Miyom Kansere Dönüşür mü?
Miyom Kansere Dönüşür mü?
Miyom kansere dönüşür mü? sorusunun günümüzdeki bilimsel bilgiler ışığında cevabı genel olarak hayır şeklindedir. Klasik rahim miyomları yani leiomyomlar iyi huylu düz kas tümörleridir.
Rahmin kötü huylu düz kas tümörü olan leiomyosarkom ise biyolojik olarak farklı bir tümördür. Leiomyosarkomların büyük bölümünün önceden var olan sıradan bir miyomun zaman içerisinde basamak basamak kansere dönüşmesi sonucunda geliştiğini gösteren bir yaklaşım bulunmamaktadır.
Başka bir ifadeyle, bir kadında yıllardır takip edilen klasik bir miyom bulunması onun gelecekte mutlaka leiomyosarkoma dönüşeceği anlamına gelmez.
Bu ayrım son derece önemlidir. Çünkü “miyom kansere dönüşür” korkusuyla hiçbir şikâyeti olmayan, düşük riskli kadınlara gereksiz ameliyat önerilmesi doğru değildir.
Buna karşılık bazı kötü huylu rahim tümörleri ameliyat öncesinde miyom gibi görünebildiğinden, klinik olarak şüpheli bir kitlenin doğru değerlendirilmesi gerekir.
Miyom Kanser midir?
Hayır. Miyom kanser değildir.
Miyomun tıbbi adı leiomyomdur ve rahmin düz kas hücrelerinden gelişen benign yani iyi huylu bir tümördür.
“Tümör” kelimesi her zaman kanser anlamına gelmez. Tümör, dokudaki anormal büyümeyi ifade eden genel bir terimdir. Tümörler iyi huylu veya kötü huylu olabilir.
Miyom iyi huylu tümör grubundadır.
Miyomların ne olduğu, çeşitleri, belirtileri ve tanısı hakkında ayrıntılı bilgi için Miyom Nedir? sayfamızı inceleyebilirsiniz.
Miyom Sonradan Kanserleşir mi?
Hastaların sık kullandığı “miyom kanserleşti” ifadesi tıbbi açıdan dikkatli kullanılmalıdır.
Klasik leiomyom ile leiomyosarkom farklı biyolojik tümörlerdir. Leiomyosarkom çoğunlukla sıradan bir leiomyomun yıllar içerisinde malign dönüşümü sonucunda ortaya çıkan bir hastalık olarak kabul edilmez.
Bununla birlikte ameliyat öncesinde miyom olduğu düşünülen nadir bir rahim kitlesinin patolojik inceleme sonucunda leiomyosarkom olduğunun anlaşılması mümkündür.
Bu durumda çoğu zaman doğru ifade “miyom kansere dönüştü” değil, “ameliyat öncesinde miyom olduğu düşünülen kitlenin patolojik incelemede farklı bir tümör olduğunun anlaşılması” şeklindedir.
Miyom ve Leiomyosarkom Arasındaki Fark Nedir?
Miyom ve leiomyosarkom rahmin düz kas dokusundan gelişebilmekle birlikte biyolojik davranışları tamamen farklıdır.
| Özellik | Miyom (Leiomyom) | Leiomyosarkom |
|---|---|---|
| Biyolojik davranış | İyi huylu | Kötü huylu |
| Görülme sıklığı | Çok sık | Nadir |
| Çevre dokulara invazyon | Beklenmez | Olabilir |
| Uzak metastaz | Beklenmez | Olabilir |
| Kesin tanı | Patoloji | Patoloji |
| Temel cerrahi yaklaşım | Semptom ve fertiliteye göre kişiselleştirilir | Onkolojik prensiplere göre planlanır |
Bu nedenle ameliyat öncesinde miyom ile leiomyosarkom ayrımının mümkün olduğunca doğru yapılması önemlidir.
Rahim Sarkomu Nedir?
Rahim sarkomu, rahmin bağ dokusu veya kas dokusu gibi mezenkimal dokularından gelişen nadir kötü huylu tümörlerin genel adıdır.
Rahim kanserlerinin büyük kısmı endometrium yani rahim iç tabakasından gelişen karsinomlardır. Sarkomlar bundan farklı bir tümör grubudur.
Uterin sarkomların farklı histolojik tipleri bulunur. Bunlar arasında;
- leiomyosarkom,
- endometrial stromal sarkom,
- adenosarkom
gibi farklı tümörler bulunmaktadır.
Miyom ile en fazla karışabilen kötü huylu rahim tümörü özellikle uterin leiomyosarkomdur.
Leiomyosarkom Nedir?
Leiomyosarkom, rahmin düz kas hücrelerinden gelişen kötü huylu bir tümördür.
Rahim miyomları da düz kas kökenli olmakla birlikte leiomyosarkom ile aynı hastalık değildir.
Leiomyosarkom nadirdir ancak agresif biyolojik davranış gösterebilir ve kan yoluyla akciğer gibi uzak organlara yayılabilir.
Bu nedenle leiomyosarkomdan şüphelenilen bir rahim kitlesinde cerrahi yaklaşım klasik benign miyom cerrahisinden farklı olabilir.
Miyom Sanılan Kitlenin Sarkom Çıkması Ne Kadar Sık Görülür?
Bu durum nadirdir. Ancak tam oran kullanılan hasta grubuna, yaş dağılımına ve çalışmanın yöntemine göre değişmektedir.
En önemli nokta, bu riskin tüm kadınlarda aynı olmamasıdır. Yaş ilerledikçe ve özellikle menopoz sonrasında beklenmeyen uterin malignite olasılığı artmaktadır.
Bu nedenle 32 yaşında tipik miyom görüntüsü bulunan bir kadınla 62 yaşında menopoz sonrası büyüyen rahim kitlesi bulunan bir kadının risk değerlendirmesi aynı yapılmaz.
Yaş İlerledikçe Sarkom Riski Artar mı?
Evet. Uterin leiomyosarkom riski yaşla birlikte artış gösterir ve hastalık çoğunlukla miyomların en sık görüldüğü genç yaş grubuna kıyasla daha ileri yaşlarda görülür.
Bu durum özellikle menopoz sonrası kadınlarda cerrahi planlamada önem taşır.
Dolayısıyla minimal invaziv cerrahi planlanırken hastanın yaşı ve menopoz durumu doku çıkarma yönteminin seçiminde de dikkate alınmalıdır.
Hızlı Büyüyen Miyom Kanser midir?
Hızlı büyüyen miyom mutlaka kanser değildir.
Bu konu miyom ve sarkom hakkında en sık yanlış bilinen noktalardan biridir.
Geçmişte rahmin veya miyomun hızlı büyümesi leiomyosarkom açısından çok güçlü bir bulgu gibi kabul edilebilmekteydi. Günümüzde ise hızlı büyümenin tek başına leiomyosarkomu öngörmek için güvenilir olmadığı bilinmektedir.
İyi huylu miyomlar da zaman içerisinde hızlı büyüyebilir. Özellikle hormonal değişiklikler döneminde büyüme hızında farklılık görülebilir.
Buna karşılık hızlı büyüme hiçbir zaman değerlendirilmemeli anlamına da gelmez.
Özellikle;
- menopoz sonrası büyüme,
- atipik görüntüleme özellikleri,
- yeni gelişen şikâyetler,
- hızlı değişen klinik tablo
varsa hastanın yeniden değerlendirilmesi doğru olur.
Sonuç olarak hızlı büyüme tek başına kanser tanısı koydurmaz; ancak klinik bağlam içerisinde değerlendirilmelidir.
Miyomun Büyümesi Kanser Belirtisi midir?
Hayır. Miyomların büyüklüğü zaman içerisinde değişebilir.
Bazı miyomlar yıllarca aynı boyutta kalırken bazıları büyüyebilir veya küçülebilir.
Bir miyomun önceki ultrasona göre büyümüş olması tek başına leiomyosarkom anlamına gelmez.
Ayrıca ultrason ölçümlerinde birkaç milimetrelik farklılıklar cihaz, görüntüleme açısı ve ölçümü yapan kişiye bağlı olarak ortaya çıkabilir.
Bu nedenle büyüme değerlendirilirken tek bir ölçüm yerine önceki görüntülemeler ve klinik durum birlikte değerlendirilmelidir.
Menopoz Sonrası Büyüyen Miyom Kanser midir?
Menopoz sonrasında kadınlık hormonlarının azalmasıyla birlikte birçok miyom küçülme eğilimi gösterir.
Bu nedenle menopoz sonrasında büyüdüğü düşünülen veya yeni fark edilen rahim kitlesi daha dikkatli değerlendirilmelidir.
Ancak menopoz sonrası büyüyen her miyomun leiomyosarkom olduğu da söylenemez.
Değerlendirmede;
- ultrason,
- gerektiğinde MR,
- hastanın kanama öyküsü,
- kitlenin önceki görüntülemelerdeki durumu,
- hormon tedavileri,
- yaş ve diğer risk faktörleri
birlikte ele alınmalıdır.
Miyom ile Rahim Sarkomunun Belirtileri Farklı mıdır?
Ne yazık ki belirtiler tamamen özgül değildir.
Hem miyom hem de uterin sarkom;
- vajinal kanama,
- karında veya pelviste büyüyen kitle hissi,
- pelvik ağrı,
- bası şikâyetleri
oluşturabilir.
Bu nedenle yalnızca belirtilere bakarak kesin ayrım yapmak mümkün değildir.
Özellikle menopoz sonrasında kanama bulunması ayrıca araştırılması gereken bir durumdur.
Kanama Yapan Miyom Kanser midir?
Hayır. Yoğun adet kanaması miyomların oldukça sık görülen belirtilerinden biridir ve özellikle submüköz veya rahim boşluğunu bozan miyomlarda görülebilir.
Dolayısıyla kanama olması tek başına kanser anlamına gelmez.
Ancak kanamanın değerlendirilmesi hastanın yaşına göre değişir. Özellikle menopoz sonrası vajinal kanama farklı nedenlerin dışlanması için mutlaka değerlendirilmelidir.
Ağrı Yapan Miyom Kanser midir?
Hayır. Büyük miyomlar, miyom dejenerasyonu veya çevredeki organlara bası iyi huylu miyomlarda da ağrı oluşturabilir.
Miyomun kanlanmasında değişiklik sonucu gelişen dejenerasyon bazen oldukça şiddetli ağrıya neden olabilir ve görüntülemede karmaşık görünüm oluşturabilir.
Bu nedenle ağrı tek başına malignite göstergesi değildir.
Büyük Miyom Kanser midir?
Hayır. Miyomun büyük olması tek başına kanser anlamına gelmez.
İyi huylu miyomlar 10, 15 hatta 20 cm ve üzerinde boyutlara ulaşabilir.
Büyük miyomlarda cerrahi planlama daha karmaşık olabilir ancak büyüklük tek başına kitlenin biyolojik karakterini belirlemez.
Benzer şekilde küçük bir kitlenin de yalnızca küçük olduğu için her zaman benign olduğu varsayılmamalıdır.
Boyut, hastanın genel klinik tablosunun yalnızca bir parçasıdır.
Çok Sayıda Miyom Kanser Riski Oluşturur mu?
Çok sayıda miyom bulunması, miyomların kansere dönüşeceği anlamına gelmez.
Bazı kadınlarda rahimde onlarca leiomyom bulunabilir. Bu durum özellikle genetik ve biyolojik yatkınlıkla ilişkili olabilir.
Çok sayıda miyom cerrahi planlamayı zorlaştırabilir ancak “miyom sayısı arttıkça kanserleşme olur” şeklinde bir kural yoktur.
Ultrasonda Miyom ile Kanser Ayrılabilir mi?
Ultrasonografi rahim miyomlarının değerlendirilmesinde temel görüntüleme yöntemidir.
Klasik miyomlar çoğu zaman ultrasonografide oldukça tipik görünür. Miyomun;
- boyutu,
- sayısı,
- sınırları,
- rahimdeki konumu,
- iç yapısı,
- kanlanma özellikleri
değerlendirilebilir.
Ancak ultrasonografi hiçbir hastada maligniteyi yüzde yüz dışlayan bir test değildir.
Atipik veya karmaşık görüntüleme özellikleri bulunması durumunda ek görüntüleme gerekebilir.
MR'da Miyom ile Leiomyosarkom Ayrılabilir mi?
Pelvik MR, miyomların doku özelliklerini değerlendirmede ultrasonografiden daha ayrıntılı bilgiler sağlayabilir.
Özellikle büyük, çok sayıda veya atipik rahim kitlesinde MR cerrahi planlama açısından son derece değerlidir.
MR görüntülerinde bazı bulgular benign miyom lehine, bazı kombinasyonlar ise daha ileri değerlendirme gerektiren atipik bir kitle lehine olabilir.
Ancak önemli nokta şudur:
MR tek başına her olguda miyom ile leiomyosarkomu yüzde yüz kesinlikle ayıramaz.
Bu nedenle MR sonucu her zaman hastanın yaşı, menopoz durumu, önceki görüntülemeler ve klinik bulgularla birlikte yorumlanmalıdır.
MR'da Hangi Bulgular Şüphe Oluşturabilir?
Tek bir MR bulgusu leiomyosarkom tanısı koydurmaz. Bununla birlikte bazı görüntüleme özelliklerinin birlikte bulunması kitlenin daha ayrıntılı değerlendirilmesine neden olabilir.
Bunlar arasında;
- belirgin heterojen görünüm,
- düzensiz veya infiltratif izlenim veren sınırlar,
- nekroz veya kanama düşündüren alanlar,
- difüzyon kısıtlanması,
- atipik kontrastlanma özellikleri
gibi bulgular değerlendirilebilir.
Ancak dejenerasyona uğramış iyi huylu miyomların da karmaşık MR görüntüsü oluşturabileceği unutulmamalıdır.
PET-BT Miyom ile Sarkomu Ayırır mı?
PET-BT her miyom hastasında kullanılan rutin bir yöntem değildir.
Bazı malign tümörlerde metabolik aktivite yüksek olabilir; ancak benign miyomlarda da değişken FDG tutulumu görülebilir.
Bu nedenle PET-BT tek başına “bu miyomdur” veya “bu sarkomdur” şeklinde kesin ayrım sağlayan bir tarama testi değildir.
LDH Testi Miyom ile Sarkomu Ayırır mı?
LDH ve bazı LDH izoenzimleri uterin sarkom riskini değerlendiren araştırmalarda incelenmiştir.
Ancak günümüzde yalnızca LDH sonucuna dayanarak miyom ile leiomyosarkom arasında güvenilir ve kesin ayrım yapmak mümkün değildir.
LDH yüksekliği birçok benign ve malign durumda görülebilir.
Bu nedenle LDH, klinik ve görüntüleme değerlendirmesinin yerine geçen bağımsız bir “sarkom testi” olarak görülmemelidir.
CA-125 Miyom Kanserini Gösterir mi?
Hayır. CA-125 miyom ile leiomyosarkomu ayıran bir test değildir.
CA-125 özellikle yumurtalık kanseri değerlendirmesinde kullanılan ancak birçok benign durumda da yükselebilen bir tümör belirtecidir.
Miyom, endometriozis, menstruasyon ve çeşitli benign pelvik durumlarda CA-125 yüksekliği görülebilir.
Bu nedenle CA-125 sonucu tek başına rahim kitlesinin malign olup olmadığını göstermez.
Miyomdan Ameliyat Öncesi Biyopsi Yapılabilir mi?
Rahmin kas tabakası içerisinde yerleşen bir kitleden ameliyat öncesi rutin iğne biyopsisi yapılması standart miyom değerlendirmesinin bir parçası değildir.
Bunun nedenlerinden biri kitlenin farklı alanlarının farklı histolojik özellik gösterebilmesi ve küçük bir örneğin tüm kitleyi temsil etmeyebilmesidir.
Ayrıca rahim kitlesinin anatomik konumu ve olası malignite durumunda biyopsi yolunun oluşturabileceği sorunlar da değerlendirilir.
Endometrial Biyopsi Sarkomu Gösterir mi?
Endometrial biyopsi rahim iç tabakasından doku örneği alır.
Leiomyosarkom ise çoğunlukla rahim kas tabakasından gelişir. Bu nedenle tümör rahim boşluğuna ulaşmıyorsa endometrial biyopsinin normal çıkması mümkündür.
Endometrial örnekleme özellikle anormal uterin kanaması bulunan kadınlarda eşlik eden endometrial patolojilerin değerlendirilmesi açısından önemli olabilir ancak normal endometrial biyopsi leiomyosarkomu kesin olarak dışlamaz.
Miyom ile Sarkomun Kesin Tanısı Nasıl Konur?
Kesin tanı çoğunlukla çıkarılan dokunun histopatolojik değerlendirilmesi ile konur.
Patolog tümörün hücresel özelliklerini, mitotik aktivitesini, atipiyi, nekroz tipini ve diğer mikroskopik özelliklerini değerlendirir.
Bazı zor olgularda immünohistokimyasal veya moleküler incelemeler de tanıya yardımcı olabilir.
Miyom Ameliyatı Sonrası Patoloji Neden Yapılır?
Miyom ameliyatında çıkarılan doku rutin olarak patolojik incelemeye gönderilir.
Patolojinin amacı yalnızca “kanser var mı?” sorusuna cevap vermek değildir.
Patoloji ile;
- kitlenin gerçekten leiomyom olup olmadığı,
- leiomyomun özel histolojik varyantları,
- atipi bulunup bulunmadığı,
- STUMP gibi ara gruplar,
- leiomyosarkom veya başka bir tümör
değerlendirilebilir.
Patolojide Leiomyom Ne Demektir?
Patoloji sonucunda leiomyom yazması klasik iyi huylu miyom tanısını ifade eder.
Leiomyomun hücresel, epiteloid, bizar nükleuslu veya farklı dejeneratif özellikler gösteren histolojik varyantları bulunabilir.
Bunların değerlendirilmesi patoloğun uzmanlık alanıdır ve yalnızca raporda kullanılan bir kelime üzerinden malignite sonucu çıkarılmamalıdır.
Atipik Leiomyom Nedir?
Geçmişte “atipik leiomyom” olarak adlandırılan bazı tümörler güncel patolojik sınıflamalarda daha ayrıntılı kategorilere ayrılmaktadır.
Bizar nükleuslu leiomyom gibi bazı tümörler belirgin hücresel atipi gösterebilir ancak leiomyosarkom için gerekli diğer malign kriterleri taşımayabilir.
Bu nedenle patoloji sonucunda “atipi” kelimesinin görülmesi otomatik olarak kanser anlamına gelmez.
STUMP Nedir?
STUMP, İngilizce Smooth Muscle Tumor of Uncertain Malignant Potential ifadesinin kısaltmasıdır ve Türkçede malignite potansiyeli belirsiz düz kas tümörü olarak ifade edilebilir.
STUMP, klasik iyi huylu leiomyom kriterleri ile leiomyosarkom kriterleri arasında kalan bazı düz kas tümörlerini tanımlamak için kullanılır.
Bu nedenle STUMP sıradan bir miyomla tamamen aynı değildir ancak doğrudan leiomyosarkom olarak da sınıflandırılmaz.
STUMP Kanser midir?
STUMP klasik anlamda leiomyosarkom değildir; ancak biyolojik davranışı tamamen öngörülebilir benign leiomyom gibi de kabul edilmez.
STUMP tanısı alan hastalarda nadiren tekrarlama görülebildiği için uzun dönem takip gerekebilir.
Tedavi ve takip hastanın yaşı, fertilite beklentisi, tümörün patolojik özellikleri ve yapılan cerrahiye göre kişiselleştirilir.
Leiomyosarkom Patolojide Nasıl Değerlendirilir?
Leiomyosarkom tanısında patolog tümör hücrelerindeki belirgin atipiyi, mitotik aktiviteyi ve özellikle tümör hücre nekrozu gibi özellikleri birlikte değerlendirir.
Tanı tek bir görüntü veya tek bir laboratuvar sonucuyla değil, doku örneğinin ayrıntılı mikroskopik incelemesi ile konur.
Şüpheli veya sınırda vakalarda jinekolojik patoloji konusunda deneyimli patolog değerlendirmesi önem kazanabilir.
Leiomyosarkom İçin Risk Faktörleri Nelerdir?
Leiomyosarkom nadir bir hastalık olmakla birlikte bazı klinik özelliklerle risk artabilir.
Bunlar arasında;
- ileri yaş,
- menopoz sonrası dönem,
- geçmişte pelvik radyoterapi öyküsü,
- uzun süreli tamoksifen kullanımı,
- bazı nadir kalıtsal kanser sendromları
sayılabilir.
Ancak bu risk faktörlerinin bulunmaması leiomyosarkomu yüzde yüz dışlamaz ve bulunması da hastada mutlaka sarkom olduğu anlamına gelmez.
Tamoksifen ve Rahim Sarkomu İlişkisi
Tamoksifen özellikle hormon reseptörü pozitif meme kanserinin tedavisinde kullanılan önemli bir ilaçtır.
Uzun süreli kullanım bazı uterin patolojilerin riskinde artışla ilişkilendirilebilir.
Tamoksifen kullanan bir hastada anormal uterin kanama ortaya çıkarsa jinekolojik değerlendirme yapılması önemlidir.
Pelvik Radyoterapi ve Rahim Sarkomu
Geçmişte pelvis bölgesine radyoterapi uygulanmış olması uterin sarkom gelişimiyle ilişkilendirilen nadir risk faktörlerinden biridir.
Bu nedenle eski onkolojik tedavi öyküsü rahim kitlesi değerlendirilirken dikkate alınmalıdır.
Miyom Ameliyatında Kanser Çıkabilir mi?
Evet, nadiren ameliyat öncesinde miyom düşünülen bir rahim kitlesinin patolojik inceleme sonucunda malign tümör olduğu anlaşılabilir.
Bunun temel nedeni leiomyosarkomu ameliyat öncesinde her hastada kesin olarak dışlayabilecek tek bir testin bulunmamasıdır.
Bu nedenle miyom ameliyatı planlanırken yalnızca ameliyatın açık veya kapalı yapılması değil, dokunun rahimden ve karın boşluğundan nasıl çıkarılacağı da önemlidir.
Miyom ameliyatının yöntemleri ve cerrahi planlama hakkında ayrıntılı bilgi için Miyom Ameliyatı sayfamızı inceleyebilirsiniz.
Morselasyon Nedir?
Morselasyon, büyük bir rahim veya miyom dokusunun küçük cerrahi kesilerden çıkarılabilmesi için daha küçük parçalara ayrılması işlemidir.
Minimal invaziv miyomektomi veya histerektomide çıkarılan doku karındaki küçük trokar kesilerinden tek parça halinde geçemeyebilir.
Bu nedenle doku çıkarma yöntemi cerrahi planlamanın önemli bir parçasıdır.
Morselasyon Neden Kanser Açısından Önemlidir?
Eğer ameliyat öncesinde miyom olduğu düşünülen kitlenin gerçekte beklenmeyen bir leiomyosarkom olduğu ortaya çıkarsa, malign dokunun karın boşluğu içerisinde kontrolsüz biçimde parçalanması tümör hücrelerinin yayılmasına neden olabilir.
Bu durum hastalığın evresini ve prognozunu olumsuz etkileyebilir.
Bu nedenle malignite şüphesi bulunan rahim kitlesinde kontrolsüz morselasyondan kaçınılması gerekir.
Özellikle yaş ve menopoz durumu da morselasyon kararında önemlidir.
Torba İçinde Morselasyon Nedir?
Contained morselation veya torba içinde morselasyon, miyom veya rahim dokusunun karın boşluğuna doğrudan temasını azaltmayı amaçlayan özel izolasyon sistemleri içerisinde parçalanarak çıkarılmasıdır.
Bu yöntem özellikle uygun seçilmiş minimal invaziv cerrahi hastalarında doku yayılımını azaltmaya yönelik bir stratejidir.
Ancak torba kullanılması ameliyat öncesi malignite değerlendirmesinin yerine geçmez.
Malignite şüphesi bulunan bir kitlenin temel cerrahi prensibi mümkün olduğunda tümörü parçalamadan çıkarmaktır.
Sarkom Şüphesinde Ameliyat Nasıl Planlanır?
Sarkom şüphesi bulunan rahim kitlesinde ameliyat benign miyom cerrahisi gibi planlanmamalıdır.
Temel amaç kitlenin bütünlüğünü mümkün olduğunca koruyarak çıkarılması ve karın boşluğuna tümör yayılımının önlenmesidir.
Cerrahi planlama sırasında;
- hastanın yaşı,
- fertilite beklentisi,
- tümörün boyutu,
- rahim dışına yayılım şüphesi,
- görüntüleme bulguları,
- uygun doku çıkarma yöntemi
birlikte değerlendirilir.
Şüpheli olgularda jinekolojik onkoloji yaklaşımı önem taşır.
Sarkom Şüphesinde Miyomektomi Yapılır mı?
Sarkom şüphesinin güçlü olduğu bir hastada yalnızca kitlenin çıkarıldığı standart miyomektomi uygun olmayabilir.
Çünkü malign tümörün açılması veya parçalanması hastalığın yayılmasına neden olabilir.
Özellikle gebelik beklentisi bulunan genç hastalarda karar daha karmaşıktır ve risk-fayda değerlendirmesi kişiselleştirilmelidir.
Sarkom Şüphesinde Rahim Nasıl Çıkarılır?
Malignite şüphesi bulunan hastalarda temel cerrahi prensiplerden biri rahmin veya tümörün mümkün olduğunca parçalanmadan ve tümör bütünlüğü korunarak çıkarılmasıdır.
Ameliyatın açık veya minimal invaziv yapılması kararı tümörün büyüklüğüne, hastanın anatomisine ve spesimenin güvenli şekilde bütün olarak çıkarılıp çıkarılamayacağına göre değerlendirilir.
Takip Edilen Miyomda Nelere Dikkat Edilir?
Her miyom ameliyat edilmek zorunda olmadığı için birçok kadın miyomlarıyla birlikte takip edilir.
Takipte amaç her kontrolde birkaç milimetrelik değişimi “kanserleşme” olarak yorumlamak değildir.
Değerlendirmede;
- hastanın yeni şikâyetlerinin olup olmadığı,
- kanama düzenindeki değişiklikler,
- miyomların önceki görüntülemelerle karşılaştırılması,
- menopoz durumu,
- kitlenin ultrasonografik özellikleri
birlikte değerlendirilir.
Miyomda Hangi Durumlarda Tekrar Değerlendirme Gerekir?
Miyom tanısı bulunan bir kadında aşağıdaki durumlarda yeniden jinekolojik değerlendirme uygun olabilir:
- adet kanamasında belirgin artış,
- ara kanama,
- menopoz sonrası kanama,
- giderek artan pelvik ağrı,
- karında hızlı büyüme veya yeni kitle hissi,
- sık idrara çıkma veya bağırsak basısında artış,
- kansızlık gelişmesi,
- önceki görüntülemeye göre belirgin değişiklik.
Bu belirtilerin bulunması kanser olduğu anlamına gelmez; yalnızca yeniden değerlendirme gerektiğini gösterir.
Miyom ve Kanser Hakkında Sık Sorulan Sorular
Miyom ileride mutlaka kansere dönüşür mü?
Hayır. Klasik miyomlar iyi huyludur ve sıradan bir miyomun zaman içerisinde mutlaka kansere dönüşmesi beklenmez.
Miyomun kanser olma ihtimali yüksek midir?
Hayır. Leiomyosarkom miyoma kıyasla oldukça nadir görülür. Ancak ameliyat öncesinde miyom olduğu düşünülen nadir bir kitlenin farklı bir patoloji olduğu anlaşılabilir.
Hızlı büyüyen miyom kesin kanser midir?
Hayır. Hızlı büyüme tek başına leiomyosarkom tanısı koydurmaz. İyi huylu miyomlar da büyüyebilir. Ancak özellikle menopoz sonrası büyüme veya atipik görüntüleme bulguları varsa ayrıntılı değerlendirme gerekir.
10 cm miyom kanser midir?
Hayır. Miyomun büyük olması tek başına malignite anlamına gelmez. İyi huylu miyomlar çok büyük boyutlara ulaşabilir.
20 cm miyom kanser midir?
Boyut tek başına kanser tanısı koydurmaz. Çok büyük iyi huylu miyomlar görülebilir. Ancak büyük rahim kitlelerinde görüntüleme ve cerrahi planlama daha ayrıntılı yapılmalıdır.
Menopoz sonrası miyom kanser midir?
Hayır. Menopoz sonrası mevcut miyomlar bulunabilir. Ancak menopozdan sonra büyüyen veya yeni şikâyet oluşturan rahim kitlesi daha dikkatli değerlendirilmelidir.
Miyomun kanser olduğu MR'da belli olur mu?
MR önemli bilgiler sağlar ve bazı özellikler şüphe oluşturabilir; ancak hiçbir MR bulgusu tüm hastalarda leiomyosarkomu yüzde yüz doğrulamaz veya dışlamaz.
Miyomun kanser olduğu ultrasonda belli olur mu?
Ultrason çoğu klasik miyomu tanımada oldukça değerlidir ancak leiomyosarkomu her hastada kesin olarak dışlayamaz.
Miyomun kanser olup olmadığını gösteren kan testi var mı?
Hayır. Günümüzde miyom ile leiomyosarkomu kesin olarak ayıran rutin bir kan testi bulunmamaktadır.
CA-125 yüksekliği miyomun kanser olduğunu gösterir mi?
Hayır. CA-125 birçok benign durumda yükselebilir ve miyom ile leiomyosarkomu ayıran bir test değildir.
LDH yüksekliği sarkom anlamına gelir mi?
Hayır. LDH özgül değildir. Tek başına LDH yüksekliği ile uterin sarkom tanısı konulamaz.
Miyomdan biyopsi yapılarak kanser anlaşılır mı?
Rahim kasındaki kitleden rutin iğne biyopsisi standart yaklaşım değildir. Kesin tanı çoğunlukla cerrahi olarak çıkarılan dokunun patolojik değerlendirilmesiyle konur.
Miyom ameliyatından sonra patoloji şart mıdır?
Cerrahi olarak çıkarılan miyom dokuları histopatolojik değerlendirmeye gönderilir. Böylece kesin doku tanısı konur.
Miyom ameliyatından sonra kanser çıkarsa ne olur?
Patoloji sonucunda leiomyosarkom veya başka bir malignite saptanırsa hastanın yapılan ilk ameliyatı, tümörün parçalanıp parçalanmadığı, görüntüleme bulguları ve hastalığın yaygınlığı değerlendirilerek jinekolojik onkoloji tedavisi planlanır.
Morselasyon kanseri yayar mı?
Beklenmeyen malign tümör karın boşluğunda parçalanırsa tümör hücreleri yayılabilir. Bu nedenle malignite şüphesi bulunan rahim kitlesinde morselasyondan kaçınılması önemlidir.
Torba içinde morselasyon daha güvenli midir?
Containment sistemleri doku parçalarının karın boşluğuna yayılımını azaltmayı amaçlar. Ancak hiçbir sistem ameliyat öncesi malignite değerlendirmesinin yerine geçmez.
Kanser korkusu nedeniyle her miyom ameliyat edilmeli midir?
Hayır. Miyomlar çok sık ve büyük çoğunlukla iyi huyludur. Ameliyat kararı yalnızca kanser korkusuyla değil; şikâyetler, görüntüleme özellikleri, yaş, fertilite beklentisi ve diğer klinik faktörlere göre verilmelidir.
Miyom takip edilebilir mi?
Evet. Şikâyeti olmayan ve klinik olarak düşük riskli birçok miyom takip edilebilir. Takip planı hastanın yaşı ve miyom özelliklerine göre kişiselleştirilir.
Miyom kansere dönüşmesin diye rahim alınmalı mı?
Hayır. Klasik miyomların gelecekte kansere dönüşmesini önlemek amacıyla bütün hastalarda rahmin alınması gerekli değildir. Histerektomi kararı hastanın şikâyetleri, yaşı, gebelik beklentisi ve klinik özelliklerine göre verilmelidir.
Rahim korunarak miyom alınabilir mi?
Evet. Uygun hastalarda yalnızca miyomların çıkarıldığı miyomektomi yapılabilir. Malignite şüphesi varsa ise cerrahi yaklaşım yeniden değerlendirilmelidir.
Rahmin korunarak yapılan cerrahi seçenekler hakkında ayrıntılı bilgi için Rahim Koruyucu Miyom Ameliyatı sayfamızı inceleyebilirsiniz.
Miyom ve Kanser Hakkında En Önemli Mesaj
Miyom kansere dönüşür mü? sorusunun cevabını tek cümlede özetlemek gerekirse: Klasik rahim miyomları iyi huyludur ve çoğu leiomyosarkom önceden var olan sıradan bir miyomun kansere dönüşmesi sonucunda gelişmez.
Bu nedenle miyom tanısı alan bir kadının yalnızca kanser korkusu nedeniyle ameliyat olması gerekmez.
Bununla birlikte rahimdeki her kitlenin yalnızca “miyomdur” şeklinde değerlendirilmesi de doğru değildir. Leiomyosarkom nadir olmakla birlikte ameliyat öncesinde miyomu taklit edebilir ve günümüzde hiçbir test tüm hastalarda bu ayrımı yüzde yüz kesinlikle yapamamaktadır.
Bu nedenle doğru yaklaşım risk temelli değerlendirmedir.
Hastanın;
- yaşı,
- menopoz durumu,
- şikâyetleri,
- ultrason özellikleri,
- gerektiğinde MR bulguları,
- önceki görüntülemelerle karşılaştırıldığında kitlenin davranışı,
- planlanan cerrahi ve doku çıkarma yöntemi
birlikte değerlendirilmelidir.
Hızlı büyüme tek başına kanser anlamına gelmez. Büyük miyom tek başına kanser anlamına gelmez. Ağrı veya kanama tek başına kanser anlamına gelmez.
Özellikle menopoz sonrası büyüme, olağan dışı görüntüleme özellikleri veya klinik olarak şüpheli bir rahim kitlesi varsa daha ayrıntılı değerlendirme yapılması önemlidir.
Ameliyat gerektiğinde ise yalnızca “açık mı kapalı mı?” sorusu değil, kitlenin güvenli biçimde nasıl çıkarılacağı ve malignite olasılığı varsa tümör bütünlüğünün nasıl korunacağı cerrahi planlamanın önemli parçasıdır.
Miyomların temel özellikleri hakkında ayrıntılı bilgi için Miyom Nedir? sayfamızı inceleyebilirsiniz.
Cerrahi yöntemler, açık ve kapalı ameliyat seçenekleri ve iyileşme süreci hakkında ayrıntılı bilgi için Miyom Ameliyatı sayfamızı inceleyebilirsiniz.
Rahmin korunarak yalnızca miyomların çıkarılması hakkında ayrıntılı bilgi için Rahim Koruyucu Miyom Ameliyatı sayfamızı inceleyebilirsiniz.