Kolposkopi Öncesi Dikkat Edilecekler

Kolposkopinin temel amacı, rahim ağzında yüksek dereceli hücresel değişiklikleri doğru şekilde saptamak, olası rahim ağzı  kanserini gözden kaçırmamak ve biyopsi gerekiyorsa en şüpheli alanlardan örnek almaktır. Bu nedenle başarılı bir kolposkopik değerlendirme, yalnızca muayene ile değil, muayene öncesinde yapılan ayrıntılı hasta değerlendirmesi ile başlar.

Kolposkopi öncesinde sizden ayrıntılı bir tıbbi öykü alırız. Çoğu bilgi hastamız tarafından verilebilir. Bununla birlikte, daha önce yaptırdığınız Smear (Pap smear) testleri, HPV testleri (mümkünse kullanılan HPV testinin türü ile birlikte) ve varsa önceki kolposkopi, biyopsi veya patoloji raporlarını yanınızda getirmeniz değerlendirmemizi daha doğru yapmamızı sağlar.

Rahim ağzındaki kanser öncüsü hücresel değişiklikler (Cın 1-Cın2-Cın 3) çoğu zaman hiçbir belirti vermez. Bu nedenle birçok hastamız herhangi bir şikâyeti olmadığı halde anormal Smear veya HPV testi nedeniyle kolposkopiye yönlendirilmektedir. Bunun yanında bazı hastalar ise yaşadıkları farklı yakınmaları kanser ile ilişkilendirerek yoğun kaygı yaşayabilir.

Özellikle cinsel ilişki sırasında veya sonrasında görülen vajinal kanama, hastalarda en fazla endişe yaratan belirtilerden biridir. Ancak bu durum her zaman rahim ağzı kanseri anlamına gelmez. Rahim ağzındaki geniş ektropion (rahim ağzında yara) alanları (servikal ektopi) veya enfeksiyon gibi iyi huylu nedenler de benzer kanamalara yol açabilir. Buna karşılık, adet dönemleri dışında gelişen düzensiz vajinal kanamalarda yalnızca rahim ağzı değil, rahim zasrından kaynaklanan hastalık olasılığı da değerlendirilmelidir.

Rahim ağzındaki kanser öncüsü lezyonlar çoğunlukla belirti oluşturmazken, dış genital bölgedeki yüksek dereceli skuamöz intraepitelyal lezyonlar (HSIL) kaşıntı, yanma veya ağrı gibi yakınmalara neden olabilir. Ayrıca vulva veya vajinada liken planus bulunan hastalarda hastalık yalnızca genital bölgeyle sınırlı olmayabilir. Ağız içi mukozasında veya saçlı deride de benzer bulgular görülebileceğinden bu bölgelerle ilgili yakınmalar da değerlendirilir.

Kolposkopi öncesinde dikkat ettiğimiz noktalardan biri de  kullandığınız doğum kontrol yöntemidir. Rahim içi araç (spiral) veya vajinal halka (NuvaRing®) kullanıyorsanız bunu mutlaka bildirmeniz gerekir. Vajinal halka kolposkopi öncesinde çıkarılır ve doğum kontrol etkinliğinin devam etmesi için işlem sonrasında en geç üç saat içinde tekrar yerleştirilmelidir.

Cinsel öykü de değerlendirmemizin bir parçasıdır. Ancak bu görüşme tamamen tıbbi amaç taşır. HPV enfeksiyonu ve rahim ağzındaki hücresel değişikliklerin cinsel yaşam ile ilişkilendirilmesi nedeniyle birçok kadın kendini suçlu hissedebilir veya kaygı yaşayabilir. Bu nedenle değerlendirme sırasında suçlayıcı veya yargılayıcı bir yaklaşım kesinlikle doğru değildir. Amacımız yalnızca en doğru tıbbi değerlendirmeyi yapmaktır.

Kolposkopi öncesinde sigara kullanıp kullanmadığınızı mutlaka sorgularız. Çünkü sigara, özellikle rahim ağzı ve dış genital bölgedeki kanser öncüsü lezyonların gelişme riskini artıran önemli çevresel faktörlerden biridir. Sigara kullanan hastalarımızda, kolposkopik değerlendirme sırasında sigarayı bırakması yönünde telkinde bulunuruz.

Kolposkopi öncesinde gelecekte gebelik planınızın olup olmadığını da öğreniriz. Çünkü uygulanacak tedavi yöntemi seçilirken doğurganlığın korunması birçok hasta için önemli olabilir. Eğer hormonal bir doğum kontrol yöntemi kullanmıyorsanız, kolposkopik değerlendirme ve gerekirse uygulanacak cerrahi tedavi tamamlanıncaya kadar kondom kullanılması önerilebilir.

Değerlendirme sırasında daha önce geçirdiğiniz ameliyatları ayrıntılı olarak sorgularız. Özellikle konizasyon, LEEP, lazer tedavisi veya histerektomi gibi jinekolojik işlemler kolposkopik değerlendirmeyi doğrudan etkileyebilir. Bunun yanında bağırsak veya anüs bölgesine yönelik ameliyatlar da gerekli durumlarda kayıt altına alınır.

Genel sağlık öykünüz de kolposkopi öncesi değerlendirmenin önemli bir parçasıdır. Özellikle bağışıklık sistemini etkileyen hastalıklar veya kullanılan ilaçlar HPV enfeksiyonunun doğal seyri ve tedavi planlaması açısından önem taşır. İnflamatuvar bağırsak hastalıkları nedeniyle kullanılan ilaçlar, organ nakli sonrası immünsüpresif tedaviler, romatizmal hastalıklar için kullanılan bağışıklık baskılayıcı ilaçlar ve HIV enfeksiyonu gibi durumlar mutlaka değerlendirilir.