekleri için Sistosel sayfamızı inceleyebilirsiniz.

Rahim Sarkması ve Rektosel Neden Birlikte Görülür?

Vajinanın arka duvarındaki destek dokuları zayıfladığında rektum vajina içerisine doğru bombeleşebilir.

Bu duruma rektosel denir.

Rektosel;

• kabızlık,
• dışkılama sırasında ıkınma,
• tam boşalamama hissi,
• vajinal dolgunluk

gibi şikâyetlere neden olabilir.

Rahim sarkması ve rektosel aynı pelvik taban hasarının farklı bölgelerdeki sonuçları olabilir.

Ayrıntılı bilgi için Rektosel sayfamızı inceleyebilirsiniz.

Rahim Sarkması İdrar Kaçırmaya Neden Olur mu?

Rahim sarkması ve idrar kaçırma sık olarak aynı hastada görülebilir; ancak biri diğerinin doğrudan ve tek nedeni değildir.

Her iki problem de gebelik, vajinal doğum, yaşlanma, obezite ve pelvik taban zayıflığı gibi ortak risk faktörlerini paylaşır.

Bazı kadınlarda sarkma ilerlediğinde üretranın açısı değişebilir ve mevcut stres idrar kaçırma azalabilir veya gizlenebilir. Sarkma düzeltildiğinde daha önce belirgin olmayan idrar kaçırma ortaya çıkabilir.

Bu nedenle ileri prolapsus ameliyatı öncesinde mesane fonksiyonunun ayrıca değerlendirilmesi önemlidir.

İdrar kaçırma türleri ve tedavi seçenekleri hakkında ayrıntılı bilgi için İdrar Kaçırma Tedavisi sayfamızı inceleyebilirsiniz.

Rahim Sarkması Belirtileri Nelerdir?

Rahim sarkmasının belirtileri sarkmanın derecesine ve eşlik eden sistosel veya rektosel gibi diğer pelvik taban sorunlarına göre değişir.

Başlıca belirtiler;

• vajinada dolgunluk veya kitle hissi,
• vajinal girişte ele gelen doku,
• aşağı doğru çekilme veya ağırlık hissi,
• uzun süre ayakta kalınca artan pelvik baskı,
• idrar yapma güçlüğü,
• idrar kaçırma,
• tam boşalamama hissi,
• kabızlık veya dışkılama güçlüğü,
• cinsel ilişkide rahatsızlık

olabilir.

Vajinada Ele Gelen Kitle Rahim Sarkması Belirtisi midir?

Özellikle ileri prolapsusta hastalar vajinal girişte yumuşak bir doku veya kitle hissedebilir.

Bu her zaman rahmin kendisi değildir.

Mesane sarkması, rektosel veya vajinal tepe prolapsusu da benzer şikâyete neden olabilir.

Bu nedenle hangi organın sarktığının jinekolojik muayeneyle belirlenmesi gerekir.

Aşağı Doğru Baskı ve Ağırlık Hissi

Rahim sarkmasında sık tarif edilen yakınmalardan biri pelviste aşağı doğru çekilme veya ağırlık hissidir.

Bu şikâyet gün sonunda, uzun süre ayakta kalınca veya fiziksel efor sonrasında artabilir.

Uzanıldığında azalabilir.

Rahim Sarkması Bel ve Kasık Ağrısı Yapar mı?

Bazı kadınlar pelvik ağırlık, kasık ağrısı veya bel bölgesinde rahatsızlık tarif edebilir.

Ancak bel ağrısının çok sayıda farklı nedeni bulunduğu için her bel ağrısının rahim sarkmasına bağlanması doğru değildir.

Rahim Sarkması İdrar Yapmayı Zorlaştırır mı?

İleri prolapsusta mesane ve üretranın anatomik konumu değişebilir.

Bunun sonucunda;

• idrar akımında zayıflama,
• mesaneyi tam boşaltamama,
• sık idrara çıkma,
• idrar kaçırma

gibi belirtiler ortaya çıkabilir.

Mesane sarkması da eşlik ediyorsa belirtiler daha belirgin olabilir.

Rahim Sarkması Kabızlık ve Dışkılama Güçlüğü Yapar mı?

Rahim sarkmasına rektosel eşlik ediyorsa dışkılama sırasında tam boşalamama ve ıkınma ihtiyacı artabilir.

Bazı kadınlar dışkılamayı tamamlayabilmek için vajinal bölgeye elle destek verme ihtiyacı hissedebilir.

Bu özellikle rektosel açısından önemli bir bulgudur.

Rahim Sarkması Cinsel İlişkiyi Etkiler mi?

Rahim veya vajinal duvar sarkması cinsel ilişkide dolgunluk, baskı, ağrı veya rahatsızlık hissine neden olabilir.

İleri prolapsusta vajinal girişte bulunan doku cinsel aktiviteyi fiziksel olarak da zorlaştırabilir.

Ancak cinsel fonksiyon yalnızca sarkmanın derecesine bağlı değildir; menopoz, vajinal kuruluk ve pelvik taban kas fonksiyonu gibi başka faktörler de önemlidir.

Rahim Sarkmasının Dereceleri Nelerdir?

Pelvik organ prolapsusu hafiften ileri dereceye kadar değişebilir.

Sarkmanın değerlendirilmesinde yalnızca hastanın dışarıdan gördüğü görüntü değil, organların vajina içerisindeki anatomik konumu da dikkate alınır.

Modern değerlendirmede POP-Q adı verilen standart ölçüm sistemi kullanılabilir.

Hafif Rahim Sarkması Nedir?

Hafif prolapsusta rahim ağzı vajinal kanal içerisinde normalden daha aşağıda bulunabilir ancak vajinal girişten dışarı çıkmaz.

Hasta hiçbir şikâyet yaşamayabilir veya yalnızca uzun süre ayakta kalınca hafif basınç hissedebilir.

Her hafif rahim sarkmasının ameliyat edilmesi gerekmez.

İleri Rahim Sarkması Nedir?

İleri prolapsusta rahim ağzı veya rahim vajinal girişe ulaşabilir veya dışarı çıkabilir.

Bu durumda;

• vajinada kitle,
• yürümede rahatsızlık,
• idrar ve dışkılama problemleri,
• vajinal yüzeyde tahriş

daha belirgin olabilir.

Rahmin Tamamen Dışarı Çıkması Nedir?

Rahmin vajinal açıklığın dışına belirgin şekilde çıkmasına ileri derece uterin prolapsus veya procidentia denebilir.

Dışarıda kalan vajinal ve servikal dokular sürekli sürtünmeye bağlı tahriş, yara veya kanama geliştirebilir.

Bu hastalarda tedavi kararı yaş, genel sağlık durumu, cinsel aktivite, rahmin korunma isteği ve eşlik eden mesane veya rektum sarkmasına göre kişiselleştirilmelidir.

Rahim Sarkması İlerler mi?

Rahim sarkması zaman içerisinde ilerleyebilir; ancak her hastada aynı hızda ilerlemez. Bazı kadınlarda yıllarca hafif derecede kalabilirken, bazı hastalarda doğum, menopoz, kilo artışı, kronik kabızlık, ağır fiziksel yüklenme veya uzun süreli öksürük gibi ek faktörlerle daha belirgin hale gelebilir.

Sarkmanın ilerleme hızı yalnızca mevcut derecesine bağlı değildir. Pelvik taban dokularının dayanıklılığı, bağ dokusu yapısı, yaş, menopoz durumu ve günlük yaşamda karın içi basıncı artıran alışkanlıklar birlikte etkilidir.

Özellikle vajinal girişe yaklaşmış veya dışarı çıkmaya başlamış prolapsuslarda zaman içerisinde;

• vajinal dolgunluk hissi,
• aşağı doğru baskı,
• idrar yapma güçlüğü,
• tam boşalamama hissi,
• kabızlık,
• cinsel ilişkide rahatsızlık

daha belirgin hale gelebilir.

Rahim Sarkması Kendiliğinden Geçer mi?

Belirgin anatomik rahim sarkmasının kendiliğinden tamamen ortadan kalkması beklenmez.

Ancak şikâyetlerin şiddeti gün içerisinde değişebilir. Sabah saatlerinde daha hafif hissedilen prolapsus, uzun süre ayakta kalma veya fiziksel aktivite sonrasında akşam daha belirgin olabilir.

Doğumdan hemen sonraki erken dönemde pelvik tabanın toparlanmasıyla bazı yakınmalar azalabilir. Ancak kalıcı destek dokusu hasarı varsa prolapsus devam edebilir.

Hafif sarkmalarda amaç her zaman ameliyat değildir. Semptom yoksa veya çok azsa takip ve konservatif tedaviler yeterli olabilir.

Rahim Sarkması Önlenebilir mi?

Rahim sarkması tamamen önlenebilen bir hastalık değildir. Çünkü genetik yapı, yaşlanma ve geçmiş doğumlar gibi değiştirilemeyen risk faktörleri vardır.

Buna karşılık bazı değiştirilebilir faktörlerin kontrolü pelvik taban üzerindeki yükü azaltabilir.

Bunlar arasında;

• sağlıklı vücut ağırlığının korunması,
• kronik kabızlığın tedavi edilmesi,
• gereksiz ağır kaldırmanın azaltılması,
• kronik öksürüğün tedavi edilmesi,
• uygun pelvik taban egzersizlerinin öğrenilmesi

yer alır.

Pelvik Taban Egzersizleri Rahim Sarkmasında İşe Yarar mı?

Pelvik taban kas egzersizleri özellikle hafif ve orta dereceli prolapsusta semptomların azaltılmasına yardımcı olabilir.

Bu egzersizler anatomik olarak ileri derece sarkmış bir rahmi tamamen eski yerine getirmeyebilir; ancak pelvik taban kas gücünü artırarak aşağı doğru basınç hissini ve bazı idrar yakınmalarını azaltabilir.

Egzersizin doğru kaslarla yapılması önemlidir. Karın, kalça veya bacak kaslarını sıkmak pelvik taban egzersiziyle aynı şey değildir.

Kegel Egzersizi Nasıl Etki Eder?

Kegel egzersizi, idrar ve vajinal destek sisteminde görev alan pelvik taban kaslarının istemli olarak kasılıp gevşetilmesine dayanır.

Düzenli ve doğru yapıldığında kas kontrolünü artırabilir.

Ancak ileri derecede rahmin dışarı çıktığı prolapsusta yalnızca Kegel egzersiziyle anatomik düzelme beklemek gerçekçi değildir.

Kilo Vermek Rahim Sarkmasını Azaltır mı?

Fazla kilo karın içi basıncı artırdığı için pelvik taban üzerine sürekli yük bindirir.

Obez veya fazla kilolu hastalarda kilo verilmesi pelvik taban üzerindeki mekanik yükü azaltabilir ve bazı semptomların hafiflemesine yardımcı olabilir.

Ancak ileri prolapsus oluşmuşsa yalnızca kilo vermek sarkmayı tamamen düzeltmeyebilir.

Kabızlığın Tedavisi Neden Önemlidir?

Kronik kabızlık ve sürekli ıkınma rahim sarkmasının ilerlemesine katkıda bulunabilecek önemli faktörlerdendir.

Bu nedenle;

• yeterli sıvı tüketimi,
• liften zengin beslenme,
• düzenli fiziksel aktivite,
• gerektiğinde medikal kabızlık tedavisi

önemli olabilir.

Dışkılama sırasında vajinaya doğru belirgin bombeleşme veya tam boşalamama hissi varsa eşlik eden Rektosel açısından değerlendirme yapılabilir.

Ağır Kaldırmayı Azaltmak İşe Yarar mı?

Tekrarlayan ağır kaldırma karın içi basıncı artırır.

Özellikle mevcut pelvik taban zayıflığı bulunan kadınlarda gereksiz ağır kaldırmanın azaltılması semptomların ilerlemesini yavaşlatmaya yardımcı olabilir.

Ancak günlük yaşamın tamamen kısıtlanması gerekmez. Amaç hastanın fonksiyonunu korurken sürekli yüksek basınç oluşturan aktiviteleri azaltmaktır.

Kronik Öksürüğün Tedavisi Neden Önemlidir?

Her öksürük sırasında pelvik tabana ani basınç uygulanır.

Kronik öksürük aylarca veya yıllarca devam ederse bu tekrarlayan mekanik stres pelvik destek sistemini zorlayabilir.

Bu nedenle kronik öksürüğün altta yatan nedeni araştırılmalı ve mümkünse tedavi edilmelidir.

Rahim Sarkması Nasıl Teşhis Edilir?

Rahim sarkmasının tanısı çoğunlukla jinekolojik muayene ile konulur.

Hastanın şikâyetleri, sarkmanın hangi saatlerde veya hangi aktivitelerle arttığı ve idrar veya dışkılama sorunlarının bulunup bulunmadığı sorgulanır.

Daha sonra vajinal muayene ile rahmin, mesanenin, rektumun ve vajinal tepenin anatomik konumu değerlendirilir.

Rahim Sarkmasında Jinekolojik Muayene

Muayene sırasında hastadan ıkınması veya öksürmesi istenebilir.

Böylece prolapsusun günlük yaşam sırasında ne kadar belirgin hale geldiği değerlendirilebilir.

Muayenede yalnızca rahim değil;

• ön vajinal duvar ve mesane desteği,
• arka vajinal duvar ve rektum desteği,
• vajinal tepe,
• pelvik taban kas fonksiyonu

değerlendirilmelidir.

POP-Q Sınıflaması Nedir?

POP-Q, pelvik organ prolapsusunun standart anatomik ölçümlerle tanımlanmasını sağlayan sistemdir.

Vajinanın farklı bölgelerindeki belirli noktaların hymene göre konumu ölçülür.

Böylece sarkmanın yalnızca “hafif”, “orta” veya “ileri” şeklinde subjektif anlatılması yerine daha standart biçimde kaydedilmesi mümkün olur.

Rahim Sarkmasında Ultrason Gerekir mi?

Rahim sarkmasının derecesini belirlemek için çoğu zaman temel yöntem muayenedir.

Ultrason ise rahim, endometrium, miyomlar, yumurtalıklar ve eşlik eden diğer jinekolojik hastalıkları değerlendirmek amacıyla kullanılabilir.

Özellikle ameliyat planlanıyorsa rahmin ve adneksiyel yapıların değerlendirilmesi önemlidir.

Rahim Sarkmasında Ürodinami Ne Zaman Gerekir?

Her rahim sarkması hastasında ürodinamik test yapılması gerekmez.

Ancak belirgin idrar kaçırma, idrar yapma güçlüğü veya ileri prolapsus nedeniyle gizlenmiş stres inkontinansından şüphelenilen bazı hastalarda ek değerlendirme düşünülebilir.

İdrar kaçırma değerlendirmesi ve tedavi seçenekleri hakkında ayrıntılı bilgi için İdrar Kaçırma Tedavisi sayfamızı inceleyebilirsiniz.

Rahim Sarkması Nasıl Tedavi Edilir?

Rahim sarkmasının tedavisi yalnızca sarkmanın derecesine göre değil, hastanın şikâyetlerine ve yaşam beklentilerine göre belirlenmelidir.

Tedavi seçenekleri genel olarak;

• takip,
• pelvik taban egzersizleri,
• pesser kullanımı,
• rahim koruyucu prolapsus ameliyatları,
• histerektomi ile birlikte pelvik destek cerrahileri

şeklinde düşünülebilir.

Ameliyat kararı yalnızca anatomik sarkma görüldüğü için verilmemelidir. Hastanın semptomları ve yaşam kalitesi önemlidir.

Hafif Rahim Sarkmasında Takip Yeterli Olabilir mi?

Evet.

Hafif sarkması bulunan ve belirgin şikâyeti olmayan birçok hastada ameliyat gerekli değildir.

Düzenli takip, yaşam tarzı düzenlemeleri ve pelvik taban egzersizleri yeterli olabilir.

Pesser Nedir?

Pesser, vajina içerisine yerleştirilerek sarkan organları desteklemeye yardımcı olan medikal bir cihazdır.

Ameliyat istemeyen, ameliyat açısından yüksek riskli olan veya geçici süreyle cerrahiyi ertelemek isteyen hastalarda düşünülebilir.

Pesser kullanımında uygun boyutun seçilmesi ve düzenli vajinal kontrol önemlidir.

Rahim Sarkması Ameliyatı Ne Zaman Gerekir?

Ameliyat özellikle;

• sarkmanın yaşam kalitesini belirgin etkilemesi,
• vajinal girişten doku çıkması,
• idrar veya dışkılama sorunları,
• tekrarlayan tahriş veya yara,
• konservatif tedavilerden yeterli fayda görülmemesi

durumlarında değerlendirilebilir.

Cerrahi plan hastanın yaşına, cinsel aktivitesine, rahmini koruma isteğine ve eşlik eden sistosel veya rektosel gibi sorunlara göre kişiselleştirilmelidir.

Rahim Korunarak Sarkma Ameliyatı Yapılabilir mi?

Evet. Rahim sarkması tedavisinde rahmi almak her zaman zorunlu değildir.

Seçilmiş hastalarda rahim korunarak askı veya sabitleme ameliyatları yapılabilir.

Bu yaklaşım özellikle rahmini korumak isteyen veya histerektomi gerektiren başka bir rahim hastalığı bulunmayan kadınlarda düşünülebilir.

Rahim koruyucu veya histerektomi sonrası uygulanabilen çeşitli pelvik destek cerrahileri hakkında ayrıntılı bilgi için Askı Ameliyatları sayfamızı inceleyebilirsiniz.

Rahim Sarkmasında Histerektomi Gerekir mi?

Hayır. Her rahim sarkması hastasına histerektomi yapılması gerekmez.

Histerektomi;

• rahmin korunmasının istenmediği,
• rahimde ayrıca miyom, kanama veya başka hastalık bulunduğu,
• cerrahi plan açısından rahmin çıkarılmasının uygun olduğu

seçilmiş hastalarda düşünülebilir.

Ancak rahim çıkarılırsa vajinal tepenin desteği mutlaka ayrıca değerlendirilmelidir. Sadece rahmin çıkarılması prolapsus cerrahisinin tamamı değildir.

Rahim Sarkmasında Askı Ameliyatları

Askı ameliyatlarının amacı sarkan rahmi veya vajinal tepeyi pelvis içerisinde daha sağlam destek noktalarına sabitlemektir.

Farklı cerrahi teknikler kullanılabilir ve hangi yöntemin uygun olduğu hastanın anatomisine göre değişir.

Bu yöntemler hakkında ayrıntılı bilgi için Askı Ameliyatları sayfamızı inceleyebilirsiniz.

Sakrospinöz Ligaman Fiksasyonu Nedir?

Sakrospinöz ligaman fiksasyonu, vajinal tepenin veya seçilmiş durumlarda serviksin pelviste güçlü bir bağ olan sakrospinöz ligamana sabitlendiği cerrahi yöntemlerden biridir.

Genellikle vajinal yoldan gerçekleştirilebilir.

Bu yöntem özellikle vajinal tepe prolapsusunun düzeltilmesinde kullanılabilir.

Sakrokolpopeksi Nedir?

Sakrokolpopeksi, vajinanın üst kısmının sakruma doğru yeniden desteklendiği abdominal veya minimal invaziv pelvik rekonstrüktif cerrahidir.

Hastanın durumuna göre laparoskopik veya robotik olarak uygulanabilir.

Hangi askı yönteminin daha uygun olduğu yaş, prolapsus tipi, geçirilmiş ameliyatlar ve hastanın beklentilerine göre belirlenmelidir.

vNOTES ile Rahim Sarkması Ameliyatı Yapılabilir mi?

Seçilmiş hastalarda vajinal doğal açıklıktan endoskopik cerrahi teknikleri rahim sarkması cerrahisinin bazı aşamalarında kullanılabilir.

Ancak prolapsus cerrahisinde temel hedef yalnızca rahmi çıkarmak değildir. Vajinal tepenin ve diğer pelvik destek yapılarının uygun şekilde yeniden desteklenmesi gerekir.

Bu nedenle vNOTES yaklaşımı hastanın pelvik anatomisi ve planlanan askı işlemleriyle birlikte değerlendirilmelidir.

Rahim Sarkmasına Mesane Sarkması Eşlik Ederse Ne Yapılır?

Rahim sarkmasına sık olarak ön vajinal duvar sarkması yani sistosel eşlik edebilir.

Bu durumda yalnızca rahmin veya vajinal tepenin düzeltilmesi yeterli olmayabilir.

Mesane desteğinin de ayrıca değerlendirilmesi gerekir.

Sistosel hakkında ayrıntılı bilgi için Sistosel sayfamızı inceleyebilirsiniz.

Rahim Sarkmasına Rektosel Eşlik Ederse Ne Yapılır?

Arka vajinal duvar desteği zayıflamışsa rektum vajina içerisine doğru bombeleşebilir.

Bu durumda dışkılama güçlüğü, tam boşalamama hissi veya vajinal dolgunluk görülebilir.

Cerrahi planlamada rektoselin semptomatik olup olmadığı ve derecesi değerlendirilmelidir.

Detaylı bilgi için Rektosel sayfamızı inceleyebilirsiniz.

Rahim Sarkmasına İdrar Kaçırma Eşlik Ederse Ne Yapılır?

Rahim sarkması bulunan kadınlarda stres tipi idrar kaçırma, sık idrara çıkma veya mesaneyi tam boşaltamama gibi sorunlar bulunabilir.

İleri prolapsus bazı hastalarda üretranın kıvrılmasına neden olarak stres tipi idrar kaçırmayı geçici olarak gizleyebilir.

Sarkma düzeltildiğinde daha önce belirgin olmayan idrar kaçırma ortaya çıkabilir.

Bu nedenle prolapsus cerrahisi öncesinde mesane semptomlarının dikkatle değerlendirilmesi önemlidir.

İdrar kaçırma tedavi seçenekleri için İdrar Kaçırma Tedavisi sayfamızı inceleyebilirsiniz.

Rahim Sarkması Ameliyatı Sonrası İyileşme

İyileşme süresi yapılan ameliyatın türüne göre değişir.

Vajinal askı ameliyatı, laparoskopik rekonstrüktif cerrahi veya histerektomiyle birlikte yapılan prolapsus cerrahilerinin iyileşme süreçleri aynı değildir.

Ameliyat sonrasında genellikle;

• erken yürüyüş,
• kabızlıktan kaçınma,
• belirli süre ağır kaldırmama,
• vajinal dokular iyileşene kadar cinsel ilişkiden kaçınma

önerilebilir.

Rahim Sarkması Ameliyat Sonrası Tekrarlar mı?

Pelvik organ prolapsusu cerrahisinde hiçbir yöntem yaşam boyu sıfır tekrar garantisi vermez.

Çünkü prolapsus yalnızca tek bir noktadaki hasar değil, pelvik taban bağ dokusunun genel özellikleriyle ilişkili olabilir.

Tekrar riskini;

• ileri başlangıç prolapsusu,
• obezite,
• kronik kabızlık,
• ağır kaldırma,
• kronik öksürük,
• bağ dokusu özellikleri

etkileyebilir.

Ameliyat tekniğinin doğru seçilmesi ve vajinal tepe desteğinin iyi oluşturulması da uzun dönem sonuçlar açısından önemlidir.

İzmir'de Rahim Sarkması Değerlendirmesi

İzmir'de rahim sarkması nedeniyle değerlendirme yapılırken yalnızca “rahim ne kadar aşağıda?” sorusuna bakmak yeterli değildir.

Muayenede aynı zamanda;

• mesane sarkması,
• rektosel,
• vajinal tepe desteği,
• idrar kaçırma,
• idrar yapma güçlüğü,
• pelvik taban kas fonksiyonu

değerlendirilmelidir.

Çünkü pelvik organ prolapsusu çoğu zaman tek bir organın hastalığı değildir.

Örneğin ön vajinal duvar sarkması bulunan hastalar Sistosel, arka vajinal duvar sarkması bulunan hastalar ise Rektosel sayfalarımızdan ayrıntılı bilgi edinebilir.

İdrar kaçırma da eşlik ediyorsa İdrar Kaçırma Tedavisi sayfamızı inceleyebilirsiniz.

Cerrahi tedavide rahim koruyucu veya histerektomi sonrası kullanılan destek yöntemleri hakkında ayrıntılı bilgi için Askı Ameliyatları sayfamıza geçebilirsiniz.

Rahim Sarkması Hakkında Sık Sorulan Sorular

Rahim sarkmasının en sık nedeni nedir?

En önemli risk faktörlerinden biri vajinal doğumdur. Ancak yaşlanma, menopoz, bağ dokusu özellikleri, fazla kilo, kabızlık ve kronik öksürük gibi birçok faktör birlikte rol oynayabilir.

Rahim sarkması yalnızca doğum yapanlarda mı olur?

Hayır. Doğum önemli bir risk faktörü olsa da doğum yapmamış kadınlarda da genetik yapı, yaşlanma, obezite ve kronik karın içi basınç artışı nedeniyle prolapsus gelişebilir.

Genç yaşta rahim sarkması olur mu?

Evet. Özellikle zor doğum, bağ dokusu yatkınlığı, kronik kabızlık ve sürekli ağır fiziksel yüklenme gibi durumlarda genç yaşta da görülebilir.

Menopoz rahim sarkmasını artırır mı?

Menopoz sonrası dönemde yaşlanma ve dokusal değişikliklerle prolapsus daha belirgin hale gelebilir.

Ağır kaldırmak rahim sarkmasına neden olur mu?

Tek seferlik ağır kaldırma genellikle tek başına neden değildir. Yıllar boyunca tekrarlayan ağır kaldırma mevcut pelvik taban zayıflığına katkıda bulunabilir.

Kabızlık rahim sarkması yapar mı?

Kronik kabızlık ve sürekli ıkınma pelvik taban üzerindeki basıncı artırarak prolapsus riskine katkıda bulunabilir.

Fazla kilo rahim sarkmasını artırır mı?

Evet. Fazla kilo karın içi basıncı artırdığı için pelvik taban üzerinde sürekli ek yük oluşturabilir.

Kronik öksürük rahim sarkması yapar mı?

Uzun süre devam eden öksürük tekrarlayan karın içi basınç artışı nedeniyle prolapsus riskine katkıda bulunabilir.

Rahim sarkması genetik olabilir mi?

Evet. Bağ dokusunun yapısal özelliklerinde genetik farklılıklar prolapsus riskini etkileyebilir.

Sezaryen rahim sarkmasını tamamen önler mi?

Hayır. Vajinal doğuma bağlı bazı pelvik taban travmalarından kaçınılsa da gebelik, yaşlanma, menopoz ve diğer risk faktörleri devam eder.

Rahim sarkması kendiliğinden düzelir mi?

Kalıcı anatomik prolapsusun kendiliğinden tamamen düzelmesi genellikle beklenmez. Hafif olgularda belirtiler değişken olabilir ve cerrahi gerekmeyebilir.

Kegel egzersizi rahim sarkmasını düzeltir mi?

Pelvik taban egzersizleri hafif ve orta dereceli sarkmada şikâyetleri azaltabilir ancak ileri prolapsusu tamamen anatomik olarak düzeltmeyebilir.

Rahim sarkmasında ameliyat şart mı?

Hayır. Hafif ve şikâyet oluşturmayan prolapsusta takip, pelvik taban egzersizi veya uygun hastalarda pesser yeterli olabilir.

Rahim sarkmasında rahmin alınması şart mı?

Hayır. Uygun hastalarda rahim korunarak askı ameliyatları yapılabilir.

Rahim sarkmasına mesane sarkması eşlik eder mi?

Evet. Sistosel ve rahim sarkması aynı pelvik taban destek bozukluğunun farklı bölümlerini etkileyebilir ve birlikte görülebilir.

Rahim sarkmasına rektosel eşlik eder mi?

Evet. Arka vajinal duvar desteği de zayıflamışsa rektosel eşlik edebilir.

Rahim sarkması idrar kaçırma yapar mı?

Rahim sarkması ve idrar kaçırma ortak pelvik taban risk faktörlerini paylaşır. Aynı hastada birlikte görülebilir ancak her rahim sarkması hastasında idrar kaçırma olmaz.

Rahim dışarı çıkarsa ne olur?

İleri prolapsusta rahim veya vajinal dokular vajinal girişin dışına çıkabilir. Sürtünme nedeniyle tahriş, yara ve kanama oluşabilir ve tedavi değerlendirmesi gerekir.

Rahim sarkması ameliyattan sonra tekrarlar mı?

Tekrar riski tamamen sıfır değildir. Bağ dokusu özellikleri, obezite, kabızlık, kronik öksürük ve başlangıçtaki prolapsus derecesi uzun dönem sonucu etkileyebilir.

Rahim sarkması için hangi doktora gidilir?

Rahim ve vajinal organ sarkmalarının değerlendirmesi kadın hastalıkları ve doğum alanında, özellikle pelvik taban ve prolapsus cerrahisi konusunda deneyimli hekimler tarafından yapılabilir.

Rahim Sarkmasında Temel Yaklaşım

Rahim sarkması neden olur? sorusunun cevabı çoğu zaman tek bir olaya indirgenemez. Pelvik organ prolapsusu yıllar içerisinde gelişen çok faktörlü bir destek sistemi problemidir.

Vajinal doğumlar, gebelik, yaşlanma, menopoz, genetik bağ dokusu yapısı, obezite, kabızlık, kronik öksürük ve sürekli ağır fiziksel yük pelvik taban üzerinde birlikte etkili olabilir.

Bu nedenle rahim sarkması yalnızca “çok doğum yapmanın sonucu” olarak görülmemelidir.

Aynı şekilde tedavi de yalnızca rahmin çıkarılması şeklinde düşünülmemelidir.

Değerlendirmede;

• rahmin konumu,
• mesane desteği,
• rektum desteği,
• vajinal tepe,
• idrar kaçırma,
• dışkılama sorunları,
• hastanın yaşı ve beklentileri

bir bütün olarak ele alınmalıdır.

Mesane sarkması hakkında ayrıntılı bilgi için Sistosel, arka vajinal duvar sarkması ve dışkılama problemleri için Rektosel, eşlik eden mesane kontrol sorunları için İdrar Kaçırma Tedavisi sayfalarımızı inceleyebilirsiniz.

Rahim korunarak veya histerektomi sonrasında uygulanabilecek prolapsus destek cerrahileri için Askı Ameliyatları sayfamızda farklı yaklaşımları ayrıntılı olarak bulabilirsiniz.

Özetle: Rahim sarkmasında doğru yaklaşım yalnızca sarkan organı görmek değil, pelvik tabanın tamamını değerlendirmektir. Çünkü prolapsus çoğu zaman tek bir organın değil, pelvisin destek sisteminin hastalığıdır.