Rektosel
Rektosel, rektum ile vajina arasındaki destek dokularının zayıflaması sonucunda rektumun ön duvarının vajinanın arka duvarına doğru bombeleşmesidir. Halk arasında bazen “bağırsağın vajinaya doğru sarkması” şeklinde tarif edilir.
Rektosel yalnızca anatomik bir şişlik değildir. Bazı kadınlarda hiç belirti oluşturmazken bazı kadınlarda dışkılamayı tamamlayamama, sürekli ıkınma, vajinada dolgunluk veya dışkılayabilmek için vajina ya da perine bölgesine elle destek verme ihtiyacı gibi önemli fonksiyonel sorunlara yol açabilir.
Burada çok önemli bir ayrım vardır:
Her kabızlık rektoselden kaynaklanmaz ve her rektosel kabızlığa neden olmaz.
Kabızlığın yavaş bağırsak geçişi, pelvik taban kas koordinasyon bozukluğu, ilaçlar, beslenme veya başka bağırsak hastalıkları gibi çok sayıda nedeni olabilir.
Bu nedenle rektosel tedavisi planlanırken yalnızca vajinal muayenede görülen bombeleşmeye değil, hastanın gerçek dışkılama fonksiyonuna ve yakınmalarına odaklanmak gerekir.
Rektosel Nedir?
Rektosel, rektum ile vajina arasındaki destek dokularının zayıflaması sonucu rektumun ön duvarının vajinanın arka duvarına doğru bombeleşmesidir.
Bu nedenle rektosel aynı zamanda posterior vajinal duvar prolapsusu olarak da adlandırılabilir.
Rektum dışkının vücuttan atılmadan önce bulunduğu kalın bağırsağın son bölümüdür. Normalde rektum ile vajina arasında güçlü destek dokuları bulunur.
Bu destek zayıfladığında dışkılama sırasında rektumun ön duvarı vajinaya doğru bir cep oluşturabilir.
Bu cep bazı kadınlarda dışkının burada birikmesine ve dışkılamayı tamamlamanın zorlaşmasına neden olabilir.
Rektum ile Vajina Arasındaki Anatomi Nasıldır?
Vajinanın arka duvarının hemen arkasında rektum bulunur.
Bu iki yapı arasında fibromüsküler destek dokuları ve pelvik fasya bulunur.
Bu dokular dışkılama sırasında rektumun vajina içerisine doğru aşırı bombeleşmesini önler.
Destek zayıfladığında rektumun ön duvarı vajinaya doğru yer değiştirebilir.
Arka Vajinal Duvar Nedir?
Vajinanın rektuma komşu olan bölümü arka vajinal duvar olarak adlandırılır.
Arka duvar desteği yalnızca yüzeyel vajinal dokudan oluşmaz.
Rektovajinal bağ dokuları, perineal cisim ve vajinal apeks birlikte posterior kompartman desteğine katkıda bulunur.
Bu nedenle ileri rektoseli değerlendirirken yalnızca arka duvardaki bombeleşmeye bakmak yeterli olmayabilir.
Rektosel Neden Olur?
Rektosel neden olur? sorusunun temel cevabı rektum ile vajina arasındaki destek sisteminin zayıflamasıdır.
Bu zayıflığın gelişmesinde;
- vajinal doğum,
- çok sayıda doğum,
- zor ve travmatik doğum,
- perine yırtıkları,
- yaşlanma,
- menopoz,
- kronik kabızlık ve sürekli ıkınma,
- fazla kilo,
- ağır fiziksel yük,
- kronik öksürük,
- genetik bağ dokusu özellikleri,
- apikal destek kaybı
rol oynayabilir.
Çoğu hastada yalnızca tek bir neden yoktur.
Pelvik Taban Zayıflığı Rektosele Nasıl Yol Açar?
Pelvik taban kasları ve bağ dokuları yalnızca rahmi veya mesaneyi değil, rektumun ve vajinanın normal konumunu da destekler.
Bu destek zayıfladığında arka vajinal duvar dışkılama sırasında rektumun uyguladığı basınca karşı yeterli direnç gösteremeyebilir.
Zaman içerisinde rektum vajina içerisine doğru daha belirgin şekilde bombeleşebilir.
Vajinal Doğum Rektosele Neden Olur mu?
Vajinal doğum posterior vajinal duvar ve perineal destek sistemine önemli mekanik yük bindirebilir.
Doğum sırasında pelvik taban kasları, rektovajinal destek dokuları ve perine belirgin şekilde gerilebilir.
Bazı kadınlarda doğum travması bu destek sisteminde kalıcı zayıflığa neden olabilir.
Ancak vajinal doğum yapan her kadında rektosel gelişmez.
Çok Doğum Yapmak Rektosel Riskini Artırır mı?
Gebelik ve vajinal doğum sayısı arttıkça pelvik tabanın tekrar tekrar gerilmesi prolapsus riskini artırabilir.
Bununla birlikte doğum sayısı tek başına belirleyici değildir.
Bağ dokusu kalitesi, bebeğin ağırlığı, doğumun süresi ve perineal travmanın derecesi de önemlidir.
Zor ve Uzamış Doğum Rektosel Riskini Artırır mı?
Uzun süren ikinci evre, uzun süreli ıkınma ve belirgin perine travması pelvik taban üzerinde daha fazla stres oluşturabilir.
Bu durum uzun vadede posterior vajinal destek kaybına katkıda bulunabilir.
İri Bebek Doğurmak Rektosel Yapar mı?
İri bebek doğumu doğum kanalında ve pelvik tabanda daha fazla mekanik gerilmeye neden olabilir.
Bu nedenle diğer faktörlerle birlikte rektosel riskini artırabilir.
Ancak tek başına bebeğin doğum ağırlığı rektosel gelişeceğini göstermez.
Epizyotomi veya Perine Yırtığı Rektosele Neden Olur mu?
Doğum sırasında perineal dokularda oluşan ciddi travma posterior destek sistemini etkileyebilir.
Özellikle ileri derece perine yırtıkları perineal cisim ve pelvik taban kaslarının bütünlüğünü bozabilir.
Ancak her epizyotomi geçiren kadında rektosel gelişmez.
Sezaryen Rektoselden Tamamen Korur mu?
Sezaryen vajinal doğuma bağlı bazı pelvik taban travmalarını azaltabilir.
Ancak gebeliğin kendisi, yaşlanma, menopoz, kabızlık, fazla kilo ve bağ dokusu özellikleri gibi diğer faktörler devam eder.
Bu nedenle sezaryen rektosel riskini sıfırlamaz.
Menopoz Rektoseli Artırır mı?
Rektosel menopoz sonrası dönemde daha belirgin hale gelebilir.
Yaşlanmayla birlikte pelvik kas ve bağ dokularında değişiklikler oluşur.
Geçmiş doğumların oluşturduğu hasarlar da yıllar sonra klinik olarak daha belirgin hale gelebilir.
Yaşlanma Rektosel Riskini Artırır mı?
Yaş ilerledikçe bağ dokularının elastikiyeti ve pelvik taban kas gücü değişebilir.
Bu nedenle posterior vajinal duvar prolapsusu orta ve ileri yaşlarda daha sık görülür.
Kabızlık Rektosele Neden Olur mu?
Kronik kabızlık ve sürekli ıkınma pelvik taban üzerine tekrarlayan basınç oluşturabilir.
Bu durum zaman içerisinde rektovajinal destek dokularının zayıflamasına katkıda bulunabilir.
Ancak burada çift yönlü bir ilişki vardır.
Kabızlık rektoselin gelişmesine katkıda bulunabilir, rektosel de dışkılamayı zorlaştırarak kabızlık hissini artırabilir.
Bu nedenle hangi problemin önce başladığını ve hastanın kabızlığının gerçek mekanizmasını anlamak önemlidir.
Sürekli Ikınmak Rektoseli Artırır mı?
Evet. Dışkılama sırasında uzun süreli ve güçlü ıkınma karın içi basıncı artırır.
Bu basınç rektum ve posterior vajinal duvar üzerine aktarılır.
Yıllar boyunca tekrarlayan ıkınma mevcut destek zayıflığını ilerletebilir.
Fazla Kilo Rektoseli Artırır mı?
Fazla kilo karın içi basıncı artırarak pelvik taban üzerine sürekli yük bindirebilir.
Bu durum özellikle daha önce doğum yapmış veya bağ dokusu zayıflığı bulunan kadınlarda prolapsus riskine katkıda bulunabilir.
Ağır Kaldırmak Rektosel Yapar mı?
Tek bir kez ağır kaldırmak çoğu kadında rektosel oluşturmaz.
Ancak yıllarca süren ağır fiziksel iş veya tekrarlayan yüksek karın içi basınç pelvik tabanın zorlanmasına katkıda bulunabilir.
Kronik Öksürük Rektoseli Artırır mı?
Kronik öksürük her öksürük atağında karın içi basıncı yükseltir.
Bu durum uzun yıllar devam ettiğinde pelvik taban desteğini zorlayabilir.
Rektosel Genetik Olabilir mi?
Pelvik bağ dokularının yapısı kişiden kişiye farklıdır.
Kollajen ve bağ dokusu özelliklerindeki genetik farklılıklar bazı kadınlarda prolapsusa yatkınlığı artırabilir.
Bu nedenle benzer doğum öyküsüne sahip iki kadında çok farklı prolapsus dereceleri görülebilir.
Rektosel Belirtileri Nelerdir?
Rektosel belirtileri anatomik sarkmanın büyüklüğüne ve dışkılama fonksiyonunun ne kadar etkilendiğine göre değişir.
Başlıca belirtiler arasında;
- vajinanın arka duvarında şişlik veya bombeleşme,
- dışkılama sırasında tam boşalamama hissi,
- uzun süre ıkınma ihtiyacı,
- dışkının vajina tarafında bir cepte kaldığı hissi,
- vajinaya veya perineye elle basarak dışkılama ihtiyacı,
- vajinal basınç ve ağırlık,
- cinsel ilişkide rahatsızlık
bulunabilir.
Vajinada Bombeleşme veya Kitle Hissi Rektosel Belirtisi midir?
İleri rektoselde arka vajinal duvar vajinal girişe doğru bombeleşebilir.
Hasta özellikle ıkınırken veya ayakta uzun süre kaldığında vajinada yumuşak bir çıkıntı fark edebilir.
Ancak vajinada ele gelen her kitle rektosel değildir.
Sistosel, rahim sarkması veya vajinal tepe prolapsusu da benzer yakınmalara yol açabilir.
Rektosel Dışkılama Güçlüğüne Neden Olur mu?
Evet, bazı kadınlarda rektosel dışkılamayı zorlaştırabilir.
Dışkı rektumdan anal kanala doğru ilerlemek yerine rektoselin oluşturduğu vajinal yöne doğru cep içerisinde birikebilir.
Bu durumda hasta uzun süre ıkınmasına rağmen tam boşalamadığını hissedebilir.
Ancak her dışkılama güçlüğünün nedeni rektosel değildir.
Rektoselde Tam Boşalamama Hissi Neden Olur?
Rektoselin oluşturduğu cepte dışkı kalabilir.
Hasta dışkılama sonrasında rektum tamamen boşalmamış gibi hissedebilir.
Bu nedenle kısa süre sonra yeniden tuvalete gitme ihtiyacı oluşabilir.
Vajinaya Bastırarak Dışkılama Neden Olur?
Rektosel için oldukça karakteristik yakınmalardan biri dışkılama sırasında vajinanın arka duvarına elle destek verme ihtiyacıdır.
Hasta parmağıyla rektoselin oluşturduğu cebi içeri doğru bastırdığında dışkının anal kanala yönlenmesi kolaylaşabilir.
Bu davranış tıbbi olarak vajinal splinting veya dijital destek olarak tanımlanabilir.
Bu yakınmanın varlığı dışkılama fonksiyonu açısından klinik olarak önemlidir.
Perineye Bastırarak Dışkılama Ne Anlama Gelir?
Bazı kadınlar dışkılama sırasında vajina yerine vajina ile anüs arasındaki perine bölgesine basarak dışkıyı yönlendirmeye çalışır.
Bu da posterior pelvik destek zayıflığı ve obstrüktif defekasyonla ilişkili olabilir.
Rektosel Kabızlık Yapar mı?
Rektosel bazı kadınlarda dışkının tamamen boşaltılmasını zorlaştırabilir ve hastanın “kabızım” şeklinde tarif ettiği bir tablo oluşturabilir.
Ancak bu klasik yavaş bağırsak geçişli kabızlıktan farklı olabilir.
Rektoselde problem bazen dışkının üretilmesi veya bağırsaktan ilerlemesi değil, çıkış sırasında mekanik olarak doğru yöne ilerleyememesidir.
Rektosel Ağrı Yapar mı?
Rektosel çoğunlukla keskin ağrıdan ziyade vajinal dolgunluk, pelvik baskı veya dışkılama sırasında rahatsızlık hissi oluşturur.
Şiddetli pelvik veya rektal ağrı varsa başka nedenler de araştırılmalıdır.
Rektosel Cinsel İlişkiyi Etkiler mi?
İleri rektosel vajinal dolgunluk veya arka duvarda bombeleşme nedeniyle cinsel ilişki sırasında rahatsızlık oluşturabilir.
Bununla birlikte cinsel fonksiyon;
- vajinal kuruluk,
- menopoz,
- pelvik taban kas spazmı,
- eşlik eden prolapsus,
- önceki ameliyatlar
gibi birçok faktörden etkilenebilir.
Rektosel Dereceleri Nelerdir?
Rektosel hafif posterior vajinal duvar bombeleşmesinden vajinal girişin dışına çıkan ileri prolapsusa kadar farklı derecelerde olabilir.
Modern değerlendirmede POP-Q sistemi kullanılarak posterior vajinal duvarın en aşağı noktası objektif şekilde ölçülebilir.
Hafif Rektosel Nedir?
Hafif rektoselde arka vajinal duvarda küçük bir bombeleşme vardır.
Hasta hiçbir belirti yaşamayabilir.
Bu durumda yalnızca muayene bulgusu nedeniyle ameliyat gerekmez.
Orta Dereceli Rektosel Nedir?
Orta dereceli rektoselde posterior vajinal duvar vajinal girişe yaklaşabilir.
Bu dönemde dışkılamayı tamamlayamama veya vajinal dolgunluk gibi semptomlar daha belirgin olabilir.
İleri Rektosel Nedir?
İleri rektoselde arka vajinal duvar vajinal giriş seviyesine ulaşabilir veya dışarı doğru çıkabilir.
Bu hastalarda;
- vajinal kitle hissi,
- dışkılama güçlüğü,
- splinting ihtiyacı,
- pelvik baskı
daha sık olabilir.
Rektum Vajinadan Dışarı Çıkar mı?
Rektoselde dışarı görülen yapı doğrudan rektumun mukozası değildir.
Rektum vajinanın arka duvarını öne doğru iterek birlikte bombeleşir.
Bu durum rektal prolapsustan farklıdır.
Rektal prolapsusta rektum anüsten dışarı çıkar; rektoselde ise rektum vajinanın arka duvarına doğru bombeleşir.
Rektosel Nasıl Teşhis Edilir?
Rektosel tanısı çoğunlukla ayrıntılı öykü ve pelvik muayene ile konur.
Özellikle dışkılama fonksiyonuna ilişkin sorular önemlidir.
Hastaya;
- ne kadar süre ıkındığı,
- tam boşalamama hissi olup olmadığı,
- vajinaya veya perineye elle destek verip vermediği,
- dışkı sıklığı ve kıvamı,
- laksatif kullanıp kullanmadığı
sorulabilir.
Rektoselde Jinekolojik Muayene Nasıl Yapılır?
Muayenede posterior vajinal duvar değerlendirilir.
Hastadan ıkınması istenerek rektoselin en belirgin hali gözlenebilir.
Aynı muayenede;
- vajinal apeks,
- rahim sarkması,
- sistosel,
- perineal destek
da değerlendirilmelidir.
Rektoselde Rektal Muayene Gerekir mi?
Seçilmiş hastalarda rektal veya rektovajinal muayene posterior destek dokularının değerlendirilmesine yardımcı olabilir.
Ayrıca anal sfinkter bütünlüğü veya başka anorektal sorunlardan şüpheleniliyorsa değerlendirme genişletilebilir.
Rektoselde POP-Q Değerlendirmesi Nedir?
POP-Q sistemi posterior vajinal duvar ve apikal desteğin standart şekilde ölçülmesini sağlar.
Bu değerlendirme rektoselin yalnızca posterior duvar problemi mi yoksa daha geniş bir prolapsusun parçası mı olduğunu anlamaya yardımcı olur.
Defekografi Nedir?
Defekografi, dışkılama sırasında rektum ve pelvik tabanın dinamik davranışını değerlendiren görüntüleme yöntemidir.
Her rektosel hastasına gerekli değildir.
Özellikle;
- belirgin obstrüktif defekasyon,
- muayene ile semptomların uyumsuz olması,
- birden fazla anorektal fonksiyon bozukluğu şüphesi
varsa düşünülebilir.
MR Defekografi Ne Zaman Gerekir?
MR defekografi pelvik organların dışkılama sırasında dinamik ilişkisini değerlendirebilir.
Özellikle karmaşık pelvik taban problemlerinde rektosel, enterosel, intussusepsiyon ve diğer çıkış bozukluklarının birlikte değerlendirilmesine yardımcı olabilir.
Ancak basit ve klinik olarak net rektoselde rutin olarak gerekli değildir.
Anorektal Manometri Rektoselde Gerekir mi?
Anorektal manometri her rektosel hastasında yapılmaz.
Pelvik taban kaslarının dışkılama sırasında gevşeyemediğinden veya defekasyon koordinasyon bozukluğundan şüpheleniliyorsa kullanılabilir.
Obstrüktif Defekasyon Nedir?
Obstrüktif defekasyon, dışkının rektuma ulaşmasına rağmen çıkış sırasında yeterli şekilde boşaltılamadığı klinik durumu ifade eder.
Hastalar;
- uzun süre tuvalette kalma,
- aşırı ıkınma,
- tam boşalamama,
- elle destek ihtiyacı
tarif edebilir.
Rektosel obstrüktif defekasyonun nedenlerinden biri olabilir fakat tek nedeni değildir.
Kabızlık ile Rektosel Nasıl Ayırt Edilir?
Bu ayrım tedavinin başarısı için son derece önemlidir.
Kabızlık genel olarak;
- yavaş bağırsak geçişi,
- dışkının sert olması,
- pelvik taban koordinasyon bozukluğu,
- mekanik çıkış problemi
gibi farklı mekanizmalarla ortaya çıkabilir.
Rektosel özellikle mekanik çıkış problemine katkıda bulunabilir.
Ancak yavaş bağırsak geçişi bulunan bir hastada rektosel ameliyat edilse bile temel kabızlık tamamen düzelmeyebilir.
Pelvik Taban Dissinerjisi Nedir?
Normal dışkılama sırasında pelvik taban ve anal sfinkter kaslarının uygun şekilde gevşemesi gerekir.
Bazı hastalarda dışkılama sırasında bu kaslar gevşemek yerine kasılabilir veya yeterince gevşemeyebilir.
Buna pelvik taban dissinerjisi denebilir.
Bu durum rektoselden bağımsız olabilir veya rektoselle birlikte bulunabilir.
Pelvik taban koordinasyon bozukluğu gözden kaçırılır ve yalnızca anatomik rektosel ameliyat edilirse hastanın dışkılama şikâyetleri devam edebilir.
Splinting Nedir?
Splinting, dışkılama sırasında vajinaya, perineye veya bazen rektal bölgeye elle destek verilerek dışkının çıkışının kolaylaştırılmasıdır.
Özellikle vajinal splinting rektosel için önemli klinik ipuçlarından biridir.
Ancak bu bulgu da tek başına ameliyat kararı vermek için yeterli değildir.
Rektosel ile Apikal Destek Arasında Nasıl Bir İlişki Vardır?
Posterior vajinal duvar ve vajinal apeks birbirinden tamamen bağımsız yapılar değildir.
Vajinal tepe aşağı doğru indiğinde posterior duvarın anatomisi de bozulabilir.
Bu nedenle ileri rektoseli bulunan bir hastada apikal desteğin de değerlendirilmesi önemlidir.
Özellikle çok kompartmanlı prolapsusta yalnızca posterior duvarın onarılması yeterli olmayabilir.
Apikal prolapsus için kullanılan sakrospinöz ligaman fiksasyonu, uterosakral süspansiyon, sakrokolpopeksi, pektopeksi ve lateral süspansiyon gibi yöntemleri Askı Ameliyatları sayfamızda ayrıntılı olarak inceleyebilirsiniz.
Rahim Sarkması ile Rektosel Birlikte Görülür mü?
Evet.
Pelvik destek sistemindeki zayıflık birden fazla kompartmanı etkileyebilir.
Rahim sarkmasına rektosel, sistosel veya her ikisi birden eşlik edebilir.
Rektosel ve Sistosel Birlikte Olabilir mi?
Evet.
Ön ve arka vajinal duvar prolapsusu aynı hastada birlikte bulunabilir.
Bu durumda hasta hem mesane hem de dışkılama fonksiyonlarıyla ilgili yakınmalar yaşayabilir.
Mesane sarkması hakkında ayrıntılı bilgi için Sistosel sayfamızı inceleyebilirsiniz.
Rektosel Ameliyatsız Tedavi Edilebilir mi?
Her rektosel ameliyat gerektirmez.
Özellikle hafif ve semptomsuz rektoselde takip yeterli olabilir.
Ameliyatsız yaklaşımın amacı;
- dışkının kıvamını düzenlemek,
- ıkınmayı azaltmak,
- pelvik taban kas fonksiyonunu iyileştirmek,
- gereksiz karın içi basıncı azaltmak
olmalıdır.
Hafif Rektoselde Takip Yeterli Olabilir mi?
Evet.
Muayenede rektosel görülmesine rağmen dışkılama problemi, vajinal kitle hissi veya yaşam kalitesini etkileyen belirgin yakınması olmayan bir kadında ameliyat gerekli değildir.
Pelvik organ prolapsusunda tedavi yalnızca muayene görüntüsünü düzeltmek için yapılmamalıdır.
Rektoselde Beslenme Neden Önemlidir?
Dışkının çok sert olması ıkınmayı artırabilir.
Bu nedenle beslenme düzeninin dışkının kolay çıkarılabileceği kıvamda olmasını desteklemesi önemlidir.
Ancak aşırı gevşek dışkı veya ishal de başka sorunlara neden olabileceği için amaç normal kıvam sağlamaktır.
Lif Tüketimi Rektoselde Faydalı mıdır?
Uygun miktarda diyet lifi dışkının hacim ve kıvamının düzenlenmesine yardımcı olabilir.
Ancak çok ciddi obstrüktif defekasyonu olan bazı hastalarda kontrolsüz şekilde yüksek lif tüketimi dışkı hacmini artırarak şikâyeti kötüleştirebilir.
Bu nedenle beslenme önerileri hastanın dışkılama paternine göre düzenlenmelidir.
Yeterli Sıvı Tüketimi Neden Önemlidir?
Yetersiz sıvı alımı dışkının sertleşmesine ve ıkınmanın artmasına katkıda bulunabilir.
Günlük sıvı ihtiyacı hastanın yaşı, aktivitesi ve ek hastalıklarına göre belirlenmelidir.
Kegel Egzersizi Rektoseli Düzeltir mi?
Kegel ve pelvik taban kas egzersizleri hafif prolapsusta semptom kontrolüne yardımcı olabilir.
Ancak ileri rektoselin oluşturduğu anatomik cebi tamamen ortadan kaldırması beklenmez.
Ayrıca dışkılama problemi bulunan hastada yalnızca kası güçlendirmek yeterli değildir.
Dışkılama sırasında kasların doğru zamanda gevşemesi de gerekir.
Pelvik Taban Fizyoterapisi Rektoselde Faydalı mıdır?
Pelvik taban fizyoterapisi özellikle kas koordinasyon bozukluğu bulunan hastalarda önemlidir.
Tedavi;
- pelvik taban farkındalığı,
- doğru kasılma ve gevşeme,
- dışkılama pozisyonu,
- ıkınma tekniğinin düzeltilmesi
gibi alanları içerebilir.
Biofeedback Tedavisi Rektoselde Kullanılır mı?
Pelvik taban dissinerjisi veya dışkılama koordinasyon bozukluğu bulunan hastalarda biofeedback tedavisi yararlı olabilir.
Biofeedback anatomik rektoseli ortadan kaldırmaz ancak dışkılama sırasında pelvik tabanın doğru kullanılmasını öğretmeye yardımcı olabilir.
Özellikle anatomik olarak küçük-orta rektoseli olmasına rağmen çok belirgin dışkılama güçlüğü yaşayan hastalarda bu ayrım önemlidir.
Pesser Rektoselde Kullanılır mı?
Pesser bazı pelvik organ prolapsusu hastalarında vajinal destek sağlayabilir.
Rektoselin tek başına tedavisinde etkisi hastadan hastaya değişebilir.
Özellikle rektosele rahim veya apikal prolapsus eşlik ediyorsa uygun pesser tüm prolapsus kompleksine destek sağlayabilir.
Rektoselde En Önemli Tedavi Prensibi Nedir?
Rektoselde en önemli yaklaşım yalnızca arka vajinal duvarda bir bombeleşme olup olmadığına bakmak değildir.
Özellikle dört soru birlikte cevaplanmalıdır:
- Rektosel gerçekten hastanın dışkılama yakınmalarına neden oluyor mu?
- Pelvik taban koordinasyon bozukluğu veya başka bir kabızlık nedeni var mı?
- Rahim veya vajinal apeks de sarkmış mı?
- Sistosel veya başka bir pelvik kompartman prolapsusu eşlik ediyor mu?
Çünkü yalnızca anatomik rektoseli düzeltmek, asıl sorun pelvik taban dissinerjisi veya yavaş bağırsak geçişi ise hastanın kabızlığını tamamen çözmeyebilir.
Ön vajinal duvar ve mesane sarkmasını ayrıntılı incelemek için Sistosel sayfamızı;
rahim ve vajinal tepenin sakrospinöz fiksasyon, uterosakral süspansiyon, sakrokolpopeksi, pektopeksi veya lateral süspansiyon gibi yöntemlerle desteklenmesini incelemek için Askı Ameliyatları sayfamızı inceleyebilirsiniz.
Rektosel Ameliyatı Ne Zaman Gerekir?
Rektosel ameliyatı her rektosel hastasında gerekli değildir. Cerrahi karar yalnızca vajinanın arka duvarındaki bombeleşmenin derecesine göre verilmemelidir. Asıl önemli olan rektoselin hastanın günlük yaşamını, dışkılama fonksiyonunu ve yaşam kalitesini ne kadar etkilediğidir.
Hafif ve belirti oluşturmayan rektoselde takip, dışkı kıvamının düzenlenmesi, pelvik taban fizyoterapisi veya biofeedback gibi yöntemler yeterli olabilir.
Cerrahi özellikle şu durumlarda düşünülebilir:
- vajinal girişe ulaşan veya dışarı çıkan belirgin posterior vajinal duvar prolapsusu,
- dışkılama sırasında sürekli vajinal veya perineal destek ihtiyacı,
- tam boşalamama hissinin günlük yaşamı belirgin etkilemesi,
- konservatif tedavilere rağmen devam eden semptomlar,
- rektosele eşlik eden belirgin apikal veya çok kompartmanlı prolapsus.
Ancak cerrahi öncesinde önemli bir soru cevaplanmalıdır:
Hastanın dışkılama problemi gerçekten rektoselden mi kaynaklanıyor?
Eğer temel sorun yavaş bağırsak geçişi veya pelvik taban dissinerjisi ise yalnızca rektosel ameliyatı bütün kabızlık şikâyetlerini ortadan kaldırmayabilir.
Posterior Kolporafi Nedir?
Posterior kolporafi, rektosel tedavisinde kullanılan klasik vajinal native-tissue cerrahi yöntemlerinden biridir.
Ameliyatın amacı rektumu doğrudan dikmek değildir. Rektum ile vajina arasındaki zayıflamış destek dokuları yeniden güçlendirilir.
Böylece rektumun vajina içerisine doğru yaptığı bombeleşme azaltılır ve arka vajinal duvarın desteği yeniden oluşturulur.
Posterior Kolporafi Nasıl Yapılır?
Posterior kolporafi genellikle vajinal yoldan gerçekleştirilir.
Temel cerrahi aşamalar genel olarak şu şekildedir:
- Arka vajinal duvar değerlendirilir.
- Vajinal epitel uygun plandan açılır.
- Rektum ile vajinal duvar arasındaki destek dokuları ortaya konur.
- Zayıflamış veya ayrılmış fibromüsküler destek dokuları sütürlerle yeniden yaklaştırılır.
- Gerekirse perineal destek de güçlendirilir.
- Vajinal duvar anatomik olarak kapatılır.
Ameliyatta önemli prensip vajinayı mümkün olduğunca daraltmak değildir.
Amaç anatomik desteği yeniden oluştururken vajinal fonksiyonu korumaktır.
Rektovajinal Fasya Nedir?
Rektovajinal fasya, vajinanın arka duvarı ile rektum arasında bulunan destek sistemini tanımlamak için kullanılan anatomik kavramlardan biridir.
Bu bölgede fibromüsküler bağ dokuları posterior vajinal duvarın dayanıklılığına katkıda bulunur.
Doğum travması, yaşlanma veya kronik ıkınmaya bağlı zayıflama rektosel gelişimine katkıda bulunabilir.
Native-Tissue Rektosel Onarımı Nedir?
Native-tissue onarım, hastanın kendi vajinal ve pelvik destek dokularının sütürlerle güçlendirilmesidir.
Klasik posterior kolporafi bunun temel örneğidir.
Bu yöntemde sentetik mesh kullanılmaz.
Native-tissue posterior onarımın amacı zayıflamış posterior vajinal destek sistemini restore etmektir.
Site-Specific Posterior Onarım Nedir?
Posterior kompartman prolapsusunda destek kaybının her hastada aynı bölgede oluşmadığı düşünülür.
Site-specific repair, rektovajinal destek dokusunda belirgin defektlerin tanımlanıp yalnızca bu bölgelerin onarılmasını amaçlayan cerrahi yaklaşımdır.
Bunun klasik orta hat plikasyonuna üstünlüğü bütün hastalarda kesin değildir.
Bu nedenle cerrahi teknik hastanın anatomisine ve cerrahın değerlendirmesine göre belirlenmelidir.
Perineoplasti Nedir?
Perineoplasti, vajina ile anüs arasındaki perineal bölgenin anatomik ve fonksiyonel olarak yeniden yapılandırılmasını amaçlayan cerrahi işlemdir.
Özellikle doğum travması sonrasında;
- perineal cisim zayıflığı,
- vajinal girişte genişleme,
- posterior destek kaybı
bulunan seçilmiş kadınlarda posterior onarımla birlikte uygulanabilir.
Perineorafi Nedir?
Perineorafi, perineal destek yapılarını sütürlerle yeniden yaklaştırarak güçlendirmeyi amaçlayan işlemdir.
Perineoplasti ve perineorafi terimleri klinik uygulamada bazen birbirine yakın anlamlarda kullanılabilir.
Amaç vajinal girişi gereksiz şekilde daraltmak değil, hasarlı perineal destek sistemini yeniden oluşturmaktır.
Perine Zayıflığı Rektoseli Nasıl Etkiler?
Perineal cisim vajinanın alt posterior desteğinin önemli parçalarından biridir.
Özellikle doğum travması sonrasında bu yapı zayıflarsa posterior vajinal duvarın alt bölümü daha kolay bombeleşebilir.
Bu nedenle bazı rektosel ameliyatlarında yalnızca vajinal duvar değil, perineal destek de onarılır.
Transvajinal Rektosel Ameliyatı
Rektosel cerrahisinde en sık kullanılan yaklaşımlardan biri vajinal yoldur.
Transvajinal posterior onarımın önemli avantajlarından biri cerrahın prolabe posterior vajinal duvara doğrudan ulaşabilmesidir.
Bu yaklaşımda dışarıdan karın kesisi gerekmez.
Transanal Rektosel Ameliyatı Nedir?
Rektoselin bazı cerrahi tedavileri anorektal cerrahi yaklaşımıyla transanal yoldan da uygulanabilir.
Ancak transanal yöntemlerin hedeflediği anatomi ve endikasyonlar vajinal posterior kolporafiden farklı olabilir.
Pelvik organ prolapsusunun vajinal komponenti belirgin olan kadınlarda genellikle vajinal değerlendirme ve gerekirse ürojinekolojik rekonstrüksiyon önemlidir.
Rektoselde Hangi Cerrahi Yaklaşım Daha Uygundur?
Tek bir yöntem bütün rektosel hastaları için en iyi değildir.
Karar verirken;
- rektoselin anatomik derecesi,
- vajinal prolapsusun diğer kompartmanları,
- apikal destek,
- dışkılama yakınmasının tipi,
- pelvik taban dissinerjisi olup olmaması,
- daha önce geçirilmiş ameliyatlar
değerlendirilir.
Rektoselde Apikal Destek Neden Önemlidir?
Posterior vajinal duvar vajinal apeks ile anatomik olarak bağlantılıdır.
Vajinal tepe aşağı doğru indiğinde posterior vajinal duvarın geometrisi de bozulabilir.
Bu nedenle ileri rektosel bulunan bir kadında yalnızca arka vajinal duvar değil, apikal destek de değerlendirilmelidir.
Apikal prolapsus belirginse yalnızca posterior kolporafi yapmak her hastada yeterli olmayabilir.
Rektosel ve Askı Ameliyatları
Rektosele rahim veya vajinal tepe sarkması eşlik ediyorsa apikal desteğin yeniden oluşturulması gerekebilir.
Bu amaçla;
- sakrospinöz ligaman fiksasyonu,
- uterosakral ligaman süspansiyonu,
- sakrokolpopeksi,
- pektopeksi,
- lateral süspansiyon
gibi yöntemler değerlendirilebilir.
Bu yöntemlerin ayrıntılı karşılaştırması için Askı Ameliyatları sayfamızı inceleyebilirsiniz.
Sakrospinöz Ligaman Fiksasyonu Rektoseli Düzeltebilir mi?
Sakrospinöz ligaman fiksasyonu doğrudan rektosel onarımı değildir.
Temel amacı vajinal apeksi veya rahim ağzını sakrospinöz ligamana sabitleyerek apikal desteği düzeltmektir.
Ancak apikal prolapsusun posterior vajinal duvar sarkmasına katkıda bulunduğu hastalarda apeksin düzeltilmesi posterior anatomiyi de iyileştirebilir.
Belirgin rektosel devam ediyorsa aynı seansta posterior kolporafi veya perineal onarım eklenebilir.
Uterosakral Süspansiyon ve Rektosel
Uterosakral ligaman süspansiyonu vajinal apeksi doğal destek yapılarından olan uterosakral ligamentlere sabitler.
Posterior kompartman prolapsusuyla birlikte apikal prolapsus varsa cerrahi planın parçası olabilir.
Sakrokolpopeksi Rektoseli Düzeltebilir mi?
Sakrokolpopeksi özellikle apikal prolapsusun tedavisinde kullanılan mesh destekli rekonstrüktif yöntemlerden biridir.
Mesh vajinanın ön ve arka yüzlerine uzatılabildiği için posterior vajinal destek de güçlendirilebilir.
Özellikle vajinal tepe prolapsusuyla birlikte posterior kompartman sarkması bulunan bazı hastalarda önemli bir seçenek olabilir.
Ancak izole küçük bir rektosel için rutin olarak sakrokolpopeksi yapılması gerekmez.
Pektopeksi Rektoselde Kullanılabilir mi?
Pektopeksi temel olarak apikal prolapsusu düzeltir.
Apikal desteğin posterior kompartman prolapsusuna önemli katkıda bulunduğu seçilmiş hastalarda cerrahi planın bir parçası olabilir.
Ancak izole rektoselin doğrudan temel ameliyatı değildir.
Lateral Süspansiyon Rektoselde Kullanılır mı?
Lateral süspansiyon özellikle anterior ve apikal kompartman prolapsusunda kullanılan minimal invaziv yöntemlerden biridir.
Posterior kompartman üzerindeki etkisi hastanın prolapsus paternine göre değişebilir.
Belirgin izole posterior defekt varsa ayrıca posterior vajinal onarım gerekebilir.
Rektosel Ameliyatında Mesh Kullanılır mı?
Klasik posterior kolporafi ve native-tissue rektosel onarımında sentetik mesh kullanılmaz.
Geçmişte transvajinal prolapsus meshleri posterior kompartmanda da kullanılmıştır; ancak mesh ekspojuru, ağrı, enfeksiyon ve disparoni gibi komplikasyonlar nedeniyle rutin kullanım önemli ölçüde sınırlandırılmıştır.
Buna karşılık sakrokolpopeksi gibi abdominal veya minimal invaziv apikal rekonstrüksiyonlarda kullanılan mesh farklı cerrahi bağlamda değerlendirilir.
Rektosel Ameliyatının Riskleri Nelerdir?
Rektosel ameliyatı genel olarak güvenli bir cerrahidir ancak bütün operasyonlarda olduğu gibi komplikasyon riski vardır.
Olası riskler arasında;
- kanama,
- enfeksiyon,
- rektum yaralanması,
- ameliyat sonrası ağrı,
- vajinal skar,
- cinsel ilişkide ağrı,
- vajinanın gereğinden fazla daraltılması,
- dışkılama şikâyetlerinin tamamen düzelmemesi,
- rektoselin veya başka bir prolapsusun tekrarlaması
bulunabilir.
Rektosel Ameliyatında Kanama Olur mu?
Vajinal dokular iyi kanlanan dokulardır.
Cerrahi sırasında kanama gelişebilir ancak çoğu durumda ameliyat sırasında kontrol edilir.
Ameliyat sonrası giderek artan kanama veya büyük pıhtılar değerlendirilmelidir.
Rektosel Ameliyatında Rektum Yaralanabilir mi?
Rektum arka vajinal duvarın hemen komşuluğundadır.
Bu nedenle rektum yaralanması nadir fakat olası bir komplikasyondur.
Risk daha önce geçirilmiş posterior vajinal cerrahi, skar dokusu veya ileri prolapsusta artabilir.
Ameliyat sırasında fark edilen yaralanmaların çoğu uygun şekilde onarılabilir.
Rektosel Ameliyatından Sonra Enfeksiyon Olur mu?
Her cerrahi işlemde olduğu gibi enfeksiyon riski vardır.
Ateş, kötü kokulu vajinal akıntı, şiddetlenen ağrı veya genel durumda bozulma değerlendirilmelidir.
Rektosel Ameliyatından Sonra Cinsel İlişkide Ağrı Olur mu?
Posterior vajinal onarım sonrasında bazı kadınlarda cinsel ilişki sırasında ağrı görülebilir.
Bu risk özellikle;
- vajinanın aşırı daraltılması,
- fazla skar dokusu,
- pelvik taban kas spazmı,
- menopoz sonrası vajinal atrofi
ile ilişkili olabilir.
Bu nedenle posterior cerrahide amaç “vajinayı mümkün olduğunca sıkı yapmak” değildir.
Fonksiyonel vajinal genişliğin korunması önemlidir.
Rektosel Ameliyatında Vajina Çok Daraltılabilir mi?
Posterior kolporafide gereğinden fazla vajinal doku çıkarılması veya destek dokularının aşırı sıkılaştırılması vajinal girişin daralmasına yol açabilir.
Bu durum cinsel ilişkide ağrıya neden olabilir.
Bu nedenle modern rekonstrüktif yaklaşımda hedef anatomiyi restore etmek ve fonksiyonu korumaktır.
Rektosel Ameliyatından Sonra Kabızlık Devam Edebilir mi?
Evet.
Bu, ameliyat öncesinde hastaya açıklanması gereken en önemli konulardan biridir.
Eğer hastanın kabızlığının nedeni;
- yavaş bağırsak geçişi,
- pelvik taban dissinerjisi,
- ilaçlar,
- diyet,
- başka bağırsak hastalıkları
ise yalnızca rektosel onarımı bütün kabızlık yakınmalarını ortadan kaldırmayabilir.
Rektosel cerrahisinin en iyi fonksiyonel sonucu, dışkılama probleminin gerçekten mekanik posterior cep ile ilişkili olduğu hastalarda beklenir.
Rektosel Ameliyatı Sonrası İyileşme Nasıldır?
İyileşme süresi yapılan ameliyatın kapsamına göre değişir.
Tek başına posterior kolporafi ile aynı seansta rahim sarkması, sistosel ve apikal askı ameliyatlarının birlikte yapıldığı cerrahi aynı iyileşme sürecine sahip değildir.
İlk günlerde;
- vajinal ağrı ve hassasiyet,
- hafif lekelenme,
- perineal bölgede gerginlik,
- dışkılama konusunda endişe
görülebilir.
Rektosel Ameliyatından Sonra Hastanede Kaç Gün Kalınır?
Hastanede kalış süresi ameliyatın kapsamı, hastanın yaşı, genel sağlık durumu ve eş zamanlı yapılan diğer işlemlere göre değişir.
Tek başına vajinal posterior onarımda yatış süresi genellikle kısa olabilir.
Rektosel Ameliyatından Sonra Ne Zaman Yürünür?
Genel durumu uygun olan hastalarda erken yürüyüş teşvik edilir.
Erken mobilizasyon;
- tromboz riskini azaltır,
- bağırsak hareketlerinin başlamasını destekler,
- genel iyileşmeye katkıda bulunur.
Rektosel Ameliyatından Sonra Ağrı Olur mu?
Vajinal ve perineal bölgede ameliyat sonrası ağrı veya gerginlik görülebilir.
Perineoplasti eklenmişse perineal hassasiyet daha belirgin olabilir.
Ağrı genellikle zaman içerisinde azalır.
Rektosel Ameliyatından Sonra İlk Dışkılama Nasıl Olur?
Hastaların en fazla endişe ettiği konulardan biri ilk dışkılamadır.
Ameliyat sonrasında amaç dışkının sertleşmesini ve hastanın güçlü şekilde ıkınmasını önlemektir.
Bu nedenle gerekli durumlarda;
- yeterli sıvı,
- uygun lif tüketimi,
- dışkı yumuşatıcı veya uygun medikal destek
kullanılabilir.
Rektosel Ameliyatından Sonra Kabızlık Nasıl Önlenir?
Ameliyattan sonraki erken dönemde şiddetli ıkınma iyileşmekte olan posterior destek dokularına gereksiz yük bindirebilir.
Bu nedenle dışkı kıvamının düzenlenmesi önemlidir.
Hastanın kullandığı ağrı kesiciler ve diğer ilaçlar da kabızlık açısından gözden geçirilmelidir.
Rektosel Ameliyatından Sonra Ne Zaman Ağır Kaldırılır?
Erken dönemde ağır kaldırmak karın içi basıncını artırabilir.
Bu nedenle özellikle ilk iyileşme döneminde ağır fiziksel yüklenmeden kaçınılır.
Normal aktiviteye dönüş yapılan ameliyatın kapsamına ve kontrol muayenesine göre kademeli olmalıdır.
Rektosel Ameliyatından Sonra Spora Ne Zaman Dönülür?
Hafif yürüyüş genellikle erken dönemde başlanabilir.
Ağırlık kaldırma, yoğun karın egzersizleri ve pelvik tabana yüksek basınç bindiren sporlar için iyileşme beklenmelidir.
Rektosel Ameliyatından Sonra İşe Ne Zaman Dönülür?
İşe dönüş süresi yapılan işin fiziksel yüküne bağlıdır.
Masa başı çalışan bir kadın ile ağır fiziksel iş yapan bir hastanın dönüş süresi aynı olmayabilir.
Rektosel Ameliyatından Sonra Cinsel İlişkiye Ne Zaman Başlanır?
Vajinal kesilerin ve posterior destek dokularının iyileşmesi beklenmelidir.
Erken cinsel ilişki;
- ağrı,
- kanama,
- yara iyileşmesinin bozulması
gibi sorunlara yol açabilir.
İlişkiye dönüş zamanı kontrol muayenesi ve yapılan ameliyatın kapsamına göre belirlenmelidir.
Rektosel Ameliyattan Sonra Tekrarlar mı?
Evet, rektosel tekrar edebilir.
Hiçbir prolapsus cerrahisinde sıfır nüks garantisi yoktur.
Tekrar aynı posterior kompartmanda oluşabileceği gibi ilerleyen yıllarda başka bir pelvik kompartman prolapsusu da gelişebilir.
Rektoselin Tekrarlama Riskini Neler Artırır?
Nüks riskini etkileyebilecek faktörler arasında;
- başlangıçta ileri prolapsus,
- apikal desteğin yetersiz olması,
- kronik kabızlık ve sürekli ıkınma,
- pelvik taban bağ dokusu zayıflığı,
- obezite,
- kronik öksürük,
- ağır fiziksel iş,
- daha önce prolapsus ameliyatı geçirilmesi
bulunabilir.
Rektosel Tekrarlarsa Yeniden Ameliyat Yapılabilir mi?
Evet.
Ancak nüks rektoselde doğrudan aynı ameliyatı tekrarlamadan önce prolapsusun anatomisi yeniden değerlendirilmelidir.
Özellikle;
- posterior defektin yeri,
- vajinal apeksin durumu,
- rahim sarkması,
- sistosel,
- dışkılama fonksiyonu
birlikte değerlendirilmelidir.
Rektosel ile Sistosel Birlikteyse Ne Yapılır?
Ön ve arka vajinal duvar prolapsusu aynı hastada sık görülebilir.
Bu durumda cerrahi plan yalnızca posterior kompartmana göre yapılmamalıdır.
Anterior ve apikal destek de değerlendirilmelidir.
Mesane sarkması hakkında ayrıntılı bilgi için Sistosel sayfamızı inceleyebilirsiniz.
Rektosel ile İdrar Kaçırma Birlikte Olabilir mi?
Evet. Rektosel ve idrar kaçırma aynı pelvik taban zayıflığının farklı sonuçları olarak birlikte bulunabilir.
İdrar kaçırma stres, urgency veya mikst tip olabilir ve rektoselden bağımsız olarak ayrıca değerlendirilmelidir.
İdrar kaçırmanın tipleri, ilaç tedavileri, TVT/TOT, mesane botoksu ve sakral nöromodülasyon hakkında ayrıntılı bilgi için İdrar Kaçırma Tedavisi sayfamızı inceleyebilirsiniz.
İzmir'de Rektosel Tedavisi
İzmir'de rektosel tedavisi veya İzmir rektosel ameliyatı araştıran kadınlarda ilk basamak yalnızca vajinal bombeleşmenin derecesini belirlemek değildir.
Muayenede;
- posterior vajinal duvar,
- vajinal apeks,
- rahim desteği,
- sistosel,
- perineal destek,
- dışkılama fonksiyonu
birlikte değerlendirilmelidir.
Özellikle kabızlık veya obstrüktif defekasyon bulunan hastalarda dışkılama probleminin gerçekten rektoselden kaynaklanıp kaynaklanmadığının anlaşılması cerrahi başarı açısından önemlidir.
Bazı hastalarda dışkı kıvamının düzenlenmesi, pelvik taban fizyoterapisi veya biofeedback yeterli olabilirken semptomatik ileri rektoselde posterior kolporafi, perineal rekonstrüksiyon ve gerektiğinde apikal askı ameliyatları uygulanabilir.
Rektosel İçin Hangi Doktora Gidilir?
Rektosel posterior vajinal duvarın ve pelvik tabanın bir prolapsus problemidir.
Kadınlarda vajinal prolapsusun değerlendirilmesi kadın hastalıkları ve doğum / ürojinekoloji alanında yapılabilir.
Belirgin anorektal fonksiyon bozukluğu, rektal prolapsus veya karmaşık defekasyon problemi varsa multidisipliner değerlendirme gerekebilir.
Rektosel Hakkında Sık Sorulan Sorular
Rektosel nedir?
Rektosel, rektum ile vajina arasındaki destek dokularının zayıflaması sonucunda rektumun ön duvarının vajinanın arka duvarına doğru bombeleşmesidir.
Rektosel neden olur?
Vajinal doğum, doğum travması, yaşlanma, menopoz, kronik kabızlık ve ıkınma, bağ dokusu zayıflığı ve diğer pelvik taban risk faktörleri rektosel gelişimine katkıda bulunabilir.
Rektosel kabızlık yapar mı?
Rektosel bazı kadınlarda dışkının bir cep içerisinde birikmesine ve dışkılamanın tamamlanmasının zorlaşmasına neden olabilir. Ancak her kabızlığın nedeni rektosel değildir.
Her kabızlık rektoselden mi kaynaklanır?
Hayır. Yavaş bağırsak geçişi, pelvik taban dissinerjisi, ilaçlar ve başka bağırsak hastalıkları da kabızlığa neden olabilir.
Vajinaya bastırarak dışkılama neden olur?
Rektoselin oluşturduğu cep dışkının anal kanala doğru ilerlemesini zorlaştırabilir. Bazı kadınlar vajinal duvara elle destek vererek bu cebi düzleştirir ve dışkılamayı kolaylaştırır.
Splinting nedir?
Splinting, dışkılama sırasında vajina veya perine bölgesine elle destek verilerek dışkının çıkışının kolaylaştırılmasıdır.
Rektosel ağrı yapar mı?
Genellikle keskin ağrıdan çok vajinal dolgunluk, pelvik basınç ve dışkılama sırasında rahatsızlık oluşturur.
Rektosel kendi kendine geçer mi?
Belirgin anatomik rektoselin tamamen kendiliğinden ortadan kalkması beklenmez. Hafif vakalarda semptomlar konservatif tedavilerle kontrol edilebilir.
Rektosel ameliyatsız tedavi edilir mi?
Evet. Hafif ve orta semptomlarda dışkı kıvamının düzenlenmesi, pelvik taban fizyoterapisi, biofeedback ve uygun hastalarda pesser gibi yöntemler kullanılabilir.
Kegel egzersizi rektoseli düzeltir mi?
Pelvik taban egzersizleri hafif prolapsusta semptom kontrolüne yardımcı olabilir ancak ileri anatomik rektoseli tamamen ortadan kaldırması beklenmez.
Biofeedback rektoselde işe yarar mı?
Özellikle pelvik taban dissinerjisi veya dışkılama koordinasyon bozukluğu bulunan hastalarda biofeedback yararlı olabilir.
Rektosel ameliyatı ne zaman gerekir?
Belirgin vajinal prolapsus, sürekli splinting ihtiyacı veya konservatif tedavilere rağmen devam eden ve rektoselle ilişkili olduğu düşünülen dışkılama problemlerinde cerrahi değerlendirilebilir.
Posterior kolporafi nedir?
Posterior kolporafi, rektum ile vajina arasındaki zayıflamış destek dokularının vajinal yoldan güçlendirilerek rektoselin düzeltilmesini amaçlayan native-tissue cerrahidir.
Posterior kolporafide mesh kullanılır mı?
Klasik posterior kolporafi hastanın kendi dokularıyla gerçekleştirilir ve sentetik mesh gerektirmez.
Perineoplasti nedir?
Perineoplasti, vajina ile anüs arasındaki perineal bölgenin destek ve anatomisinin yeniden oluşturulduğu cerrahidir.
Rektosel ameliyatında vajina daralır mı?
Modern posterior rekonstrüksiyonda amaç vajinayı aşırı daraltmak değil, normal destek anatomisini yeniden oluşturmaktır.
Rektosel ameliyatından sonra cinsel ilişki ağrılı olur mu?
Bazı hastalarda disparoni gelişebilir. Risk, aşırı doku daraltılması, skar oluşumu ve pelvik taban kas spazmı gibi faktörlerden etkilenebilir.
Rektosel ameliyatından sonra kabızlık tamamen geçer mi?
Rektosel dışkılama probleminin temel nedeni ise belirgin düzelme olabilir. Ancak kabızlığın başka nedenleri varsa ameliyat sonrasında şikâyetler devam edebilir.
Rektosel ile sistosel aynı şey midir?
Hayır. Rektosel arka vajinal duvar ve rektumla, sistosel ön vajinal duvar ve mesaneyle ilişkili prolapsustur.
Rektosel ve sistosel aynı anda olabilir mi?
Evet. Pelvik taban desteği birden fazla kompartmanda bozulabilir ve her ikisi aynı hastada bulunabilir.
Rektosel ile rahim sarkması birlikte olabilir mi?
Evet. Rahim veya vajinal tepe prolapsusu posterior vajinal duvar sarkmasına eşlik edebilir.
Sakrospinöz fiksasyon rektoseli düzeltir mi?
Sakrospinöz fiksasyon doğrudan posterior duvar ameliyatı değildir ancak apikal prolapsusu düzelttiği için bazı posterior prolapsusların anatomisini iyileştirebilir.
Sakrokolpopeksi rektoselde kullanılabilir mi?
Apikal prolapsusla birlikte posterior kompartman sarkması bulunan seçilmiş hastalarda sakrokolpopeksi cerrahi seçeneklerden biri olabilir.
Rektosel ameliyatından sonra tekrarlar mı?
Evet. Hiçbir prolapsus ameliyatı sıfır nüks garantisi vermez. Kronik ıkınma, bağ dokusu özellikleri ve apikal destek kaybı gibi faktörler nüks riskini etkileyebilir.
Tekrarlayan rektosel yeniden ameliyat edilebilir mi?
Evet. Ancak yeniden cerrahi öncesinde posterior defektin yanı sıra apikal destek, sistosel ve dışkılama fonksiyonu yeniden değerlendirilmelidir.
Rektoselde Temel Yaklaşım: Anatomiyi Değil Fonksiyonu da Tedavi Etmek
Rektosel, rektum ile vajina arasındaki destek dokularının zayıflaması sonucunda rektumun vajinanın arka duvarına doğru bombeleşmesidir.
Ancak rektosel tedavisinde yalnızca vajinal muayenedeki anatomik görüntüye odaklanmak yeterli değildir.
En önemli soru, rektoselin gerçekten hastanın dışkılama problemlerine neden olup olmadığıdır.
Çünkü;
- yavaş bağırsak geçişi,
- pelvik taban dissinerjisi,
- uygunsuz dışkılama alışkanlıkları,
- ilaçlar
da kabızlık ve obstrüktif defekasyon oluşturabilir.
Bu nedenle küçük veya semptomsuz rektosellerde ameliyat gerekli değildir.
Dışkı kıvamının düzenlenmesi, pelvik taban fizyoterapisi ve biofeedback gibi konservatif yöntemler birçok hastada önemli fayda sağlayabilir.
Semptomatik ileri rektoselde ise posterior kolporafi, site-specific posterior onarım ve gerekli durumlarda perineoplasti veya perineorafi uygulanabilir.
Apikal prolapsus eşlik ediyorsa yalnızca arka vajinal duvarı düzeltmek yeterli olmayabilir.
Bu durumda sakrospinöz ligaman fiksasyonu, uterosakral ligaman süspansiyonu, sakrokolpopeksi, pektopeksi veya lateral süspansiyon gibi apikal rekonstrüksiyon seçenekleri hastanın anatomisine göre değerlendirilebilir.
Apikal destek yöntemlerini ayrıntılı incelemek için Askı Ameliyatları sayfamızı inceleyebilirsiniz.
Rektoselle birlikte mesane sarkması da varsa Sistosel sayfamızda anterior kompartman prolapsusunu ayrıntılı olarak bulabilirsiniz.
İdrar kaçırma da eşlik ediyorsa stres, urgency, mikst ve taşma tipi inkontinansın ayrımını İdrar Kaçırma Tedavisi sayfamızdan inceleyebilirsiniz.
Sonuç olarak rektosel ameliyatının amacı yalnızca vajinanın arka duvarındaki bombeleşmeyi ortadan kaldırmak değildir. Gerçek hedef dışkılama fonksiyonunu mümkün olduğunca iyileştirmek, normal vajinal anatomiyi ve cinsel fonksiyonu korumak, eşlik eden apikal desteği değerlendirmek ve hastanın şikâyetine uygun tedaviyi seçmektir.
Bu nedenle rektoselde doğru soru yalnızca “rektosel nasıl dikilir?” değil, “bu hastanın dışkılama problemi gerçekten rektoselden mi kaynaklanıyor ve bütün pelvik destek sistemi nasıl etkilenmiş?” olmalıdır.