İzsiz Rahim Ameliyatı

İzsiz Rahim Ameliyatı Nedir?

İzsiz rahim ameliyatı, rahmin karın cildinde ameliyat kesisi oluşturulmadan, doğal açıklık olan vajina kullanılarak çıkarılmasını sağlayan minimal invaziv cerrahi yaklaşımdır. Günümüzde bu yaklaşımın endoskopik uygulamalarından biri vNOTES (vaginal Natural Orifice Transluminal Endoscopic Surgery) tekniğidir.

Hastaların “izsiz rahim ameliyatı” veya “karında kesi olmadan rahim ameliyatı” olarak tarif ettiği yaklaşımı anlamanın en kolay yollarından biri, laparoskopik cerrahi ile vajinal cerrahinin bazı özelliklerinin aynı ameliyatta bir araya getirildiğini düşünmektir.

Klasik laparoskopik rahim ameliyatında kamera ve cerrahi aletlerin karın içine ulaşabilmesi için karın duvarına birkaç küçük kesi yapılır. vNOTES yönteminde ise karın duvarına trokar yerleştirmek amacıyla kesi yapılmaz. Cerrahi alana vajinal yoldan ulaşılır ve endoskopik kamera ile cerrahi aletler bu doğal açıklıktan karın içine ilerletilir.

Bu nedenle izsiz rahim ameliyatı için yalnızca “vajinal rahim ameliyatı” demek de yöntemi tam olarak tanımlamaz. Geleneksel vajinal histerektomide cerrah büyük ölçüde doğrudan görüş ve vajinal cerrahi aletleriyle çalışırken, vNOTES'te ameliyatın önemli bir bölümü endoskopik görüntü altında gerçekleştirilebilir. Cerrahi alan ameliyathane monitöründe büyütülmüş olarak görülebilir; laparoskopik damar mühürleme sistemleri ve diğer minimal invaziv cerrahi aletler kullanılabilir.

Başka bir ifadeyle izsiz rahim ameliyatı, “ameliyat yapılmadan rahmin çıkarılması” anlamına gelmez. Rahim yine cerrahi olarak çıkarılır ve her cerrahide olduğu gibi doku kesilmesi, damarların kontrol edilmesi ve iyileşmesi gereken bir cerrahi alan vardır.

“İzsiz” ifadesi esas olarak karın cildinde görünür ameliyat kesilerinin bulunmamasını anlatır. Cerrahi giriş vajina içerisinden gerçekleştirildiği için dışarıdan bakıldığında karın üzerinde laparoskopik trokar izleri veya açık cerrahi kesisi görülmez.

Bu özellik özellikle karın duvarında kesi istemeyen hastalar açısından önemli olmakla birlikte, izsiz rahim ameliyatının amacı yalnızca kozmetik değildir. Karın duvarından giriş yapılmaması; abdominal girişlere bağlı ağrı, trokar bölgesi kanaması, yara yeri sorunları, sinir hasarı veya kesi yeri fıtığı gibi bazı abdominal girişe özgü komplikasyonların önlenmesi açısından potansiyel avantaj sağlayabilir.

Ancak burada önemli bir nokta vardır: Her rahim ameliyatı vNOTES ile yapılmak zorunda değildir ve her hasta izsiz rahim ameliyatı için uygun değildir. Modern minimal invaziv cerrahinin temel yaklaşımı bütün hastalara aynı yöntemi uygulamak değil; hastanın hastalığına, anatomisine, geçirilmiş ameliyatlarına, rahmin büyüklüğüne, yapışıklık olasılığına ve cerrahinin hedeflerine göre uygun cerrahi yolu seçmektir.

İzsiz Rahim Ameliyatında Gerçekten Hiç İz Kalmaz mı?

“İzsiz rahim ameliyatı” ifadesinin doğru anlaşılması önemlidir. Bu ameliyatta karın cildinde cerrahi kesi oluşturulmaz. Bu nedenle açık ameliyattaki karın kesisi veya laparoskopik ameliyattaki trokar giriş izleri bulunmaz.

Ancak bu ifade vücutta hiçbir cerrahi kesi yapılmadığı anlamına gelmez. Rahme ulaşmak için vajinal doğal açıklık kullanılır ve vajinanın üst bölümünden cerrahi giriş oluşturulur. Rahim çıkarıldıktan sonra bu alan cerrahi olarak kapatılır.

Dolayısıyla “izsiz” veya “iz bırakmayan rahim ameliyatı” ifadelerinin tıbbi açıdan en doğru karşılığı, karın duvarında görünür cerrahi kesi oluşturmadan gerçekleştirilen rahim ameliyatıdır.

vNOTES Nedir?

vNOTES, İngilizce “vaginal Natural Orifice Transluminal Endoscopic Surgery” ifadesinin kısaltmasıdır. Türkçede yaklaşık olarak “vajinal doğal açıklıktan transluminal endoskopik cerrahi” şeklinde ifade edilebilir. Hasta açısından yöntemin en anlaşılır karşılıklarından biri karında kesi olmadan yapılan endoskopik ameliyattır.

vNOTES'in gelişimi minimal invaziv cerrahinin yıllar içerisindeki evriminin bir sonucudur. Açık cerrahiden laparoskopiye geçişle birlikte cerrahlar daha küçük kesilerle ameliyatları gerçekleştirmeye başladı. Daha sonra amaç, karın duvarındaki girişleri daha da azaltmak ve mümkün olduğunda doğal vücut açıklıklarından yararlanmaktı.

Jinekolojik cerrahide vajina, pelvisteki hedef organlara anatomik olarak yakın olması nedeniyle doğal bir cerrahi giriş yolu oluşturur.

vNOTES'in önemli özelliklerinden biri vajinal cerrahinin karın duvarını koruyan yaklaşımı ile laparoskopik cerrahinin kamera görüntüsü, endoskopik enstrümanları ve damar kontrolü olanaklarını bir araya getirmesidir.

Bu nedenle vNOTES klasik laparoskopinin yalnızca “vajinadan yapılmış şekli” değildir. Aynı şekilde klasik vajinal histerektominin yalnızca kamera eklenmiş hali olarak düşünmek de eksik kalır. Cerrahın bakış açısı, enstrümanların geliş yönü, anatomik yapıların görüntülenmesi ve ameliyatın bazı aşamalarının sıralaması farklılık gösterebilir.

Günümüzde vNOTES en sık histerektomi yani rahmin alınması amacıyla kullanılmakla birlikte, uygun hastalarda tüplerin alınması, yumurtalık cerrahileri ve seçilmiş başka jinekolojik girişimlerde de uygulanabilir. Yöntemin jinekolojik onkolojideki kullanımı da araştırılmaktadır; ancak benign hastalıklardaki histerektomiye ilişkin kanıt tabanı onkolojik uygulamalara göre daha geniştir.

İzsiz Rahim Ameliyatı Nasıl Yapılır?

İzsiz rahim ameliyatı genel olarak üç temel bölüm halinde düşünülebilir. İlk bölüm vajinal cerrahi girişin oluşturulmasıdır. İkinci bölüm, vNOTES portu yerleştirildikten sonra kamera ve laparoskopik aletlerle gerçekleştirilen endoskopik cerrahi aşamasıdır. Üçüncü bölüm ise rahim çıkarıldıktan sonra vajinal cerrahi alanın kapatılmasıdır.

Bu üç aşamalı yapı vNOTES'i anlamak açısından önemlidir. Vajinal giriş ile başlayan operasyon endoskopik cerrahi aşamasıyla devam eder ve vajinal kapatma aşamasıyla tamamlanır.

Ameliyat genel anestezi altında gerçekleştirilir. Hasta jinekolojik cerrahiye uygun pozisyona alınır. Vajinal değerlendirme yapıldıktan sonra rahim ağzı çevresinden cerrahi giriş hazırlanır. Uygun anatomik planlardan karın boşluğuna ulaşıldıktan sonra vNOTES için kullanılacak erişim sistemi vajinal bölgeye yerleştirilir.

Bu sistem karın içerisine kontrollü karbondioksit verilmesini ve kamera ile cerrahi aletlerin vajinal yoldan pelvise ilerletilmesini sağlar. Böylece cerrah rahim, tüpler, yumurtalıklar ve pelvik anatomik yapıları monitörden değerlendirebilir.

Rahmi çevre dokulara bağlayan anatomik yapılar ve rahmin kan damarları kontrollü biçimde ayrılır. Cerrahinin kapsamına göre fallop tüpleri alınabilir; yumurtalıkların korunmasına veya çıkarılmasına hastanın yaşı, menopoz durumu, hastalığın özellikleri ve ameliyatın nedeni doğrultusunda karar verilir.

Rahim tamamen serbestleştirildikten sonra karın duvarında bir kesi oluşturulmasına gerek kalmadan vajinal yoldan çıkarılır. Ardından cerrahi alan yeniden değerlendirilir, kanama kontrolü yapılır ve vajinal kesi uygun şekilde kapatılır.

vNOTES Ameliyatının Aşamaları Nelerdir?

vNOTES'in teknik yapısını daha iyi anlamak için ameliyatı üç ana aşamada incelemek mümkündür.

1. Vajinal Giriş ve Kolpotomi

İlk aşamada vajinal yoldan rahim ağzına ulaşılır ve rahim ağzının çevresinde cerrahi çalışma alanı hazırlanır. Amaç vajina ile karın boşluğu arasında kontrollü bir cerrahi erişim oluşturmaktır. Bu giriş kolpotomi olarak adlandırılır.

Bu aşama vNOTES cerrahisinin önemli bölümlerinden biridir. Karın duvarından trokar girişi yapılmadığından güvenli cerrahi erişim vajinal yoldan sağlanmalıdır. Özellikle geçirilmiş ameliyatlar, sezaryen öyküsü, endometriozis veya pelvik yapışıklık olasılığı bulunan hastalarda ameliyat öncesi değerlendirme bu nedenle önem kazanır.

2. Vajinal Laparoendoskopik Cerrahi

Karın boşluğuna ulaşıldıktan sonra erişim portu yerleştirilir. Bu portun kanalları aracılığıyla kamera ve cerrahi aletler karın içine ilerletilir. Karbondioksit kullanılarak çalışma alanı oluşturulur ve ameliyatın endoskopik bölümü başlar.

Bu aşamada cerrah ameliyat sahasını monitörden izler. Klasik vajinal cerrahiye göre önemli farklılıklardan biri budur. Kamera görüntüsü anatomik yapıların büyütülmüş biçimde değerlendirilmesini sağlar. Ayrıca ameliyat ekibi aynı cerrahi görüntüyü izleyebilir.

3. Rahmin Çıkarılması ve Vajinal Alanın Kapatılması

Rahmin damar bağlantıları ve destek dokuları tamamen ayrıldıktan sonra rahim vajinal yoldan çıkarılır. Böylece rahmin çıkarılması amacıyla karın duvarında yeni bir kesi oluşturulmasına veya abdominal kesilerden birinin genişletilmesine gerek kalmaz.

Ameliyat sonunda kanama kontrolü yapılır, vNOTES erişim sistemi çıkarılır ve vajinal cerrahi alan uygun şekilde kapatılır. Dışarıdan bakıldığında karın cildinde ameliyata ait bir kesi bulunmaz.

Karında Kesi Olmadan Karın İçine Nasıl Girilir?

İzsiz rahim ameliyatının hastalar tarafından en çok merak edilen noktalarından biri budur. Laparoskopik cerrahide karın boşluğuna genellikle göbekten ve karın duvarının farklı noktalarından yerleştirilen trokarlarla ulaşılır. vNOTES'te ise bu abdominal girişlere ihtiyaç duyulmaz.

Pelvis anatomisi bu yaklaşımı mümkün kılar. Vajinanın üst kısmı rahim ağzının çevresinde sonlanır ve bu bölge karın boşluğunun en alt kısmına yakındır. Cerrah uygun anatomik planlardan ilerleyerek karın boşluğuna vajinal yoldan ulaşabilir.

Bu, jinekolojik cerrahi açısından tamamen yeni bir anatomik yol değildir. Vajinal histerektomi uzun yıllardır aynı doğal açıklıktan yararlanmaktadır. vNOTES'in getirdiği temel farklılıklardan biri bu doğal giriş yolunun modern endoskopik görüntüleme ve minimal invaziv cerrahi aletleriyle birleştirilmesidir.

Karın duvarından giriş yapılmaması özellikle daha önce karın duvarı cerrahisi geçirmiş, abdominal mesh bulunan, yara iyileşmesi açısından riskleri olan veya görünür abdominal kesi istemeyen seçilmiş hastalarda ayrıca önem taşıyabilir. Bununla birlikte vajinal girişin güvenli olup olmadığı her hasta için ayrı değerlendirilmelidir.

vNOTES'te Kamera ve Cerrahi Aletler Nasıl Kullanılır?

vNOTES ameliyatında kamera ve cerrahi aletler karın duvarındaki ayrı deliklerden değil, vajinal erişim portu üzerindeki kanallardan geçirilir.

Kamera sayesinde pelvis endoskopik olarak görüntülenir. Rahmin yan duvarlarla ilişkisi, tüpler, yumurtalıklar, damar yapıları ve cerrahi pediküller görüntü altında değerlendirilebilir.

vNOTES'in klasik vajinal cerrahiden ayrıldığı önemli noktalardan biri burada ortaya çıkar. Klasik vajinal histerektomide cerrahın görüş alanı daha sınırlı olabilir. vNOTES'te kamera kullanılması görüş alanını değiştirir ve laparoskopik aletlerin kullanılması farklı bir çalışma olanağı sağlayabilir.

Bununla birlikte vNOTES'in çalışma geometrisi transabdominal çok portlu laparoskopiden farklıdır. Aletlerin aynı doğal giriş bölgesinden ilerlemesi tek port cerrahisine özgü teknik özellikler oluşturur. Bu nedenle cerrahın hem vajinal cerrahi anatomisine hem de laparoskopik cerrahi prensiplerine hâkim olması önemlidir.

İzsiz Rahim Ameliyatında Rahim Nasıl Çıkarılır?

İzsiz rahim ameliyatının önemli özelliklerinden biri, rahim serbestleştirildikten sonra dokuyu karın dışına almak için ayrıca abdominal kesi oluşturulmasına ihtiyaç duyulmamasıdır. Rahim doğal açıklık olan vajina kullanılarak çıkarılır.

Rahim boyutu uygunsa organ bütün olarak çıkarılabilir. Daha büyük rahimlerde ise rahmin vajinal yoldan güvenli şekilde çıkarılabilmesi için uygun cerrahi küçültme teknikleri gerekebilir.

Burada rahmin büyüklüğü kadar şekli, miyomların yerleşimi, vajinal erişim ve özellikle ameliyat öncesinde kötü huylu hastalık şüphesinin bulunup bulunmaması önemlidir.

Miyom nedeniyle büyümüş rahimlerde “rahmim büyük olduğu için izsiz rahim ameliyatı yapılamaz mı?” sorusu sık sorulur. Yalnızca rahmin belirli bir santimetrenin üzerinde olması her hastada yöntemi otomatik olarak dışlayan tek kriter değildir.

Rahmin hareketliliği, miyomların konumu, damar pediküllerine güvenli biçimde ulaşılabilmesi, vajinal çalışma alanı ve dokunun güvenli şekilde çıkarılabilmesi birlikte değerlendirilmelidir.

Özellikle rahmin parçalanarak çıkarılmasının düşünüldüğü hastalarda ameliyat öncesi malignite riskinin değerlendirilmesi önemlidir. Miyom ile kötü huylu hastalık arasındaki ayrım ve cerrahi planlama hakkında daha ayrıntılı bilgi için Miyom Kansere Dönüşür mü? sayfasını inceleyebilirsiniz.

Ameliyatın Sonunda Vajinal Kesi Nasıl Kapatılır?

Rahim vajinal yoldan çıkarıldıktan sonra ameliyat tamamlanmış sayılmaz. Öncelikle cerrahi alan kanama açısından değerlendirilir. Gerekli kontroller tamamlandıktan sonra vajinanın üst bölümündeki cerrahi açıklık sütürlerle kapatılır.

Bu bölgeye vajinal kaf adı verilir. Vajinal kafın sağlıklı biçimde iyileşmesi ameliyat sonrası dönemin önemli parçalarından biridir.

Dolayısıyla izsiz rahim ameliyatında karın üzerinde kesi bulunmaması, hastanın vücudunda iyileşmesi gereken cerrahi alan olmadığı anlamına gelmez. Vajinal kafın iyileşmesi tamamlanana kadar cinsel ilişki, ağır kaldırma ve yoğun fiziksel aktivite konusunda ameliyatı gerçekleştiren cerrahın önerilerine uyulmalıdır.

İzsiz Rahim Ameliyatı Kimler İçin Uygundur?

İzsiz rahim ameliyatı, rahmin alınmasının gerekli olduğu ve vajinal doğal açıklıktan cerrahi erişimin güvenli biçimde sağlanabildiği seçilmiş hastalarda değerlendirilebilir.

Hasta seçiminde tek bir kriter yeterli değildir. Ameliyat öncesinde hastanın jinekolojik muayenesi, ultrason veya gerekli diğer görüntüleme yöntemleri, geçirilmiş ameliyatları ve yapılması planlanan cerrahinin kapsamı birlikte değerlendirilir.

Özellikle şu özellikler cerrahi planlamada önemlidir:

• Rahmin büyüklüğü ve hareketliliği
• Miyomların büyüklüğü, sayısı ve yerleşimi
• Vajinal erişimin uygunluğu
• Daha önce vajinal doğum yapılıp yapılmadığı
• Geçirilmiş sezaryenler
• Daha önce geçirilmiş karın ve pelvis ameliyatları
• Endometriozis şüphesi
• Pelvik yapışıklık olasılığı
• Rahim dışında ek cerrahi gerektiren patolojiler
• Yumurtalıkların korunmasının veya çıkarılmasının planlanması
• Ameliyatın benign veya onkolojik nedenle yapılması

Bu nedenle yalnızca hastanın “karında iz istememesi” vNOTES kararı vermek için yeterli değildir.

Öncelik güvenli ve gerekli ameliyatın eksiksiz yapılabilmesidir. Karında kesi olmaması ancak hasta için güvenli ve uygun olduğunda gerçek bir avantaj oluşturur.

İzsiz Rahim Ameliyatı Hangi Hastalıklarda Yapılabilir?

vNOTES histerektomi en geniş kullanım alanını iyi huylu jinekolojik hastalıklarda bulmuştur.

Uygun hastalarda izsiz rahim ameliyatı şu durumlarda değerlendirilebilir:

• Rahim miyomları
• Adenomyozis
• Tedaviye dirençli anormal uterin kanama
• Rahim sarkması
• Histerektomi gerektiren seçilmiş diğer benign rahim hastalıkları

Ancak bu hastalıklardan birinin bulunması otomatik olarak rahmin alınması gerektiği anlamına gelmez. Özellikle çocuk isteği bulunan veya rahmini korumak isteyen hastalarda histerektomi kararı verilmeden önce uygun rahim koruyucu seçenekler değerlendirilmelidir.

Miyomlarda İzsiz Rahim Ameliyatı

Miyomlar histerektominin en sık nedenlerinden biridir. Aşırı adet kanaması, kansızlık, bası hissi, ağrı veya rahmin belirgin büyümesine neden olan miyomlarda cerrahi tedavi gerekebilir.

Histerektomi kararı verilmiş uygun miyom hastalarında rahim karın duvarında kesi oluşturmadan vNOTES veya uygun vajinal cerrahi yaklaşımla çıkarılabilir.

Ancak miyom bulunması rahmin mutlaka alınması gerektiği anlamına gelmez. Özellikle gebelik isteyen veya rahmini korumak isteyen hastalarda yalnızca miyomların çıkarıldığı miyomektomi seçenekleri değerlendirilmelidir.

Miyomların cerrahi tedavi seçenekleri hakkında ayrıntılı bilgi için Miyom Ameliyatı sayfasını inceleyebilirsiniz.

Rahmi koruyarak yalnızca miyomların çıkarılması planlanıyorsa Rahim Koruyucu Miyom Ameliyatı sayfasında cerrahi seçenekleri ayrıntılı olarak bulabilirsiniz.

Adenomyoziste İzsiz Rahim Ameliyatı

Adenomyozis, rahim iç tabakasına ait dokunun rahmin kas tabakası içerisinde bulunmasıyla ilişkili bir hastalıktır. Yoğun adet kanaması, ağrılı adet, kronik pelvik ağrı ve rahimde büyümeye neden olabilir.

Adenomyozisi bulunan her hastada rahmin alınması gerekmez. Hastanın yaşı, çocuk isteği, şikâyetlerin şiddeti ve daha önce uygulanan tedavilere yanıt değerlendirilmelidir.

Çocuk isteğini tamamlamış ve konservatif tedavilerden yeterli yarar görmeyen bazı hastalarda histerektomi kesin tedavi seçeneklerinden biri olabilir.

Rahmin büyüklüğü, hareketliliği, vajinal erişim ve pelvik anatomi uygunsa histerektomi karın duvarında kesi oluşturmadan gerçekleştirilebilir.

Anormal Rahim Kanamalarında İzsiz Rahim Ameliyatı

Anormal veya aşırı rahim kanaması bulunan her hastaya histerektomi yapılmaz. Öncelikle kanamanın nedeni araştırılmalıdır.

Miyom, polip, adenomyozis, endometrial patolojiler, hormonal nedenler ve hastanın yaşı gibi faktörler değerlendirilerek tedavi planlanır.

Uygun hastalarda ilaç tedavileri, rahim içi sistemler veya rahim koruyucu girişimler tercih edilebilir.

Bu seçeneklere rağmen histerektomi gerekli hale gelmişse ve hastanın anatomisi uygunsa karında kesi olmadan rahmin alınması değerlendirilebilir.

Rahim Sarkmasında vNOTES ve İz Bırakmayan Cerrahi

Rahim sarkması, vajinal cerrahiye anatomik olarak uygun olabilen hastalık gruplarından biridir. Histerektomi gereken uygun prolapsus hastalarında rahim karın duvarında kesi oluşturmadan vajinal yoldan çıkarılabilir.

Ancak prolapsus cerrahisinde yalnızca rahmi almak her zaman yeterli değildir. Rahmi ve vajinayı destekleyen bağ dokularındaki zayıflık da değerlendirilmelidir.

Gerekli hastalarda vajinal tepenin desteklenmesine yönelik ek cerrahi işlemler planlanabilir.

Ayrıca her rahim sarkması hastasında rahmin alınması zorunlu değildir. Hastanın yaşı, cinsel yaşamı, prolapsusun tipi ve derecesi ile kişisel tercihleri doğrultusunda rahim koruyucu prolapsus cerrahileri de değerlendirilebilir.

Büyük Rahimlerde vNOTES Yapılabilir mi?

Büyük bir rahim bulunması, izsiz rahim ameliyatını otomatik olarak imkânsız hale getirmez. Uygun seçilmiş hastalarda miyomlara bağlı büyümüş rahimler de vNOTES yöntemiyle karın duvarında kesi oluşturmadan çıkarılabilir.

Geçmişte vajinal histerektomi için rahim büyüklüğü önemli sınırlamalardan biri olarak kabul edilmekteydi. Ancak modern vajinal cerrahi teknikleri, endoskopik görüntüleme, gelişmiş damar mühürleme sistemleri ve vNOTES gibi doğal açıklık cerrahilerinin gelişmesiyle birlikte yalnızca rahmin büyüklüğüne bakılarak cerrahi yol seçilmesi giderek daha az anlamlı hale gelmiştir.

Büyük rahimlerde asıl önemli olan yalnızca ultrason raporunda ölçülen santimetre veya tahmini rahim ağırlığı değildir.

Cerrahi planlamada;

• rahmin hareketliliği,
• miyomların sayısı ve yerleşimi,
• servikal veya alt uterin segment miyomu bulunması,
• uterin damarlara güvenli biçimde ulaşılabilmesi,
• vajinal çalışma alanının yeterliliği,
• geçirilmiş sezaryen ve diğer pelvik ameliyatlar,
• endometriozis veya pelvik yapışıklık olasılığı,
• rahmin vajinal yoldan güvenli biçimde çıkarılabilmesi

birlikte değerlendirilmelidir.

Büyük rahimlerde ameliyatın bir diğer önemli aşaması rahmin vajinal yoldan çıkarılmasıdır. Rahim bütün olarak çıkarılamayacak kadar büyükse, uygun benign olgularda cerrahi küçültme teknikleri kullanılabilir. Ancak bu karar verilmeden önce malignite riski değerlendirilmelidir.

Özellikle hızlı büyüdüğü düşünülen, görüntüleme bulguları şüpheli olan veya kötü huylu hastalık açısından klinik kuşku bulunan uterin kitlelerde doku çıkarma yöntemi ayrıca planlanmalıdır.

Bu nedenle “rahmim büyük, izsiz ameliyat olamam” şeklinde genel bir kural olmadığı gibi, “her büyük rahim vNOTES ile çıkarılabilir” demek de doğru değildir. Karar muayene, görüntüleme ve cerrahi gereksinimler birlikte değerlendirilerek verilmelidir.

Miyom nedeniyle büyümüş rahimlerde diğer cerrahi seçenekler hakkında ayrıntılı bilgi için Miyom Ameliyatı sayfasını inceleyebilirsiniz.

Daha Önce Sezaryen Geçirenlerde vNOTES Yapılabilir mi?

Daha önce sezaryen geçirilmiş olması tek başına vNOTES veya izsiz rahim ameliyatına engel değildir.

Ancak sezaryen sonrası rahmin ön yüzü ile mesane arasında yapışıklık gelişebilir. Bu nedenle daha önce sezaryen geçirmiş hastalarda özellikle mesanenin rahimden ayrıldığı cerrahi aşama dikkat gerektirir.

Sezaryen sayısı arttıkça pelvik anatominin değişmiş olma ihtimali de artabilir. Bununla birlikte cerrahi yöntemin yalnızca “bir, iki veya üç sezaryen geçirilmiş olması” üzerinden seçilmesi doğru değildir.

Hasta değerlendirilirken;

• sezaryen sayısı,
• daha önce geçirilmiş diğer karın ameliyatları,
• rahmin hareketliliği,
• vajinal erişim,
• miyom veya adenomyozis varlığı,
• mesane ile rahim arasında yapışıklık olasılığı,
• posterior pelvisin durumu

birlikte değerlendirilir.

Dolayısıyla geçmişte sezaryen yapılmış olması “karında kesi olmadan rahim ameliyatı yapılamaz” anlamına gelmez. Ancak önceki ameliyatların oluşturduğu anatomik değişiklikler nedeniyle cerrahi plan kişiye özel yapılmalıdır.

Kilolu ve Obez Hastalarda İz Bırakmayan Rahim Ameliyatı

Obezite, histerektomi planlanırken dikkate alınması gereken önemli faktörlerden biridir. Karın duvarının kalın olması açık ve laparoskopik cerrahide abdominal girişleri, yara bakımını ve bazı teknik aşamaları etkileyebilir.

vNOTES'te karın duvarından trokar veya açık cerrahi kesisiyle giriş yapılmadığı için abdominal duvar tamamen atlanır. Bu özellik uygun obez hastalarda potansiyel bir avantaj oluşturabilir.

Karın duvarında cerrahi yara bulunmaması; abdominal yara enfeksiyonu, yara ayrışması ve abdominal kesiyle ilişkili bazı sorunların azaltılması açısından özellikle önem taşıyabilir.

Ancak obezite tek başına vNOTES tercih edilmesi için yeterli bir neden değildir.

Hastanın;

• kalp ve akciğer hastalıkları,
• diyabet ve diğer ek hastalıkları,
• anestezi riski,
• rahmin büyüklüğü,
• vajinal erişimi,
• geçirilmiş ameliyatları,
• pelvik anatomi ve yapışıklık riski

birlikte değerlendirilmelidir.

Dolayısıyla obez bir hastada amaç yalnızca karında kesi oluşturmamak değil, hastanın genel sağlık durumu açısından en güvenli minimal invaziv cerrahi yolu seçmektir.

Doğum Yapmamış Kadınlarda vNOTES Yapılabilir mi?

Vajinal doğum yapmamış olmak tek başına vNOTES için mutlak bir engel değildir.

Bununla birlikte vajinal doğum yapmamış bazı hastalarda vajinal çalışma alanı daha sınırlı olabilir. Bu durum cerrahi erişimi ve rahmin vajinal yoldan çıkarılmasını etkileyebilir.

Bu nedenle yalnızca doğum öyküsüne bakılarak ameliyat yöntemine karar verilmez.

Jinekolojik muayenede;

• vajinal erişim,
• servikse ulaşılabilirlik,
• rahmin hareketliliği,
• rahmin büyüklüğü,
• miyomların yerleşimi

değerlendirilmelidir.

Uygun anatomik koşullara sahip doğum yapmamış hastalarda vNOTES mümkün olabilir. Buna karşılık vajinal erişimin güvenli çalışma için yeterli olmadığı hastalarda laparoskopik histerektomi gibi başka bir minimal invaziv yaklaşım daha uygun olabilir.

Vajinal Girişi Dar Hastalarda vNOTES Yapılabilir mi?

vNOTES'te vajina cerrahi giriş yolu olarak kullanıldığı için yeterli ve güvenli vajinal erişim önemlidir.

Ancak “vajinanın dar olması” tek başına standart bir ölçümle tanımlanan ve bütün hastalarda aynı şekilde yorumlanabilecek bir durum değildir.

Hastanın daha önce vajinal doğum yapıp yapmadığı, vajinal dokuların esnekliği, servikse ulaşılabilirlik, rahmin hareketliliği ve rahmin büyüklüğü birlikte değerlendirilir.

Özellikle büyük rahimlerde vajinal çalışma alanının yeterli olup olmadığı yalnızca ameliyatın yapılabilmesi açısından değil, rahmin operasyon sonunda güvenli biçimde çıkarılabilmesi açısından da önemlidir.

Güvenli çalışma alanının oluşturulamayacağı düşünülen hastalarda başka bir minimal invaziv cerrahi yöntem tercih edilebilir.

vNOTES Kimler İçin Uygun Olmayabilir?

vNOTES birçok hastada uygulanabilen bir minimal invaziv cerrahi yöntem olmakla birlikte her hasta için doğru yaklaşım değildir.

Özellikle aşağıdaki durumlarda hasta seçimi daha dikkatli yapılmalıdır:

• Güvenli vajinal erişimin sağlanamadığı hastalar
• Posterior pelviste yoğun yapışıklık şüphesi
• Derin infiltratif endometriozis
• Douglas boşluğunun obliterasyonu şüphesi
• Daha önce geçirilmiş bazı kompleks bağırsak veya pelvik ameliyatları
• Pelvik radyoterapi öyküsü
• Geniş abdominal veya pelvik eksplorasyon gerektiren hastalıklar
• Onkolojik açıdan başka bir cerrahi yaklaşımın daha uygun olduğu durumlar

Bu özelliklerin bir kısmı mutlak kontrendikasyon değildir. Riskin derecesi, anatomik değişikliklerin yeri, cerrahinin kapsamı ve cerrahın deneyimi birlikte değerlendirilmelidir.

İyi hasta seçiminin amacı vNOTES'i mümkün olduğunca fazla hastaya uygulamak değil, hangi hastanın bu yaklaşımdan güvenli biçimde yararlanabileceğini belirlemektir.

Endometriozis ve vNOTES

Endometriozis, vNOTES hasta seçiminde özellikle dikkat edilmesi gereken hastalıklardan biridir.

Endometriozisin cerrahi anatomiyi ne ölçüde değiştirdiği hastadan hastaya farklılık gösterir. Yüzeyel endometriozis ile rektum, vajina, mesane, üreter veya pelvik yan duvarları etkileyen derin endometriozis aynı cerrahi zorluğa sahip değildir.

Özellikle posterior pelviste ileri endometriozis rahim, rektum ve çevre dokular arasında yoğun fibrozis ve yapışıklıklara neden olabilir. Douglas boşluğu kısmen veya tamamen kapanabilir.

Bu anatomik değişiklikler vajinal doğal açıklıktan karın boşluğuna güvenli giriş yapılmasını zorlaştırabilir.

Bu nedenle endometriozis şüphesi bulunan hastalarda ameliyat öncesi muayene ve gerekli görüntüleme yöntemleriyle hastalığın yaygınlığının değerlendirilmesi önemlidir.

Geniş pelvik diseksiyon, bağırsak, mesane veya üreter cerrahisi gerektiren bazı derin endometriozis olgularında transabdominal laparoskopik yaklaşım daha uygun olabilir.

Burada amaç “izsiz ameliyat” yapabilmek değil, endometriozis odaklarının gerekli kapsamda ve güvenli biçimde tedavi edilmesini sağlayacak cerrahi yolu seçmektir.

Karın İçi Yapışıklıklar ve vNOTES

Daha önce ameliyat geçirmiş olmak veya karın içerisinde yapışıklık bulunması vNOTES'i otomatik olarak imkânsız hale getirmez.

Burada yalnızca “yapışıklık var mı?” sorusu değil, yapışıklığın nerede olduğu önemlidir.

Örneğin daha önce karın ön duvarından ameliyat geçirmiş bir hastada bağırsakların karın ön duvarına yapışmış olması transabdominal laparoskopik ilk giriş açısından önem taşıyabilir. vNOTES'te karın duvarından trokar girişi yapılmadığı için bu anatomik bölge farklı şekilde değerlendirilir.

Buna karşılık rahim ile rektum arasında veya posterior pelviste bulunan yoğun yapışıklıklar vajinal doğal açıklıktan giriş açısından daha önemli olabilir.

Benzer şekilde sezaryen sonrası mesane ile rahim arasındaki yapışıklıklar anterior diseksiyonu etkileyebilir.

Bu nedenle geçirilmiş ameliyat öyküsü bulunan hastalarda cerrahi yöntem yalnızca “daha önce ameliyat olmuş” şeklinde sınıflandırılarak belirlenmemelidir. Önceki ameliyatın tipi ve beklenen yapışıklığın anatomik yerleşimi cerrahi planlamada önemlidir.

İzsiz Rahim Ameliyatının Avantajları Nelerdir?

vNOTES'in en belirgin özelliği, cerrahi giriş için karın duvarına kesi yapılmamasıdır. Ancak yöntemin olası avantajları yalnızca kozmetik görünümle sınırlı değildir.

Uygun hastalarda vNOTES'in potansiyel avantajları şunlardır:

• Karın cildinde cerrahi kesi bulunmaması
• Abdominal trokar girişlerine ihtiyaç duyulmaması
• Karın duvarına ait yara bakımının olmaması
• Trokar girişlerine bağlı bazı komplikasyonların ortadan kalkması
• Ameliyat sonrası ağrının azalabilmesi
• Daha az analjezik ihtiyacı olabilmesi
• Daha kısa hastanede kalış olasılığı
• Günlük aktivitelere daha erken dönüş potansiyeli
• Karın cildinde görünür ameliyat izi bulunmaması

Bununla birlikte bu avantajların her hastada aynı ölçüde ortaya çıkacağı garanti edilemez. Ameliyatın kapsamı, rahmin büyüklüğü, ek cerrahi işlemler, hastanın genel sağlık durumu ve cerrahi sırasında karşılaşılan anatomik özellikler iyileşme sürecini etkileyebilir.

Karında Kesi Olmamasının Avantajları

Açık histerektomide karın duvarında daha uzun bir cerrahi kesi bulunur. Laparoskopik ve robotik histerektomide ise kamera ve cerrahi aletlerin yerleştirilebilmesi için birkaç küçük abdominal giriş oluşturulur.

vNOTES'te bu abdominal girişlerin hiçbiri kullanılmaz.

Bu nedenle abdominal trokar veya kesi bölgelerine özgü;

• yara yeri enfeksiyonu,
• trokar bölgesi kanaması,
• karın duvarı damar yaralanması,
• sinir irritasyonu veya sıkışması,
• port yeri fıtığı,
• abdominal yara izi

gibi sorunlar vNOTES'in vajinal giriş yolunda aynı şekilde söz konusu değildir.

Ancak vNOTES'in de kendisine özgü cerrahi riskleri vardır. Karında kesi bulunmaması ameliyatın risksiz olduğu anlamına gelmez.

vNOTES Sonrası Ağrı Daha Az mı?

Ameliyat sonrası ağrının kaynaklarından biri cerrahi giriş bölgelerindeki doku travmasıdır. Laparoskopik ameliyatta küçük olmalarına rağmen karın duvarından geçen trokarlar cilt, cilt altı dokusu, fasya ve kas tabakalarını etkileyebilir.

vNOTES'te karın duvarından giriş yapılmadığı için bu ağrı kaynağı bulunmaz.

Randomize çalışmalar ve sistematik değerlendirmelerde vNOTES histerektomi sonrasında bazı erken postoperatif dönemlerde laparoskopik histerektomiye göre daha düşük ağrı skorları veya daha düşük analjezik gereksinimi bildirilmiştir.

Ancak ağrı kişiden kişiye değişir. Rahmin büyüklüğü, ameliyatın süresi, ek cerrahi işlemler, hastanın ağrı eşiği ve ameliyat sonrası analjezi protokolü sonucu etkiler.

Dolayısıyla vNOTES için “hiç ağrı olmaz” demek doğru değildir. Daha doğru ifade, karın duvarı kesilerine bağlı ağrı kaynağının bulunmaması ve bazı çalışmalarda erken dönem ağrı sonuçlarının daha düşük bildirilmiş olmasıdır.

vNOTES Sonrası İyileşme Süreci

vNOTES minimal invaziv bir cerrahi yöntemdir ve uygun hastalarda iyileşme süreci genellikle açık abdominal histerektomiye göre daha hızlı olabilir.

Karın üzerinde yara bulunmaması hastanın hareket etmesini kolaylaştırabilir ve abdominal yara bakımına ihtiyaç duyulmaz.

Bununla birlikte dışarıdan görünür kesi bulunmaması, ameliyatın içeride tamamen iyileştiği anlamına gelmez.

Rahmi taşıyan bağlar ve damarlar cerrahi olarak ayrılmıştır ve vajinanın üst bölümünde kapatılan bir cerrahi alan bulunmaktadır. Bu dokuların biyolojik iyileşmesi zaman gerektirir.

Bu nedenle hastanın kendisini erken dönemde iyi hissetmesi, bütün fiziksel kısıtlamaların hemen kaldırılabileceği anlamına gelmez.

Yürüyüş ve günlük hafif aktiviteler genellikle erken dönemde teşvik edilirken; ağır kaldırma, yoğun egzersiz ve cinsel ilişkiye dönüş hastanın ameliyat bulguları ve iyileşme durumuna göre planlanmalıdır.

vNOTES Sonrası Hastanede Kalış Süresi

Hastanede kalış süresi yalnızca ameliyat yöntemine bağlı değildir. Hastanın yaşı, ek hastalıkları, ameliyatın kapsamı, ameliyat sonrası ağrı kontrolü, idrar yapabilmesi, beslenmesi ve genel klinik durumu birlikte değerlendirilir.

Minimal invaziv cerrahinin hedeflerinden biri hastanın erken mobilizasyonunu ve günlük fonksiyonlarına daha hızlı dönmesini sağlamaktır.

vNOTES ile ilgili çalışmalarda laparoskopik histerektomiye kıyasla daha kısa hastanede kalış bildirilen sonuçlar bulunmaktadır.

Ancak her hasta için önceden değişmez bir taburculuk süresi vermek doğru değildir. Taburculuk kararı hastanın klinik iyileşmesine göre verilmelidir.

Günlük Hayata ve İşe Dönüş

Hastaların en sık sorduğu sorulardan biri ameliyat sonrasında ne zaman günlük hayatlarına ve işlerine dönebilecekleridir.

Karın duvarında kesi bulunmaması ve minimal invaziv cerrahi yaklaşım erken mobilizasyonu kolaylaştırabilir. Hastalar genellikle ameliyat sonrasında yürümeye ve günlük hafif aktivitelerini kademeli biçimde yapmaya teşvik edilir.

Ancak işe dönüş süresi yapılan işin niteliğine göre değişir.

Masa başı iş ile sürekli ayakta kalmayı, ağır kaldırmayı veya yoğun fiziksel aktiviteyi gerektiren işlerin aynı şekilde değerlendirilmesi doğru değildir.

Ayrıca dışarıdan yara görünmemesi nedeniyle hastanın kendisini tamamen iyileşmiş kabul ederek erken dönemde ağır aktiviteye başlamaması önemlidir.

Günlük yaşam ve işe dönüş zamanı hastanın ameliyat kapsamı, klinik iyileşmesi ve yaptığı işin fiziksel gereksinimlerine göre kişiselleştirilmelidir.

İzsiz Rahim Ameliyatının Kozmetik Avantajı

vNOTES'in hasta tarafından en kolay fark edilen özelliklerinden biri karın cildinde ameliyat izi bulunmamasıdır.

Laparoskopik histerektomide kesiler oldukça küçük olmakla birlikte göbek çevresinde ve alt karında trokar giriş izleri oluşabilir. Robotik cerrahide de cerrahi aletlerin karın boşluğuna ulaşabilmesi için abdominal port girişleri gerekir.

vNOTES'te cerrahi giriş vajinal doğal açıklıktan yapıldığı için karın üzerinde bu girişlere ait iz bulunmaz.

Bu durum özellikle daha önce abdominal cerrahi geçirmemiş ve karın cildinde yeni ameliyat izi istemeyen hastalar için önemli olabilir.

Ancak kozmetik sonuç cerrahi yöntem seçimindeki tek kriter olmamalıdır. Güvenlik, hastalığın eksiksiz tedavisi ve hastanın anatomisine uygun cerrahi yaklaşım her zaman önceliklidir.

vNOTES ile Laparoskopik Rahim Ameliyatı Arasındaki Farklar

Hem vNOTES hem de laparoskopik histerektomi minimal invaziv cerrahi yöntemlerdir. Her iki yaklaşımda da amaç açık abdominal cerrahiye gerek kalmadan rahmin güvenli biçimde çıkarılmasıdır.

İki yöntem arasındaki temel fark karın boşluğuna giriş yoludur.

Laparoskopik histerektomide kamera ve cerrahi aletlerin yerleştirilebilmesi için göbek ve karın duvarında birkaç küçük kesi oluşturulur. vNOTES'te ise kamera ve cerrahi aletler vajinal doğal açıklık üzerinden karın boşluğuna ulaştırılır.

Bu farklılıklar vNOTES'in her hastada laparoskopiden daha iyi olduğu anlamına gelmez. Bazı hastalarda vNOTES uygunken, geniş abdominal eksplorasyon veya farklı cerrahi manevralar gereken durumlarda laparoskopik yaklaşım daha uygun olabilir.

Karından gerçekleştirilen kapalı rahim ameliyatının ayrıntıları için Laparoskopik Histerektomi sayfasını inceleyebilirsiniz.

vNOTES ile Robotik Rahim Ameliyatı Arasındaki Farklar

Robotik histerektomi de minimal invaziv cerrahinin bir başka uygulamasıdır. Robotik cerrahide ameliyatı robot kendi başına yapmaz; cerrah konsolda oturarak robotik enstrümanları kontrol eder.

Robotik histerektomide kamera ve robotik cerrahi kolların karın boşluğuna ulaşabilmesi için karın duvarına portlar yerleştirilir. Bu nedenle robotik cerrahi minimal invaziv olmakla birlikte abdominal giriş gerektirir.

vNOTES'te ise karın duvarından port yerleştirilmez. Cerrahi erişim vajinal doğal açıklıktan sağlanır.

Robotik cerrahi ile vNOTES birbirinin doğrudan alternatifi olmak zorunda değildir. Hastanın hastalığı, anatomisi ve yapılacak cerrahinin kapsamına göre farklı avantajlara sahip olabilirler.

Robotik yöntemin nasıl uygulandığı hakkında ayrıntılı bilgi için Robotik Histerektomi sayfasını inceleyebilirsiniz.

vNOTES ile Klasik Vajinal Histerektomi Arasındaki Farklar

Klasik vajinal histerektomi ile vNOTES'in ortak özelliği, her iki yöntemde de rahme vajinal yoldan ulaşılabilmesi ve karın duvarında cerrahi kesi gerekmemesidir.

Bu nedenle karında kesi olmadan rahim ameliyatı yalnızca vNOTES'e özgü değildir. Uygun hastalarda klasik vajinal histerektomi de abdominal kesi oluşturmadan gerçekleştirilebilir.

Temel farklılıklardan biri görüntüleme ve cerrahi çalışma biçimidir.

Klasik vajinal histerektomide cerrah çoğunlukla vajinal cerrahi görüş altında çalışır. vNOTES'te ise vajinal erişim portu yerleştirildikten sonra pelvis endoskopik kamera ile görüntülenebilir ve laparoskopik cerrahi aletler kullanılabilir.

Bu özellik vNOTES'te tüplerin, yumurtalıkların ve pelvik anatomik yapıların farklı bir perspektiften görüntülenmesine olanak sağlayabilir.

Bununla birlikte uygun bir prolapsus hastasında klasik vajinal histerektomi son derece etkili bir cerrahi seçenek olabilir ve yalnızca daha yeni bir teknoloji olduğu için vNOTES kullanılması gerekmez.

Geleneksel vajinal yaklaşım hakkında ayrıntılı bilgi için Vajinal Histerektomi sayfasını inceleyebilirsiniz.

vNOTES ile Açık Rahim Ameliyatı Arasındaki Farklar

Açık histerektomide rahme ulaşabilmek için karın duvarında cerrahi kesi oluşturulur. Bu kesi hastalığın özelliklerine ve cerrahi gereksinimlere göre yatay veya dikey olabilir.

vNOTES'te ise karın duvarında kesi oluşturulmadan vajinal doğal açıklıktan pelvise ulaşılır.

Minimal invaziv cerrahiye uygun hastalarda daha küçük cerrahi girişler veya abdominal kesi bulunmaması; postoperatif ağrı, yara iyileşmesi, mobilizasyon ve hastanede kalış açısından avantaj sağlayabilir.

Buna karşılık bazı büyük veya kompleks pelvik-abdominal cerrahilerde, ileri malignitelerde veya güvenli minimal invaziv erişimin mümkün olmadığı durumlarda açık cerrahi gerekli olabilir.

Dolayısıyla ameliyatın başarısı yalnızca kesi büyüklüğüyle değerlendirilmemelidir. En uygun yöntem, gerekli cerrahinin güvenli ve eksiksiz biçimde gerçekleştirilebildiği yöntemdir.

vNOTES'te Yumurtalıklar Alınabilir mi?

Evet. Uygun hastalarda vNOTES sırasında rahimle birlikte bir veya her iki yumurtalığa yönelik cerrahi işlem gerçekleştirilebilir.

Ancak histerektomi yapılması yumurtalıkların mutlaka alınacağı anlamına gelmez.

Yumurtalıkların korunması veya çıkarılması kararı;

• hastanın yaşı,
• menopoz durumu,
• yumurtalıklarda kist veya kitle bulunması,
• ameliyatın yapılma nedeni,
• aile öyküsü,
• bilinen kalıtsal kanser riski,
• hastanın bireysel riskleri ve tercihleri

dikkate alınarak verilmelidir.

Özellikle menopoz öncesi uygun hastalarda normal yumurtalıkların korunması hormonal fonksiyonların devamı açısından önemli olabilir.

vNOTES'te Tüpler Alınabilir mi?

Evet. Histerektomi sırasında yumurtalıklar korunurken her iki fallop tüpünün alınması uygun hastalarda gerçekleştirilebilir.

Bu işlem bilateral salpenjektomi olarak adlandırılır.

Benign nedenlerle histerektomi yapılan uygun hastalarda tüplerin çıkarılması, yumurtalıkların hormonal fonksiyonları korunurken gelecekte bazı epitelyal over kanseri tiplerinin gelişme riskini azaltmaya yönelik bir strateji olarak değerlendirilebilir.

Ancak yapılacak işlemin kapsamı her hastada ameliyat öncesinde bireysel olarak planlanmalıdır.

Rahim Alınırken Yumurtalıkların Korunması ve Menopoz

Rahmin alınması ile yumurtalıkların alınması aynı işlem değildir.

Histerektomide rahim çıkarılır. Yumurtalıklar normal görünümdeyse ve hastanın yaşı ile klinik durumu açısından korunmaları uygunsa yerlerinde bırakılabilir.

Yumurtalıklar korunursa hormon üretimi devam eder. Bu nedenle yalnızca rahmin alınması hastanın ameliyat günü doğrudan cerrahi menopoza girmesi anlamına gelmez.

Rahim çıkarıldığı için adet kanaması olmaz ve gebelik mümkün değildir; ancak çalışan yumurtalıklar hormonal fonksiyonlarını sürdürebilir.

Her iki yumurtalığın menopoz öncesinde çıkarılması ise östrojen ve progesteron üretiminde ani azalmaya neden olarak cerrahi menopoz oluşturabilir.

Bu nedenle özellikle genç hastalarda yumurtalıkların korunup korunmayacağı kararı histerektomiden ayrı olarak değerlendirilmelidir.

İzsiz Rahim Ameliyatı Kaç Saat Sürer?

vNOTES ameliyatının süresi her hasta için aynı değildir ve yalnızca kullanılan cerrahi yöntem tarafından belirlenmez.

Ameliyat süresini etkileyebilecek faktörler arasında;

• rahmin büyüklüğü,
• miyomların sayısı ve yerleşimi,
• geçirilmiş sezaryen ve diğer ameliyatlar,
• pelvik yapışıklıklar,
• endometriozis,
• tüp veya yumurtalıklara ek işlem yapılması,
• rahmin vajinal yoldan çıkarılma şekli,
• ameliyat sırasında karşılaşılan anatomik özellikler

yer alır.

Bu nedenle muayene ve görüntüleme yapılmadan her hasta için kesin bir ameliyat süresi vermek doğru değildir.

vNOTES Hangi Anestezi ile Yapılır?

vNOTES histerektomi genellikle genel anestezi altında gerçekleştirilir.

Genel anestezi ameliyat sırasında hastanın ağrı hissetmemesini, cerrahi pozisyonun güvenli biçimde sağlanmasını ve endoskopik cerrahi için gerekli koşulların oluşturulmasını sağlar.

Ameliyat öncesinde anestezi değerlendirmesinde hastanın mevcut hastalıkları, kullandığı ilaçlar, geçirilmiş ameliyatları ve anestezi öyküsü gözden geçirilir.

Kalp, akciğer, diyabet, hipertansiyon veya başka sistemik hastalıkları bulunan hastalarda gerekli ek değerlendirmeler kişiye göre planlanabilir.

vNOTES Öncesi Hazırlık

İzsiz rahim ameliyatı öncesindeki hazırlık diğer histerektomi yöntemlerinde olduğu gibi hastanın güvenli ameliyata hazırlanmasını amaçlar.

Ameliyat öncesinde hastanın tıbbi öyküsü alınır, jinekolojik muayenesi yapılır ve rahim ile yumurtalıklar görüntüleme yöntemleriyle değerlendirilir.

Histerektomi endikasyonuna göre servikal tarama sonuçları, endometrial değerlendirme veya ek görüntüleme gerekebilir.

Ameliyat öncesi değerlendirmede özellikle;

• kan sayımı ve gerekli laboratuvar testleri,
• kan sulandırıcı ilaçların kullanımı,
• alerjiler,
• kronik hastalıklar,
• daha önce geçirilen ameliyatlar,
• sezaryen öyküsü,
• anestezi açısından gerekli tetkikler

gözden geçirilir.

Ameliyat öncesi açlık süresi, düzenli kullanılan ilaçların ameliyat günü kullanılıp kullanılmayacağı ve hastaneye yatış zamanı anestezi ve cerrahi ekip tarafından hastaya özel olarak bildirilmelidir.

vNOTES Sonrası Dikkat Edilmesi Gerekenler

Ameliyat sonrasında erken mobilizasyon minimal invaziv cerrahinin önemli parçalarından biridir. Hastanın klinik durumu uygunsa yataktan kalkması ve yürümesi teşvik edilir.

Beslenmeye geçiş, idrar sondasının çıkarılması ve taburculuk zamanı ameliyatın kapsamına ve hastanın iyileşmesine göre belirlenir.

Taburculuk sonrasında hafif vajinal lekelenme veya akıntı görülebilir. Ancak kanamanın artması, kötü kokulu akıntı, yüksek ateş, giderek artan karın veya pelvik ağrı, nefes darlığı, bacakta belirgin şişlik veya idrar ve bağırsak fonksiyonlarında yeni gelişen ciddi sorunlar değerlendirme gerektirir.

Karın cildinde kesi bulunmadığı için abdominal yara bakımı gerekmez. Buna karşılık vajinal cerrahi alanın iyileşmesi devam etmektedir.

Bu nedenle ağır kaldırma, yoğun egzersiz ve cinsel ilişkiye dönüş konusunda ameliyatı gerçekleştiren cerrahın önerilerine uyulmalıdır.

vNOTES Ameliyatının Riskleri ve Komplikasyonları

vNOTES minimal invaziv bir cerrahi yöntem olmakla birlikte risksiz bir ameliyat değildir. Histerektominin genel cerrahi risklerinin yanı sıra vajinal doğal açıklıktan giriş ve endoskopik çalışma ile ilişkili teknik riskler de bulunabilir.

Olası komplikasyonlar arasında;

• kanama,
• enfeksiyon,
• mesane yaralanması,
• üreter yaralanması,
• bağırsak yaralanması,
• damar yaralanması,
• vajinal kaf ile ilişkili sorunlar,
• idrar yolu enfeksiyonu,
• venöz tromboemboli gibi genel cerrahi riskler,
• planlanan vNOTES yaklaşımının başka bir cerrahi yönteme dönüştürülmesi gereksinimi

yer alabilir.

Komplikasyon riski hastanın yaşı, ek hastalıkları, geçirilmiş cerrahileri, rahmin büyüklüğü, endometriozis veya yapışıklık varlığı ve yapılacak ameliyatın kapsamına göre değişebilir.

vNOTES'te Mesane Yaralanması Riski

Mesane rahmin hemen önünde yer aldığı için histerektominin cerrahi anatomisinde önemli yapılardan biridir.

Özellikle daha önce sezaryen geçirmiş hastalarda mesane ile rahmin alt bölümü arasında yapışıklıklar bulunabilir. Bu durum mesanenin rahimden ayrılması gereken aşamayı teknik olarak daha zor hale getirebilir.

Mesane yaralanması fark edildiğinde yaralanmanın yeri ve büyüklüğüne göre cerrahi onarım ve belirli süre mesane sondası kullanımı gerekebilir.

vNOTES'te Üreter Yaralanması Riski

Üreterler böbreklerden gelen idrarı mesaneye taşıyan yapılardır ve rahim damarlarına anatomik olarak yakın seyrederler.

Bu nedenle histerektomi sırasında uterin damarların kontrol edildiği ve rahmin yan dokularının ayrıldığı aşamalarda üreter anatomisinin bilinmesi önemlidir.

Üreter yaralanması nadir ancak önemli histerektomi komplikasyonlarından biridir ve ortaya çıktığında ek ürolojik veya cerrahi girişim gerekebilir.

vNOTES'te Bağırsak Yaralanması Riski

Bağırsaklar özellikle rahmin arka tarafında ve posterior pelviste cerrahi alanla yakın ilişkide olabilir.

Daha önce geçirilmiş ameliyatlar, endometriozis veya yoğun pelvik yapışıklıklar bağırsakların normal anatomik konumunu değiştirebilir.

Bu nedenle posterior pelviste ciddi yapışıklık şüphesi bulunan hastalarda vNOTES için hasta seçimi özellikle önemlidir.

Bağırsak yaralanması gelişirse yaralanmanın özelliklerine göre primer onarım veya daha kapsamlı cerrahi girişim gerekebilir.

vNOTES'te Kanama Riski

Rahim kanlanması yüksek bir organdır ve histerektomi sırasında uterin damarların güvenli biçimde kontrol edilmesi gerekir.

Modern enerji cihazları ve endoskopik görüntüleme kanama kontrolünü kolaylaştırabilir; ancak her cerrahide olduğu gibi vNOTES sırasında da kanama meydana gelebilir.

Nadir durumlarda kanama nedeniyle ek cerrahi müdahale, kan transfüzyonu veya cerrahi yaklaşımın değiştirilmesi gerekebilir.

vNOTES'te Enfeksiyon Riski

Histerektomi sonrasında idrar yolu enfeksiyonu, vajinal kaf enfeksiyonu veya pelvik enfeksiyon gelişebilir.

Ameliyat öncesi hazırlık, uygun antibiyotik profilaksisi ve cerrahi prensiplere uyulması enfeksiyon riskini azaltmayı amaçlar.

Ameliyat sonrasında yüksek ateş, kötü kokulu vajinal akıntı veya giderek artan pelvik ağrı gelişmesi durumunda hasta değerlendirilmelidir.

vNOTES'ten Başka Bir Ameliyat Yöntemine Geçmek Gerekebilir mi?

Evet. Cerrahi güvenlik gerektiriyorsa başlangıçta vNOTES olarak planlanan bir ameliyat sırasında laparoskopik veya açık cerrahiye geçilmesi gerekebilir.

Beklenmeyen yoğun yapışıklıklar, kontrol edilmesi güç kanama, güvenli anatomik planların oluşturulamaması veya organ yaralanması gibi durumlar cerrahi yaklaşımın değiştirilmesini gerektirebilir.

Bu durum “ameliyatın başarısız olması” şeklinde değerlendirilmemelidir. Gerektiğinde cerrahi yöntemin değiştirilmesi, komplikasyon riskini azaltmak ve ameliyatı güvenli biçimde tamamlamak için alınan bir güvenlik kararıdır.

vNOTES Sonrası Cinsel Hayat

Rahim vajinal yoldan çıkarıldıktan sonra vajinanın üst kısmı cerrahi olarak kapatılır. Bu bölgenin yeterli biçimde iyileşmesi cinsel ilişkiye dönüş açısından önemlidir.

Hastanın kendisini iyi hissetmesi vajinal kafın biyolojik iyileşmesinin tamamlandığı anlamına gelmez.

Bu nedenle cinsel ilişkiye dönüş için herkes açısından değişmez tek bir süre vermek yerine, ameliyatın kapsamı ve ameliyat sonrası kontrolde vajinal kafın iyileşmesi değerlendirilmelidir.

Kontrol muayenesinde iyileşme yeterli bulunduğunda cinsel ilişkiye dönüş konusunda hastaya kişisel öneri verilebilir.

Vajinal Kaf İyileşmesi

Histerektomi sırasında rahim ve rahim ağzı çıkarıldıktan sonra vajinanın üst kısmında oluşan açıklık sütürlerle kapatılır. Bu kapatılan bölgeye vajinal kaf adı verilir.

Vajinal kaf ameliyat sonrasında zaman içerisinde iyileşir. Bu dönemde hafif lekelenme veya vajinal akıntı görülebilir.

Ancak yoğun kanama, kötü kokulu akıntı, ateş, giderek artan pelvik ağrı veya vajinadan doku çıkması hissi gibi beklenmeyen belirtiler değerlendirilmelidir.

Vajinal kaf ayrışması nadir ancak önemli bir histerektomi komplikasyonudur. Bu nedenle cinsel ilişkiye ve ağır fiziksel aktiviteye dönüş için cerrahın önerdiği iyileşme dönemine uyulması önemlidir.

vNOTES Hakkındaki Bilimsel Kanıtlar Ne Gösteriyor?

Yeni bir cerrahi yöntemin değerlendirilmesinde yalnızca ameliyatın teknik olarak yapılabilir olması yeterli değildir. Güvenlik, komplikasyonlar, ameliyat sonrası ağrı, hastanede kalış, başka bir cerrahi yola dönüş ve hasta iyileşmesi gibi sonuçların bilimsel çalışmalarla değerlendirilmesi gerekir.

vNOTES histerektomi konusunda son yıllarda randomize kontrollü çalışmalar, prospektif çalışmalar, sistematik derlemeler, meta-analizler ve geniş gerçek yaşam serileri yayımlanmıştır.

Mevcut bilimsel kanıtların en güçlü olduğu alan benign nedenlerle yapılan histerektomidir.

Çalışmalar genel olarak uygun seçilmiş hastalarda vNOTES'in uygulanabilir ve güvenli bir minimal invaziv cerrahi seçenek olduğunu desteklemektedir.

Bazı karşılaştırmalı çalışmalarda laparoskopik histerektomiye göre daha kısa ameliyat süresi, daha düşük erken dönem ağrı skorları, daha az analjezik kullanımı veya daha kısa hastanede kalış gibi avantajlar bildirilmiştir.

Ancak bu sonuçlar “vNOTES her hasta ve her ameliyat için diğer yöntemlerden daha iyidir” şeklinde yorumlanmamalıdır.

Hasta seçimi, rahmin büyüklüğü, geçirilmiş ameliyatlar, cerrah deneyimi ve çalışmalarda kullanılan tekniklerin farklı olması sonuçların yorumlanmasında dikkate alınmalıdır.

vNOTES histerektominin tekniği ve bilimsel altyapısı hakkında daha ayrıntılı bilgi için V Notes Histerektomi sayfasını inceleyebilirsiniz.

HALON Çalışması ve vNOTES

vNOTES histerektomi konusunda en önemli randomize kontrollü çalışmalardan biri HALON çalışmasıdır.

Bu çalışmada benign nedenlerle histerektomi planlanan ve vajinal cerrahiye uygun hastalarda vNOTES ile total laparoskopik histerektomi karşılaştırılmıştır.

Çalışmanın temel sorularından biri, vNOTES ile planlanan histerektominin cerrahi yaklaşımı değiştirmeden başarıyla tamamlanabilmesi açısından laparoskopik histerektomiye göre daha kötü olup olmadığının değerlendirilmesiydi.

HALON çalışması, vNOTES'in planlanan cerrahi yolla tamamlanması açısından total laparoskopik histerektomiye inferior olmadığını göstermiştir.

Çalışmada ayrıca hastaneden taburculuk, postoperatif ağrı ve analjezik kullanımı gibi hasta iyileşmesiyle ilişkili sonuçlar da değerlendirilmiştir ve vNOTES lehine bazı avantajlar bildirilmiştir.

HALON çalışmasının metodolojik açıdan dikkat çekici özelliklerinden biri hasta ve postoperatif değerlendirme yapan sağlık profesyonellerinin körlenmeye çalışılmasıdır.

vNOTES grubundaki hastaların karın cildinde gerçek laparoskopik kesi bulunmamasına rağmen çalışma amacıyla yüzeysel sahte abdominal insizyonlar oluşturulmuş ve böylece hastaların hangi gruba randomize edildiğini anlaması zorlaştırılmıştır.

HALON çalışması bu nedenle vNOTES'in yalnızca teknik olarak yapılabilir olduğunu gösteren vaka serilerinin ötesine geçerek, yöntemin laparoskopik histerektomiyle randomize düzeyde karşılaştırılmasını sağlayan önemli çalışmalardan biri olmuştur.

vNOTES Meta-Analizleri ve Sistematik Derlemeler

Tek bir çalışma cerrahi bir yöntemin bütün özelliklerini ortaya koyamaz. Bu nedenle farklı çalışmaların sonuçlarını bir araya getiren sistematik derlemeler ve meta-analizler vNOTES'in değerlendirilmesinde önemlidir.

Son yıllarda yayımlanan çeşitli sistematik derlemeler benign jinekolojik cerrahide vNOTES'in uygulanabilirliğini, güvenliğini ve ameliyat sonrası sonuçlarını incelemiştir.

Bu değerlendirmelerde vNOTES histerektomi çalışmalarının genel eğilimi; laparoskopik histerektomiyle karşılaştırıldığında bazı analizlerde daha kısa operasyon süresi, daha kısa hastanede kalış, daha düşük erken dönem ağrı skorları ve bazı postoperatif sonuçlarda avantaj yönündedir.

2024 yılında yayımlanan ve vNOTES'i diğer minimal invaziv histerektomi yöntemleriyle karşılaştıran analizlerden birinde 14 çalışma ve toplam 1.310 hasta değerlendirilmiştir. Bunların 539'u vNOTES, 771'i laparoskopik histerektomi grubunda yer almıştır.

Bu analizde ameliyat süresi, hastanede kalış, ağrı skorları, postoperatif komplikasyonlar ve kan transfüzyonu gibi bazı sonuçlarda vNOTES lehine bulgular bildirilmiştir.

Ancak meta-analizlerin de sınırlılıkları vardır. Çalışmalardaki hasta seçim kriterleri, cerrah deneyimi, ameliyat teknikleri ve karşılaştırma gruplarındaki farklılıklar sonuçların yorumlanmasını etkileyebilir.

Bu nedenle bilimsel literatürden çıkarılması gereken sonuç vNOTES'in bütün cerrahi yöntemlerden koşulsuz olarak üstün olduğu değil; uygun hastada ve yeterli cerrahi deneyimle uygulandığında güvenli ve etkili bir minimal invaziv histerektomi seçeneği olabileceğidir.

Binlerce Hastalık vNOTES Serilerinden Ne Öğrendik?

Randomize çalışmalar bir yöntemin kontrollü koşullardaki etkinliğini değerlendirirken, geniş kayıt çalışmaları yöntemin gerçek klinik uygulamadaki sonuçları hakkında farklı bilgiler sağlar.

vNOTES açısından önemli gerçek yaşam verilerinden biri uluslararası iNOTESs registry verileridir. Bu kayıt sistemi vNOTES sonuçlarının ve komplikasyonlarının prospektif olarak izlenmesi amacıyla oluşturulmuştur.

2025 yılında yayımlanan geniş bir analizde 201 cerrah tarafından gerçekleştirilen 4.565 vNOTES histerektomi değerlendirilmiştir.

Bu büyük seride intraoperatif komplikasyon oranı yaklaşık %3,2, postoperatif komplikasyon oranı yaklaşık %2 olarak bildirilmiştir.

Başka bir cerrahi yola dönüşüm yaklaşık %1,6 oranında meydana gelmiş, dönüşümlerin yalnızca yaklaşık %0,2'si açık cerrahiye olmuştur.

En sık intraoperatif komplikasyon sistotomi yani mesane yaralanması olmuş ve yaklaşık %1,3 oranında bildirilmiştir. Diğer visseral organ yaralanmalarının toplam oranı yaklaşık %0,44 olarak bildirilmiştir.

Bu çalışmanın önemli sonuçlarından biri komplikasyonlar ile cerrah deneyimi arasındaki ilişkidir.

Analizde yer alan 201 cerrahın yaklaşık %10'u 50'den fazla vaka gerçekleştirmiş olmasına rağmen bu cerrahlar toplam vakaların yaklaşık %70'ini gerçekleştirmiştir. Geriye kalan vakaların önemli bir kısmı farklı cerrahların öğrenme eğrisi döneminde gerçekleştirdiği operasyonlardan oluşmuştur.

Dönüşümlerin yaklaşık %82'sinin cerrahların ilk 50 vakası içerisinde gerçekleşmiş olması, vNOTES'te eğitim, deneyim ve uygun vaka seçiminin önemini göstermektedir.

vNOTES Öğrenme Eğrisi ve Cerrah Deneyimi

vNOTES hem vajinal cerrahi hem de laparoskopik cerrahi becerilerini bir araya getirdiği için cerrahın önceki cerrahi deneyimi yöntemin öğrenilmesini etkileyebilir.

Yayımlanmış öğrenme eğrisi çalışmalarında vNOTES histerektomide teknik yeterlilik ve ameliyat performansındaki gelişimin vaka sayısıyla ilişkili olduğu gösterilmiştir. Çalışmaların kullandığı yöntemler ve yeterlilik tanımları farklı olduğundan tek bir vaka sayısını bütün cerrahlar için değişmez eşik olarak kabul etmek doğru değildir.

Uzun yıllardır vajinal histerektomi gerçekleştiren ve aynı zamanda ileri laparoskopik cerrahiye hâkim bir cerrahın öğrenme süreci, vajinal cerrahi deneyimi daha sınırlı olan bir cerrahtan farklı olabilir.

Öğrenme eğrisinin en önemli kısmı yalnızca ameliyat süresinin kısalması değildir.

Asıl amaç;

• doğru hasta seçimini yapabilmek,
• zor vakayı ameliyattan önce öngörebilmek,
• vajinal girişin güvenli olup olmadığını değerlendirmek,
• anatomik yapıları güvenli biçimde tanımak,
• komplikasyonu erken fark etmek,
• gerektiğinde başka bir cerrahi yaklaşıma zamanında geçebilmektir.

Bu nedenle vNOTES'in güvenli uygulanmasında cerrahın deneyimi ve basitten daha kompleks vakalara doğru ilerleyen eğitim süreci önemlidir.

vNOTES'te Doğru Hasta Seçimi Neden Önemlidir?

vNOTES cerrahisinde başarı yalnızca teknik beceriyle belirlenmez. Doğru hastaya doğru cerrahi yöntemin seçilmesi güvenli cerrahinin temelidir.

Bir hastanın karın cildinde kesi istememesi anlaşılır bir taleptir; ancak cerrahi plan yalnızca kozmetik tercihe göre yapılamaz.

Örneğin posterior pelviste yoğun endometriozis bulunan bir hastada vajinal doğal açıklıktan giriş teknik olarak daha riskli olabilir. Böyle bir hastada karın üzerinde birkaç küçük kesi bulunmasına rağmen transabdominal laparoskopik cerrahi daha uygun olabilir.

Buna karşılık obez, daha önce karın duvarı ameliyatları geçirmiş ancak posterior pelvisi uygun ve vajinal erişimi yeterli olan bir hasta vNOTES'in karın duvarını kullanmayan yaklaşımından yararlanabilir.

Benzer şekilde rahmi oldukça büyük bir hasta yalnızca rahmin boyutu veya tahmini ağırlığı nedeniyle otomatik olarak vNOTES dışı bırakılmamalıdır. Rahmin hareketliliği, miyomların yerleşimi, vajinal erişim ve damar pediküllerine güvenli biçimde ulaşılabilmesi birlikte değerlendirilmelidir.

İyi vNOTES cerrahisinin temelinde “herkesi vNOTES ile ameliyat etmek” değil, vNOTES'ten güvenli biçimde yararlanabilecek hastayı seçmek vardır.

Kanser Cerrahisinde vNOTES Kullanılabilir mi?

vNOTES'in en güçlü bilimsel kanıtları günümüzde benign histerektomi alanındadır. Bununla birlikte yöntemin jinekolojik onkolojide kullanımı da araştırılmaktadır.

Jinekolojik onkolojide vNOTES ile ilgili klinik deneyimin geliştiği alanlardan biri endometrium kanseri cerrahisidir. Rahim ve eklerinin çıkarılmasının yanı sıra retroperitoneal yaklaşımla lenf nodu değerlendirmesine yönelik teknikler de tanımlanmıştır.

Risk azaltıcı cerrahilerde, örneğin kalıtsal kanser riski bulunan seçilmiş kadınlarda salpingo-ooforektomi ve gerektiğinde histerektomi amacıyla doğal açıklık cerrahileri de araştırılmıştır.

Bununla birlikte onkolojik vNOTES uygulamalarına ilişkin kanıt tabanı benign vNOTES histerektomi kadar geniş değildir.

Kanser cerrahisinde “izsiz ameliyat” hedefi hiçbir zaman onkolojik güvenliğin önüne geçmemelidir. Öncelik hastalığın doğru evrelendirilmesi, gerekli cerrahinin uygun kapsamda gerçekleştirilmesi ve onkolojik prensiplerin korunmasıdır.

Rahim Kanserinde vNOTES

Rahim kanseri (endometrium kanseri), minimal invaziv cerrahinin yaygın olarak kullanıldığı jinekolojik kanserlerden biridir. Uygun erken evre hastalarda rahim, tüpler ve klinik duruma göre yumurtalıkların minimal invaziv yöntemlerle çıkarılması mümkündür.

vNOTES bu alanda karın duvarında cerrahi kesi oluşturmadan ameliyat gerçekleştirmeyi amaçlayan minimal invaziv yaklaşımlardan biri olarak araştırılmaktadır.

Özellikle obezite endometrium kanseri olan hastalarda sık görülebilir. vNOTES'in karın duvarını kullanmayan yaklaşımının bu hasta grubundaki potansiyel avantajları araştırılmaktadır.

Bununla birlikte rahim kanserinde yalnızca rahmin çıkarılması yeterli olmayabilir. Hastanın tümör özellikleri ve risk grubuna göre sentinel lenf nodu haritalaması veya başka evreleme işlemleri gerekebilir.

Bu nedenle onkolojik vNOTES uygulamalarının benign histerektomiyle aynı şekilde değerlendirilmemesi gerekir.

Rahim kanserinin cerrahi ve diğer tedavi seçenekleri hakkında ayrıntılı bilgi için Rahim Kanseri Tedavisi sayfasını inceleyebilirsiniz.

vNOTES ile Lenf Nodu Cerrahisi

Endometrium kanseri cerrahisinde lenf nodlarının değerlendirilmesi seçilmiş hastalarda evreleme ve ameliyat sonrası tedavi kararları açısından önemlidir.

vNOTES ile retroperitoneal lenf nodu cerrahisine yönelik farklı teknikler geliştirilmiştir. Bu yaklaşımlarda doğal vajinal giriş kullanılarak retroperitoneal alana ulaşılması ve lenfatik dokuların endoskopik görüntü altında değerlendirilmesi amaçlanır.

Sentinel lenf nodu yaklaşımının vNOTES ile entegrasyonu da araştırılmaktadır.

Bununla birlikte bu işlemler standart benign vNOTES histerektomiden daha ileri düzey onkolojik ve minimal invaziv cerrahi deneyim gerektirir.

Güncel veriler bazı vNOTES lenf nodu tekniklerinin uygulanabilir olduğunu göstermekle birlikte, uzun dönem ve karşılaştırmalı kanıt tabanı standart transabdominal minimal invaziv onkolojik cerrahi kadar geniş değildir.

Bu nedenle rahim kanserinde cerrahi yol seçimi yalnızca abdominal iz bulunup bulunmamasına göre yapılmamalıdır. Tümör özellikleri, evreleme gereksinimi, sentinel lenf nodu planı ve cerrahi ekibin deneyimi birlikte değerlendirilmelidir.

vNOTES Cerrahisinin Geleceği

Minimal invaziv jinekolojik cerrahinin gelişimindeki temel hedeflerden biri, gerekli cerrahiyi daha az doku travmasıyla gerçekleştirebilmektir.

Açık cerrahiden laparoskopiye geçiş abdominal kesi boyutunu önemli ölçüde azaltmıştır. Tek port cerrahisi giriş sayısını azaltmayı amaçlamış, robotik sistemler farklı enstrüman özellikleri ve cerrahi ergonomi sağlamıştır. vNOTES ise doğal vücut açıklığını kullanarak abdominal girişleri ortadan kaldırmayı hedefler.

Gelecekte vNOTES'in yaygınlaşmasını belirleyecek faktör yalnızca yeni teknolojiler olmayacaktır. Cerrahların vajinal ve laparoskopik cerrahi eğitimi, doğru vaka seçimi ve sonuçların kaliteli bilimsel çalışmalarla değerlendirilmesi önem taşımaktadır.

Benign histerektomi dışındaki kullanım alanları, onkolojik cerrahi, retroperitoneal yaklaşımlar ve robot yardımlı doğal açıklık cerrahisi halen gelişmekte olan alanlardır.

vNOTES'in gelecekteki yeri, yöntemin her hastaya uygulanmasından değil; hangi hastada gerçekten avantaj sağladığının daha iyi belirlenmesinden geçecektir.

İzmir'de İz Bırakmayan Rahim Ameliyatı

İzmir'de izsiz rahim ameliyatı veya karında kesi olmadan rahim ameliyatı araştıran hastalarda ilk aşama, vNOTES'in hasta açısından uygun olup olmadığının değerlendirilmesidir.

Bu değerlendirmede yalnızca hastanın izsiz ameliyat istemesi yeterli değildir. Jinekolojik muayene ve ultrason bulguları; rahmin büyüklüğü ve hareketliliği, miyomların yerleşimi, geçirilmiş sezaryenler ve diğer ameliyatlar, vajinal erişim, endometriozis ve yapışıklık olasılığı ile birlikte değerlendirilmelidir.

Histerektomi kararı verilmiş bir hastada vNOTES uygun değilse bu durum minimal invaziv ameliyat yapılamayacağı anlamına gelmez. Hastanın özelliklerine göre laparoskopik histerektomi, vajinal histerektomi veya robotik histerektomi gibi diğer cerrahi yollar değerlendirilebilir.

Amaç belirli bir ameliyat yöntemini bütün hastalara uygulamak değil, hastanın hastalığı ve anatomisi için uygun cerrahi yaklaşımı belirlemektir.

İzsiz Rahim Ameliyatı Hakkında Özet

İzsiz rahim ameliyatı, uygun hastalarda rahmin karın cildinde cerrahi kesi oluşturmadan vajinal doğal açıklık kullanılarak çıkarılmasını sağlayan minimal invaziv cerrahi yaklaşımları ifade eder.

vNOTES bu yaklaşımın modern endoskopik uygulamalarından biridir. Vajinal doğal giriş yolunu kamera görüntüsü ve minimal invaziv cerrahi aletlerle birleştirir.

vNOTES'in en görünür özelliği karın üzerinde açık cerrahi kesisi veya laparoskopik trokar izi bulunmamasıdır. Bununla birlikte yöntemin amacı yalnızca kozmetik değildir. Karın duvarına giriş yapılmaması abdominal kesi ve trokar bölgelerine özgü bazı sorunların önlenmesi açısından da avantaj sağlayabilir.

Güncel bilimsel çalışmalar uygun seçilmiş hastalarda vNOTES histerektominin güvenli ve etkili bir minimal invaziv cerrahi seçenek olabileceğini desteklemektedir.

Randomize çalışmalar, sistematik derlemeler ve meta-analizlerde bazı erken dönem sonuçlarda laparoskopik histerektomiye kıyasla vNOTES lehine bulgular bildirilmiştir. Bununla birlikte bu sonuçlar yöntemin her hastada diğer cerrahi yaklaşımlardan üstün olduğu anlamına gelmez.

Büyük rahim, obezite, daha önce sezaryen geçirilmiş olması veya vajinal doğum yapılmamış olması tek başına her hastada vNOTES'i dışlayan kriterler değildir.

Buna karşılık derin endometriozis, posterior pelvik yapışıklıklar, güvenli vajinal erişimin sağlanamaması veya daha geniş cerrahi eksplorasyon gerektiren durumlarda başka bir cerrahi yol daha uygun olabilir.

Rahim vNOTES ile alınırken klinik olarak uygun hastalarda yumurtalıklar korunabilir ve fallop tüpleri ayrıca çıkarılabilir. Dolayısıyla histerektomi yapılması yumurtalıkların da mutlaka alınacağı anlamına gelmez.

Kanser cerrahisinde vNOTES'in kullanım alanları gelişmektedir; ancak onkolojik güvenlik ve gerekli evreleme işlemleri abdominal iz bulunmaması hedefinden önce gelir.

Sonuç olarak, karında kesi olmadan rahim ameliyatı uygun hastalarda mümkün olabilir. Ancak iyi cerrahinin amacı her hastayı aynı yöntemle ameliyat etmek değil; hastalığı güvenli biçimde tedavi ederken hasta için en uygun ve en az travmatik cerrahi yolu seçmektir.