Endometrium Kanseri Nedir?
Endometrium Kanseri Nedir?
Endometrium kanseri nedir? Endometrium kanseri, rahmin iç tabakasını oluşturan endometrium dokusundan gelişen bir rahim kanseri türüdür. Halk arasında çoğu zaman rahim kanseri olarak bilinir. Kadınlarda özellikle menopoz sonrası dönemde daha sık görülür ve en önemli belirtisi genellikle menopoz sonrası vajinal kanamadır.
Endometrium kanseri çoğu hastada erken belirti verdiği için erken evrede tanı alma şansı yüksektir. Ancak her endometrium kanseri aynı davranışı göstermez. Bazı tümörler yavaş seyirliyken, bazıları daha agresif olabilir. Bu nedenle günümüzde endometrium kanserinde sadece tümörün mikroskop altındaki görünümü değil, moleküler özellikleri de tedavi kararında önemlidir.
Endometrium Kanseri Belirtileri Nelerdir?
Endometrium kanserinin en sık belirtisi anormal vajinal kanamadır. Özellikle menopoz sonrası dönemde görülen her kanama mutlaka değerlendirilmelidir. Kanamanın az olması, lekelenme şeklinde olması veya kısa sürede kendiliğinden geçmesi bu durumu önemsiz hale getirmez.
- Menopoz sonrası vajinal kanama
- Adetler arasında kanama
- Adet kanamasının uzaması veya yoğunlaşması
- Kanlı ya da kahverengi vajinal akıntı
- Kasık veya pelvik bölgede ağrı
Bu belirtilerin tamamı kanser anlamına gelmez. Polip, miyom, hormonal değişiklikler veya endometrial hiperplazi gibi iyi huylu durumlar da benzer şikayetlere neden olabilir. Ancak özellikle menopoz sonrası kanama varsa, rahim içinden örnek alınarak değerlendirme yapılması gerekir.
Endometrium Kanseri Kimlerde Daha Sık Görülür?
Endometrium kanseri için en önemli risk faktörlerinden biri, östrojen etkisinin progesteron ile dengelenmeden uzun süre devam etmesidir. Obezite, diyabet, hipertansiyon ve ileri yaş bu riski artırabilir. Bunun yanında hiç doğum yapmamış olmak, geç menopoz, polikistik over sendromu, tamoksifen kullanımı ve ailede rahim ya da kolon kanseri öyküsü de risk faktörleri arasındadır.
Risk faktörü olması mutlaka kanser gelişeceği anlamına gelmez. Benzer şekilde belirgin risk faktörü olmayan kadınlarda da endometrium kanseri görülebilir. Bu nedenle belirti varsa değerlendirme ihmal edilmemelidir.
Endometrium Kanseri Nasıl Teşhis Edilir?
Endometrium kanserinde kesin tanı, rahim içinden alınan doku örneğinin patolojik incelemesi ile konur. Vajinal ultrasonografi rahim iç tabakasının kalınlığını değerlendirmede yardımcıdır; ancak tek başına kanser tanısı koymaz.
Tanıda en sık kullanılan yöntem endometrial biyopsidir. Bu işlemde rahim içinden ince bir kanül yardımıyla doku örneği alınır. Çoğu hastada poliklinik şartlarında yapılabilir. Bazı durumlarda histeroskopi gerekebilir. Histeroskopi, rahim içinin kamera ile görülmesini sağlar ve özellikle polip veya odaksal lezyon şüphesinde faydalıdır.
Tanı konduktan sonra hastalığın yaygınlığını değerlendirmek için MR, bilgisayarlı tomografi veya PET-BT gibi görüntüleme yöntemleri istenebilir. Bu tetkikler özellikle yüksek riskli tümörlerde, rahim dışına yayılım şüphesinde veya ileri evre hastalık düşünülüyorsa önem kazanır.
Endometrium Kanserinde Moleküler Sınıflama
Güncel bilgilerle endometrium kanseri artık sadece “tip 1” ve “tip 2” şeklinde değerlendirilmez. Moleküler sınıflama, hastalığın seyrini ve tedavi ihtiyacını daha doğru belirlemeye yardımcı olur. Bu nedenle patoloji raporunda tümör tipi, tümör derecesi ve evreye ek olarak moleküler belirteçler de önemlidir.
POLE mutant tümörler genellikle daha iyi seyirli kabul edilir. MMRd veya MSI-H tümörlerde DNA tamir mekanizmasında bozukluk vardır ve bu durum Lynch sendromu ile ilişkili olabilir. Bu grup aynı zamanda immünoterapi yanıtı açısından da önemlidir. p53 abnormal tümörler ise daha agresif seyir gösterebilir. NSMP grubu ise belirgin moleküler özellik saptanmayan gruptur ve risk değerlendirmesi diğer patolojik bulgularla birlikte yapılır.
Endometrium Kanseri Tedavisi Nasıl Yapılır?
Endometrium kanserinde ilk basamak tedavi çoğu hastada cerrahidir. Standart ameliyatta rahim, rahim ağzı, tüpler ve yumurtalıklar alınır. Hastalığın risk durumuna göre lenf nodu değerlendirmesi de yapılabilir.
Uygun hastalarda ameliyat laparoskopik veya robotik yöntemle yapılabilir. Kapalı cerrahi, daha az ağrı, daha kısa hastanede kalış ve daha hızlı iyileşme avantajı sağlayabilir. Ancak cerrahi yöntem hastanın genel durumu, tümörün tipi ve hastalığın yaygınlığına göre belirlenmelidir.
Sentinel Lenf Nodu Neden Önemlidir?
Sentinel lenf nodu, kanserin yayılabileceği ilk lenf nodunu ifade eder. Endometrium kanserinde uygun hastalarda sentinel lenf nodu haritalaması yapılabilir. Bu işlemde rahim ağzına indosiyanin yeşili yani ICG adı verilen özel bir boya uygulanır. Laparoskopik kamera sistemi ile lenfatik yollar görüntülenir ve hedef lenf nodları çıkarılır.
Bu yaklaşım, gereksiz geniş lenf nodu çıkarılmasını azaltabilir ve hastalığın evresini daha hedefli şekilde belirlemeye yardımcı olabilir.
Radyoterapi, Kemoterapi ve Akıllı İlaçlar
Endometrium kanserinde her hastaya ameliyat sonrası ek tedavi gerekmez. Radyoterapi, kemoterapi veya immünoterapi kararı; evre, tümör derecesi, lenf damar invazyonu, lenf nodu durumu, histolojik tip ve moleküler sınıflamaya göre verilir.
Düşük riskli hastalarda yalnızca takip yeterli olabilir. Bazı hastalarda vajinal brakiterapi uygulanır. Daha yüksek riskli hastalarda dış ışın radyoterapisi, kemoterapi veya kombine tedaviler gerekebilir. İleri evre veya tekrarlayan hastalıkta immünoterapi ve hedefe yönelik tedaviler giderek daha önemli hale gelmiştir.
Özellikle MMRd veya MSI-H tümörlerde immünoterapi seçenekleri tedavi planında önemli yer tutabilir. pMMR tümörlerde ise bazı durumlarda lenvatinib ve pembrolizumab gibi kombinasyonlar gündeme gelebilir.
Endometrium Kanseri Takibi
Tedavi sonrası takipte amaç, hastanın iyileşmesini değerlendirmek, tedaviye bağlı yan etkileri yönetmek ve olası tekrarları erken saptamaktır. Takip sıklığı hastanın risk grubuna göre belirlenir. Kontrollerde şikayet sorgulaması, jinekolojik muayene ve gerekli durumlarda görüntüleme yöntemleri kullanılır.
Endometrium kanseri tanısı alan hastalarda en doğru yaklaşım, tanıdan tedaviye kadar tüm sürecin jinekolojik onkoloji uzmanı tarafından kişiye özel planlanmasıdır. İzmir, Mavişehir, Karşıyaka, Çiğli, Menemen ve çevre bölgelerden başvuran hastalarda endometrium kanseri; cerrahi, sentinel lenf nodu, moleküler sınıflama ve güncel onkolojik tedavi seçenekleriyle birlikte değerlendirilir.
