İzsiz Rahim Sarkması

İzsiz Rahim Sarkması Nedir?

İzsiz rahim sarkması, rahim sarkmasının uygun hastalarda karın cildinde cerrahi kesi ve buna bağlı görünür ameliyat izi oluşturmadan, vajinal doğal açıklığın cerrahi giriş yolu olarak kullanıldığı yöntemlerle tedavi edilmesini ifade eder. Günümüzde bu yaklaşımın önemli uygulamalarından biri vNOTES (vaginal Natural Orifice Transluminal Endoscopic Surgery) tekniğidir.

Rahim sarkması, yalnızca rahmin aşağı doğru yer değiştirmesinden ibaret değildir. Pelvik taban; rahim, vajina, mesane ve bağırsakların anatomik konumlarını korumalarına yardımcı olan kaslar, bağ dokuları ve ligamentlerden oluşan karmaşık bir destek sistemidir. Bu sistemin belirli bölümlerindeki zayıflama sonucunda rahim ve vajinanın üst bölümü aşağı doğru yer değiştirebilir. Aynı hastada mesanenin vajina ön duvarına doğru bombeleşmesi veya rektumun vajina arka duvarına doğru ilerlemesi de bulunabilir.

Bu nedenle izsiz rahim sarkması ameliyatı planlanırken yalnızca “rahmi yukarı kaldırmak” yeterli değildir. Cerrahın prolapsusun hangi kompartmanları etkilediğini, apikal desteğin durumunu, mesane ve bağırsakla ilişkisini, hastanın idrar yakınmalarını, cinsel fonksiyonunu, yaşını, eşlik eden hastalıklarını ve rahmin korunmasına ilişkin tercihini birlikte değerlendirmesi gerekir.

vNOTES yaklaşımında endoskopik kamera ve cerrahi aletler karın duvarındaki trokar kesilerinden değil, vajinal yoldan oluşturulan doğal açıklık erişiminden ilerletilir. Böylece laparoskopik cerrahinin büyütülmüş endoskopik görüntüleme avantajı ile vajinal cerrahinin doğal açıklık yaklaşımı bir araya getirilmeye çalışılır.

Ancak “izsiz” ifadesinin doğru anlaşılması önemlidir. İzsiz rahim sarkması denildiğinde kastedilen, karın cildinde laparoskopik port veya açık ameliyat kesisi bulunmamasıdır. Cerrahi işlem yine gerçek bir ameliyattır; vajinal giriş, doku diseksiyonu, gerekli destek işlemleri ve vajinal iyileşme süreci vardır. Bu nedenle yöntemin kozmetik özelliği, ameliyatın tıbbi önemini veya olası risklerini azaltmaz.

Rahim Sarkması (Uterin Prolapsus) Nedir?

Rahim sarkması ya da tıbbi adıyla uterin prolapsus, rahmi pelvis içinde destekleyen yapıların zayıflaması sonucunda rahmin vajinal kanal içerisinde aşağı doğru yer değiştirmesidir. İleri olgularda rahim ağzı ve rahmin bir bölümü vajina girişinden dışarı çıkabilir.

Normal anatomide rahim pelvis içerisinde belirli bir pozisyonda bulunur. Bu konum yalnızca tek bir bağ tarafından korunmaz. Uterosakral ve kardinal ligament kompleksleri, endopelvik fasya ve pelvik taban kasları birlikte çalışarak rahim ve vajinal apeksin desteğini sağlar. Bu yapıların zaman içerisinde uzaması, hasarlanması veya işlevlerini kaybetmesi prolapsusa zemin hazırlayabilir.

Rahim sarkması çoğu zaman izole bir problem değildir. Pelvik organ prolapsusu üç temel anatomik bölgede değerlendirilebilir:

• Apikal prolapsus: Rahim veya rahim alınmış hastalarda vajinanın üst bölümünün aşağı doğru yer değiştirmesidir.
• Anterior kompartman prolapsusu: Mesanenin vajina ön duvarıyla birlikte aşağı doğru bombeleşmesidir ve sıklıkla sistosel olarak adlandırılır.
• Posterior kompartman prolapsusu: Rektumun vajina arka duvarına doğru bombeleşmesidir ve rektosel olarak adlandırılır.

Bir hastada bu problemlerin yalnızca biri bulunabileceği gibi birkaç kompartman aynı anda etkilenmiş olabilir. Bu ayrım, uygulanacak ameliyatın belirlenmesinde önemlidir.

Rahim Sarkması Neden Olur?

Rahim sarkmasının ortaya çıkması çoğunlukla tek bir nedene bağlı değildir. Pelvik taban dokularının yıllar içinde maruz kaldığı mekanik yük, gebelik ve doğumların etkileri, yaşla birlikte bağ dokusunda meydana gelen değişiklikler ve kişisel yatkınlık birlikte rol oynayabilir.

Özellikle vajinal doğum sırasında pelvik tabanın kas ve bağ dokularında gerilme meydana gelebilir. Bu değişiklikler doğumdan hemen sonra belirti oluşturmak zorunda değildir. Bazı kadınlarda prolapsus yıllar veya hatta onlarca yıl sonra belirgin hale gelebilir.

Menopoz ve yaşlanmayla beraber destek dokularının özellikleri değişebilir. Kronik öksürük, uzun süreli kabızlık ve sürekli ıkınma gibi karın içi basıncını artıran durumlar da zaten zayıflamış pelvik taban üzerinde ek yük oluşturabilir.

Dolayısıyla rahim sarkması gelişen bir kadında neden çoğu zaman “tek bir doğum” veya “tek bir ağır kaldırma” değildir. Prolapsus, zaman içerisinde gelişen çok faktörlü bir pelvik taban bozukluğu olarak değerlendirilmelidir.

Rahim Sarkması İçin Risk Faktörleri Nelerdir?

Rahim sarkması olasılığını artırabilen faktörler hastadan hastaya değişebilir. Bunların bulunması mutlaka prolapsus gelişeceği anlamına gelmez; ancak pelvik destek sisteminin zaman içerisinde zayıflamasına katkıda bulunabilir.

• Bir veya birden fazla vajinal doğum öyküsü,
• zor veya travmatik doğumlar,
• ileri yaş,
• menopoz sonrası doku değişiklikleri,
• fazla kilo ve obezite,
• kronik kabızlık ve sık ıkınma,
• kronik öksürük,
• uzun süre ağır fiziksel yük altında çalışma,
• bağ dokusu yapısındaki kişisel farklılıklar,
• pelvik taban hasarı,
• bazı geçirilmiş pelvik cerrahiler.

Prolapsusun değerlendirilmesinde risk faktörlerini bilmek önemlidir; fakat ameliyat kararı yalnızca risk faktörlerinin sayısına göre verilmez. Esas belirleyici, prolapsusun derecesi ve hastanın yaşam kalitesi üzerindeki etkisidir.

Rahim Sarkması Belirtileri Nelerdir?

Rahim sarkmasının belirtileri prolapsusun derecesine göre önemli ölçüde değişebilir. Hafif prolapsus hiçbir yakınmaya yol açmayabilir ve rutin jinekolojik muayene sırasında fark edilebilir. Daha ileri prolapsusta ise hasta günlük yaşamını belirgin biçimde etkileyen yakınmalar yaşayabilir.

En karakteristik yakınmalardan biri vajinada dolgunluk, baskı veya aşağı doğru çekilme hissidir. Bazı hastalar bunu “vajinada bir şey varmış gibi”, “aşağı doğru bir ağırlık hissediyorum” veya “bir şey dışarı çıkıyor” şeklinde tarif eder.

İleri prolapsusta rahim ağzı veya vajinal dokular vajina girişinden görülebilir. Bu durum özellikle uzun süre ayakta kalındığında, yürüyüş sonrasında veya günün ilerleyen saatlerinde daha belirgin olabilir.

Rahim sarkmasına eşlik edebilecek yakınmalar arasında şunlar bulunabilir:

• vajinada baskı ve dolgunluk hissi,
• vajinadan dışarı çıkan doku fark edilmesi,
• pelvik ağırlık hissi,
• bel veya kasık bölgesinde rahatsızlık,
• idrar yapmakta güçlük,
• mesanenin tam boşalmadığı hissi,
• sık idrara çıkma,
• idrar kaçırma,
• tekrarlayan idrar yolu yakınmaları,
• dışkılama sırasında zorlanma,
• vajinal bölgeye elle destek verme ihtiyacı,
• cinsel ilişki sırasında rahatsızlık,
• ileri prolapsusta dışarı çıkan dokuda tahriş veya kanama.

Belirtilerin şiddeti her zaman prolapsusun anatomik derecesiyle birebir paralel olmayabilir. Bu nedenle tedavinin amacı yalnızca muayenedeki anatomik görünümü düzeltmek değil, hastanın yaşam kalitesini etkileyen şikâyetleri gidermektir.

Rahim Sarkmasının Evreleri Nelerdir?

Pelvik organ prolapsusunun derecesi klinik muayenede standart sistemlerle değerlendirilebilir. Günümüzde ayrıntılı değerlendirmede sıklıkla POP-Q (Pelvic Organ Prolapse Quantification) sistemi kullanılır. Bu sistem vajinanın farklı noktalarının hymene göre konumunu ölçerek prolapsusu objektif biçimde tanımlamaya yardımcı olur.

Hasta açısından daha kolay anlaşılabilecek biçimde düşünüldüğünde prolapsus hafif destek kaybından, organın vajina dışına belirgin şekilde çıktığı ileri prolapsusa kadar değişebilir.

Evre 1 prolapsusta destek kaybı hafiftir ve çoğu hasta dışarı çıkan bir yapı fark etmez. Evre 2 prolapsusta en aşağıdaki bölüm vajina girişine yaklaşır. Evre 3 prolapsusta doku vajina girişinin belirgin biçimde dışına ilerleyebilir. Evre 4 ise prolapsusun en ileri biçimidir ve vajinal yapıların büyük bölümü dışarı doğru yer değiştirmiş olabilir.

Ancak ameliyat gerekliliği yalnızca “evre 2, 3 veya 4” denilerek belirlenmez. Hastanın şikâyetleri, günlük aktivitesi, cinsel yaşamı, mesane ve bağırsak fonksiyonları ve tedaviden beklentileri birlikte değerlendirilmelidir.

Rahim Sarkması Tanısı Nasıl Konulur?

Rahim sarkması tanısında en önemli basamak ayrıntılı öykü ve jinekolojik muayenedir. Hastanın yalnızca “sarkma var mı?” sorusuna yanıt aranmaz; hangi şikâyetlerin bulunduğu ve bunların günlük yaşamı ne ölçüde etkilediği değerlendirilir.

Muayene sırasında vajinanın ön duvarı, arka duvarı ve apikal destek ayrı ayrı incelenir. Gerekli durumlarda hastadan ıkınması veya öksürmesi istenerek prolapsusun maksimum düzeyi gözlenebilir.

Mesane fonksiyonları açısından idrar kaçırma, sık idrara çıkma, ani sıkışma hissi ve mesanenin tam boşalmadığı hissi sorgulanır. Bazı hastalarda ileri prolapsus üretrayı mekanik olarak etkileyerek mevcut stres tipi idrar kaçırmayı maskeleyebilir. Sarkma düzeltildiğinde daha önce belirgin olmayan idrar kaçırma ortaya çıkabileceğinden ameliyat öncesi değerlendirme önemlidir.

Bağırsak fonksiyonları da değerlendirilmelidir. Kabızlık, dışkılama sırasında aşırı ıkınma, tam boşalamama hissi veya vajinal duvara parmakla destek verme ihtiyacı posterior kompartman prolapsusunu düşündürebilir.

Ultrasonografi rahim ve yumurtalıkların değerlendirilmesinde yararlı olabilir; ancak prolapsusun temel tanısı çoğunlukla klinik muayeneyle konur. Hastanın durumuna göre ek ürolojik veya fonksiyonel incelemeler planlanabilir.

Her Rahim Sarkması Ameliyat Edilmeli midir?

Hayır. Rahim sarkmasının bulunması tek başına ameliyat zorunluluğu anlamına gelmez. Özellikle hafif dereceli ve belirgin şikâyete neden olmayan prolapsuslarda takip veya konservatif yöntemler tercih edilebilir.

Tedavi kararı hastanın şikâyetleri, prolapsusun derecesi, yaşı, genel sağlık durumu, cinsel yaşamı, gelecekte gebelik isteği, rahmini koruma isteği ve ameliyattan beklentileri dikkate alınarak bireyselleştirilir.

Bu yaklaşım izsiz rahim sarkması tedavisi için de geçerlidir. vNOTES'in teknik olarak uygulanabilir olması, her prolapsus hastasının ameliyat edilmesi gerektiği veya her hastanın vNOTES için uygun olduğu anlamına gelmez.

Rahim Sarkmasında Ameliyatsız Tedavi Seçenekleri

Hafif veya orta dereceli prolapsusta, ameliyat istemeyen hastalarda veya sağlık durumu cerrahi açısından uygun olmayan kadınlarda konservatif tedaviler değerlendirilebilir.

Pelvik taban egzersizleri

Pelvik taban kaslarının doğru şekilde çalıştırılması özellikle hafif prolapsuslarda semptomların azaltılmasına yardımcı olabilir. Ancak ileri anatomik prolapsusun yalnızca egzersizle tamamen ortadan kalkması beklenmemelidir.

Pesser tedavisi

Pesser, vajina içine yerleştirilerek prolabe olan organlara mekanik destek sağlayan bir araçtır. Farklı şekil ve boyutları bulunur. Uygun şekilde seçildiğinde ameliyat istemeyen veya ameliyatı ertelemek isteyen kadınlarda etkili bir seçenek olabilir.

Yaşam tarzı düzenlemeleri

Kronik kabızlığın kontrol edilmesi, sürekli ıkınmanın azaltılması, kronik öksürüğün nedeninin tedavi edilmesi ve fazla kilonun yönetimi pelvik taban üzerindeki sürekli basıncın azaltılmasına katkı sağlayabilir.

Rahim Sarkması Ameliyatı Ne Zaman Gerekir?

Rahim sarkması günlük yaşamı belirgin şekilde etkilemeye başladığında ve konservatif yöntemler yeterli olmadığında cerrahi tedavi gündeme gelebilir. Vajinadan dışarı çıkan kitlenin yürümeyi veya günlük aktiviteleri zorlaştırması, sürekli baskı hissi, mesane veya bağırsak fonksiyonlarının etkilenmesi ve cinsel yaşamın bozulması cerrahi değerlendirme nedenleri arasındadır.

Ameliyatın amacı yalnızca rahmi anatomik olarak yukarı taşımak değildir. Daha önemli hedef, pelvik destek sistemini hastanın ihtiyaçlarına uygun şekilde yeniden oluşturmak ve prolapsusa bağlı fonksiyonel yakınmaları mümkün olduğunca düzeltmektir.

Rahim sarkması için çok sayıda cerrahi yaklaşım vardır. Vajinal cerrahi, laparoskopik cerrahi, robotik cerrahi ve uygun hastalarda vNOTES bunlar arasındadır. Tek bir yöntemin bütün hastalar için en iyi yöntem olduğunu söylemek doğru değildir.

İzsiz Rahim Sarkması Ameliyatı Nedir?

İzsiz rahim sarkması ameliyatı, karın cildinde görünür cerrahi kesi oluşturmadan prolapsusun tedavi edilmesini amaçlayan cerrahi yaklaşımları ifade eder. Vajinal cerrahi uzun yıllardır prolapsus tedavisinde kullanılmaktadır. vNOTES ise doğal açıklık cerrahisini endoskopik görüntüleme ile birleştiren daha yeni bir minimal invaziv yaklaşımdır.

Klasik laparoskopide kamera ve cerrahi aletler karın duvarından açılan küçük kesilerden karın boşluğuna ilerletilir. vNOTES'te ise cerrahi erişim vajinal yoldan sağlanır. Bu nedenle uygun vakalarda göbek veya karın üzerinde trokar kesileri bulunmaz.

Buradaki önemli nokta, izsiz rahim sarkması kavramının yalnızca ameliyatın giriş yolunu tarif etmesidir. Prolapsusun başarılı tedavisi için hangi destek yapısının onarılacağı, rahmin korunup korunmayacağı ve eşlik eden sistosel veya rektoselin nasıl yönetileceği ayrıca planlanmalıdır.

vNOTES ile Rahim Sarkması Ameliyatı Nasıl Yapılır?

vNOTES, İngilizce “vaginal Natural Orifice Transluminal Endoscopic Surgery” ifadesinin kısaltmasıdır. Türkçede vajinal doğal açıklık translüminal endoskopik cerrahi şeklinde ifade edilebilir.

Tekniğin temel prensibi vajinayı doğal cerrahi giriş yolu olarak kullanmaktır. Vajinal yoldan pelvik veya abdominal boşluğa erişim sağlandıktan sonra özel bir erişim platformu üzerinden kamera ve cerrahi aletler ilerletilebilir. Karbondioksit ile çalışma alanı oluşturularak pelvis endoskopik olarak görüntülenir.

Bu görüntüleme cerraha pelvik anatomiyi büyütülmüş olarak değerlendirme ve gerekli diseksiyon ile sütür işlemlerini endoskopik görüş altında gerçekleştirme imkânı sağlayabilir.

Rahim sarkmasında yapılacak işlem hastaya göre değişir. Bazı kadınlarda rahim korunarak histeropeksi uygulanabilir. Bazılarında histerektomi ile birlikte apikal destek ameliyatı gerekebilir. Uterosakral ligament süspansiyonu, sakrospinöz ligament fiksasyonu veya seçilmiş durumlarda sakrokolpopeksi gibi farklı teknikler gündeme gelebilir.

Bu nedenle “vNOTES rahim sarkması ameliyatı” tek ve standart bir operasyonun adı değildir. vNOTES esas olarak cerrahi erişim platformunu ifade eder; bu erişim kullanılarak farklı prolapsus onarımları gerçekleştirilebilir.

vNOTES Tekniği Nasıl Çalışır?

vNOTES cerrahisinde doğal açıklık olan vajina kullanıldığı için karın duvarından klasik laparoskopik trokarların yerleştirilmesi gerekmeyebilir. Cerrahi erişim oluşturulduktan sonra çok kanallı bir platform üzerinden endoskopik kamera ve cerrahi aletler çalışma alanına ilerletilir.

Endoskopik görüntüleme sayesinde anatomik yapılar monitör üzerinden büyütülmüş olarak izlenebilir. Ligamentler, pelvik yan duvar yapıları ve prolapsus onarımında kullanılacak destek noktaları cerrah tarafından değerlendirilir.

vNOTES'in önemli özelliklerinden biri, vajinal ve laparoskopik cerrahinin bazı avantajlarını aynı yaklaşımda birleştirmeye çalışmasıdır. Bununla birlikte cerrahın hem vajinal cerrahi hem de ileri endoskopik anatomi konusunda deneyimli olması önem taşır.

İzsiz Rahim Sarkması Ameliyatında Rahim Korunabilir mi?

Evet. Uygun hastalarda prolapsus cerrahisi sırasında rahmin mutlaka çıkarılması gerekmez. Rahmin korunarak yeniden desteklenmesine histeropeksi adı verilir.

Rahim koruyucu cerrahi özellikle rahmini korumak isteyen kadınlarda değerlendirilebilir. Ancak karar yalnızca hastanın isteğine göre verilmez. Rahim ve rahim ağzıyla ilgili mevcut hastalıklar, anormal kanama, malignite açısından riskler, yaş, gelecekte gebelik planı ve prolapsusun anatomik özellikleri değerlendirilmelidir.

vNOTES literatüründe de uterusu koruyan prolapsus ameliyatları bildirilmiştir. Sistematik derlemede uterosakral ligament histeropeksisi dahil uterin koruyucu uygulamalar bulunmaktadır. Bununla birlikte mevcut hasta sayıları sınırlıdır ve özellikle uzun dönem sonuçlar konusunda daha güçlü verilere ihtiyaç vardır.

Histeropeksi Nedir?

Histeropeksi, sarkmış rahmin çıkarılmadan daha yukarıdaki güçlü destek yapılarına yeniden asılması veya sabitlenmesi işlemidir. Cerrahinin amacı rahmin anatomik konumunu mümkün olduğunca yeniden sağlamak ve vajinal apeksin desteğini güçlendirmektir.

Histeropeksi farklı cerrahi yollarla gerçekleştirilebilir. Vajinal, laparoskopik, robotik veya seçilmiş hastalarda vNOTES yaklaşımı kullanılabilir. Hangi yöntemin tercih edileceği hastanın anatomisi ve cerrahın planladığı destek tekniğine bağlıdır.

İzsiz rahim sarkması yaklaşımında rahim koruyucu vNOTES histeropeksi, karın duvarında kesi oluşturmadan endoskopik bir apikal destek ameliyatı gerçekleştirme olanağı sunabilecek seçeneklerden biridir.

Rahim Sarkmasında Rahmin Alınması Gerekir mi?

Rahim sarkması olan her kadında histerektomi yapılması zorunlu değildir. Geçmişte uterin prolapsus cerrahisinde histerektomi sık uygulanan yaklaşımlardan biri olsa da günümüzde uterus koruyucu prolapsus cerrahileri önemli bir alternatif oluşturur.

Öte yandan bazı hastalarda rahmin alınması daha uygun olabilir. Rahimle ilişkili ek hastalıklar, anormal uterin kanama, büyük miyomlar, endometrial patolojiler veya başka jinekolojik nedenler karar üzerinde etkili olabilir.

Histerektomi yapılacaksa önemli bir prensip vardır: rahmi çıkarmak tek başına apikal prolapsus onarımı değildir. Vajinanın üst bölümünün yeterli desteğinin sağlanması gerekir. Bu nedenle histerektomiyle birlikte uygun apikal süspansiyon işleminin planlanması prolapsus cerrahisinin önemli bir parçasıdır.

Uterosakral Ligament Süspansiyonu

Uterosakral ligamentler rahim ağzı ve üst vajinanın posterior-apikal desteğinde önemli rol oynayan yapılardır. Uterosakral ligament süspansiyonu, vajinal apeksin veya uygun hastalarda uterusun bu güçlü destek yapılarına yeniden bağlanmasını amaçlayan prolapsus cerrahilerinden biridir.

vNOTES yaklaşımında endoskopik görüntüleme, pelvik yapıların vajinal giriş üzerinden görüntülenmesine olanak sağlayabilir. Cerrahi sırasında üreterlerin anatomik komşuluğu özellikle önemlidir. Çünkü uterosakral ligamentlere sütür uygulanırken üreterin korunması prolapsus cerrahisinin temel güvenlik prensiplerinden biridir.

Yüklenen 2025 sistematik derlemede prolapsus cerrahisi yapılan 72 hastanın 17'sinde uterosakral ligament temelli süspansiyon işlemleri bildirilmiş; bunların 16'sı uterosakral ligament süspansiyonu, biri uterosakral ligament histeropeksisi olarak raporlanmıştır.

Bu veriler vNOTES ile uterosakral destek ameliyatlarının teknik olarak uygulanabildiğini göstermektedir. Ancak vaka sayılarının düşük olması nedeniyle uzun dönem anatomik başarı, rekürrens ve fonksiyonel sonuçlar konusunda kesin yargılara varmak için daha geniş çalışmalar gereklidir.

Sakrospinöz Ligament Fiksasyonu

Sakrospinöz ligament fiksasyonu, vajinal apeksin pelvis içerisindeki güçlü sakrospinöz ligamente sabitlenmesini amaçlayan köklü prolapsus cerrahilerinden biridir. Bu işlem farklı cerrahi yaklaşımlarla gerçekleştirilebilir.

vNOTES kullanılarak yapılan sakrospinöz ligament fiksasyonu da literatürde bildirilmiştir. Sistematik derlemede iki retrospektif kohortta toplam 42 vNOTES sakrospinöz ligament fiksasyonu olgusu yer almaktadır.

Bu yaklaşımın teorik avantajlarından biri cerrahi alanın endoskopik görüntülenmesidir. Bununla birlikte sakrospinöz bölge önemli damar ve sinir yapılarına yakın olduğundan ameliyatın güvenliği cerrahi anatominin iyi bilinmesine ve uygun cerrahi deneyime bağlıdır.

Sakrokolpopeksi ve vNOTES

Sakrokolpopeksi, apikal prolapsusun tedavisinde kullanılan cerrahi yöntemlerden biridir. Geleneksel olarak açık, laparoskopik veya robotik yollarla uygulanabilmektedir. vNOTES yaklaşımıyla gerçekleştirilen sakrokolpopeksi uygulamaları da bildirilmiştir.

Yüklenen sistematik derlemede vNOTES prolapsus grubunda 12 sakrokolpopeksi vakası bulunmaktadır. Ancak prolapsus grubundaki hasta sayısının genel olarak küçük olması ve uygulanan operasyonların birbirinden farklı olması, bu sonuçların geniş hasta gruplarına doğrudan genellenmesini güçleştirmektedir.

Ayrıca mesh kullanılan cerrahilerde mesh ile ilişkili komplikasyonların ayrı değerlendirilmesi gerekir. Sistematik derlemedeki prolapsus vakalarında bir aylık kontrolde iki mesh ekspozisyonu bildirilmiş ve bunlar cerrahi düzeltme gerektiren Clavien-Dindo derece IIIb komplikasyonlar olarak sınıflandırılmıştır.

Dolayısıyla izsiz rahim sarkması tedavisinde sakrokolpopeksi düşünüldüğünde yalnızca karın cildinde kesi olmaması değil; kullanılacak materyal, hastanın anatomisi, uzun dönem beklentiler ve alternatif doğal doku onarımları birlikte değerlendirilmelidir.

Hangi Prolapsus Ameliyatının Yapılacağı Nasıl Belirlenir?

Rahim sarkması için tek bir “en iyi ameliyat” yoktur. Aynı derecede prolapsusu olan iki kadında bile farklı cerrahi yöntemler daha uygun olabilir.

Cerrahi planlamada şu faktörler birlikte değerlendirilir:

• prolapsusun apikal, anterior ve posterior kompartmanlardaki dağılımı,
• rahmin korunup korunmayacağı,
• hastanın yaşı ve genel sağlık durumu,
• cinsel aktivite ve beklentiler,
• gelecekte gebelik isteği,
• daha önce geçirilmiş prolapsus ameliyatları,
• daha önce geçirilmiş abdominal veya pelvik cerrahiler,
• idrar kaçırma veya işeme güçlüğünün bulunması,
• kabızlık ve dışkılama sorunları,
• rahim veya yumurtalıklara ait ek hastalıklar,
• mesh kullanılmasının planlanıp planlanmadığı,
• vNOTES için güvenli vajinal ve pelvik erişimin mümkün olup olmadığı.

Bu nedenle izsiz rahim sarkması ameliyatı bir “tekniği herkese uygulama” yaklaşımı olmamalıdır. Önce hastanın prolapsusu ayrıntılı biçimde tanımlanmalı, daha sonra hangi onarımın gerektiği belirlenmeli ve son aşamada bu onarımın vNOTES yoluyla güvenli biçimde gerçekleştirilip gerçekleştirilemeyeceğine karar verilmelidir.

İzsiz Rahim Sarkması Ameliyatı Kimler İçin Uygun Olabilir?

vNOTES ile izsiz rahim sarkması ameliyatı, cerrahi tedavi gerektiren ve vajinal doğal açıklık yaklaşımına anatomik olarak uygun seçilmiş hastalarda değerlendirilebilir.

Özellikle semptomatik apikal prolapsusu bulunan, cerrahi tedavi isteyen, karın duvarında kesi olmadan minimal invaziv bir yaklaşımın uygulanabilir olduğu ve gerekli prolapsus onarımının vNOTES ile güvenli biçimde yapılabileceği düşünülen hastalar aday olabilir.

Bununla birlikte uygunluk yalnızca prolapsusun derecesine bakılarak belirlenmez. Vajinal erişim, geçirilmiş ameliyatlar, pelvik yapışıklık olasılığı, endometriozis öyküsü, rahim büyüklüğü, eşlik eden pelvik hastalıklar ve uygulanacak prolapsus onarımının tipi değerlendirilmelidir.

vNOTES Kimler İçin Uygun Olmayabilir?

Her rahim sarkması hastası vNOTES için uygun değildir. Özellikle güvenli vajinal girişin veya pelvik erişimin şüpheli olduğu durumlarda farklı cerrahi yaklaşımlar daha güvenli olabilir.

Yoğun pelvik yapışıklık olasılığı hasta seçiminde özellikle önemlidir. vNOTES literatüründeki sistematik değerlendirmede kolpotomi sırasında görülen rektal yaralanmaların yapışıklıklarla ilişkili olduğu bildirilmiştir. Bu nedenle Douglas boşluğunda yoğun adezyon olasılığı bulunan hastalarda dikkatli değerlendirme gereklidir.

Geçirilmiş pelvik enfeksiyonlar, ileri endometriozis, bazı geçirilmiş cerrahiler veya anatomiyi değiştiren durumlar hasta seçiminde önem taşıyabilir. Bunların hiçbiri hastayı otomatik olarak vNOTES dışına çıkaran tek başına bir kural şeklinde değerlendirilmemeli; cerrahın deneyimi ve hastanın bireysel anatomisiyle birlikte ele alınmalıdır.

Burada temel amaç “mutlaka izsiz ameliyat yapmak” değil, hasta için en güvenli ve etkili prolapsus ameliyatını seçmektir.

Ameliyat Öncesi Değerlendirme

İzsiz rahim sarkması ameliyatı planlanmadan önce ayrıntılı pelvik taban değerlendirmesi yapılmalıdır. Prolapsusun yalnızca görünen kısmına bakılması yeterli değildir.

Muayenede anterior, posterior ve apikal kompartmanların her biri değerlendirilir. Rahim ağzının ve vajinal duvarların ıkınmayla hangi seviyeye indiği belirlenir. Rahmin büyüklüğü ve hareketliliği, vajinal erişimin uygunluğu ve varsa eşlik eden jinekolojik patolojiler göz önünde bulundurulur.

Hastanın idrar kaçırma öyküsü özellikle sorgulanmalıdır. Bazı ileri prolapsuslarda üretranın pozisyonu değiştiğinden stres tipi idrar kaçırma geçici olarak maskelenebilir. Prolapsus düzeltildikten sonra idrar kaçırma ortaya çıkabileceğinden gerekli hastalarda ameliyat öncesinde bu olasılığın değerlendirilmesi önemlidir.

Benzer şekilde kabızlık, dışkılama güçlüğü ve vajinal duvara destek vererek dışkılama ihtiyacı sorgulanmalıdır. Bu yakınmalar eşlik eden posterior kompartman defektini gösterebilir.

Rahmin korunması planlanıyorsa servikal ve endometrial değerlendirmelerin hastanın yaşı ve klinik durumuna uygun şekilde tamamlanması gerekir. Anormal uterin kanama varsa bunun nedeni açıklığa kavuşturulmadan yalnızca prolapsusa odaklanılmamalıdır.

Rahim Sarkması ve İdrar Kaçırma İlişkisi

Rahim sarkması ile idrar kaçırma aynı hastada sık karşılaşılabilen iki pelvik taban problemidir; ancak aralarındaki ilişki her zaman basit değildir.

Bazı kadınlarda öksürme, hapşırma, gülme veya egzersiz sırasında idrar kaçırma bulunur. Buna stres üriner inkontinans denir. Başka hastalarda ise ani sıkışma hissi ve tuvalete yetişemeden idrar kaçırma ön plandadır.

İleri prolapsus bazen üretrayı kıvrımlı veya basıya uğramış bir konuma getirerek stres tipi idrar kaçırmayı gizleyebilir. Sarkma ameliyatla düzeltildiğinde üretranın anatomisi değişir ve daha önce fark edilmeyen idrar kaçırma belirgin hale gelebilir.

Bu nedenle izsiz rahim sarkması ameliyatı planlanırken idrar fonksiyonlarının ameliyat öncesinde sorgulanması ve gerekli hastalarda ek değerlendirme yapılması önemlidir. Prolapsus ameliyatıyla birlikte idrar kaçırmaya yönelik ek işlem gerekip gerekmediği her hasta için ayrı kararlaştırılmalıdır.

Mesane ve Rektum Sarkması Rahim Sarkmasıyla Birlikte Olabilir mi?

Evet. Pelvik taban tek bir anatomik yapı gibi çalıştığı için rahim sarkması bulunan hastalarda vajinanın ön veya arka duvarında da destek kaybı görülebilir.

Sistosel, mesanenin vajina ön duvarıyla birlikte aşağı doğru bombeleşmesini ifade eder. Hasta vajinal dolgunluk yanında idrar yapmakta güçlük, mesanenin tam boşalmadığı hissi veya sık idrara çıkma yaşayabilir.

Rektosel ise rektumun vajina arka duvarına doğru bombeleşmesidir. Kabızlık, dışkılamayı tamamlayamama veya dışkılama sırasında vajinal bölgeye elle destek verme ihtiyacı ortaya çıkabilir.

Rahim sarkması ameliyatında yalnızca apikal prolapsusun düzeltilmesi yeterli olmayabilir. Eşlik eden anterior veya posterior kompartman defektleri hastanın semptomları ve muayene bulgularına göre ayrıca değerlendirilir.

İzsiz Rahim Sarkması Ameliyatının Olası Avantajları

İzsiz rahim sarkması ameliyatının en dikkat çekici özelliği, uygun hastalarda karın cildinde cerrahi kesi oluşturmadan prolapsus cerrahisinin gerçekleştirilebilmesidir. vNOTES yaklaşımında vajina doğal giriş yolu olarak kullanıldığı için klasik laparoskopide gerekli olan abdominal trokar kesilerine ihtiyaç duyulmayabilir.

Ancak bu yöntemin avantajlarını yalnızca estetik açıdan değerlendirmek doğru değildir. Rahim sarkması ameliyatının temel amacı görünür ameliyat izini ortadan kaldırmak değil; hastanın prolapsusa bağlı baskı, dolgunluk, dışarı çıkan doku hissi, idrar veya bağırsak fonksiyon bozukluğu gibi yakınmalarını güvenli ve kalıcı bir anatomik onarımla azaltmaktır.

vNOTES'in potansiyel avantajlarından biri, vajinal cerrahinin doğal açıklık yaklaşımını endoskopik görüntüleme ile birleştirmesidir. Cerrah pelvik anatomiyi kamera aracılığıyla büyütülmüş olarak görebilir ve seçilmiş olgularda apikal destek işlemlerini endoskopik görüş altında gerçekleştirebilir.

İzsiz rahim sarkması ameliyatı ile ilgili olası avantajlar genel olarak şu başlıklar altında değerlendirilebilir:

• Karın cildinde laparoskopik port kesilerinin bulunmaması,
• karın duvarında görünür ameliyat izi oluşmaması,
• vajinal doğal açıklığın cerrahi giriş yolu olarak kullanılması,
• endoskopik ve büyütülmüş görüntüleme olanağı,
• seçilmiş hastalarda rahim koruyucu cerrahinin uygulanabilmesi,
• farklı apikal destek yöntemlerinin aynı doğal açıklık yaklaşımıyla uygulanabilme potansiyeli,
• karın duvarındaki trokar girişlerine bağlı yara problemlerinin ortadan kaldırılması.

Bununla birlikte vNOTES'in prolapsus cerrahisindeki bilimsel verileri henüz klasik prolapsus ameliyatları kadar geniş değildir. Bu nedenle “izsiz olması” yöntemin bütün hastalarda diğer yöntemlerden daha başarılı veya daha güvenli olduğu anlamına gelmez. Cerrahinin başarısını belirleyen temel faktör uygun hasta seçimi, doğru prolapsus onarımının seçilmesi ve cerrahi deneyimdir.

Rahim sarkmasında karın cildindeki kesi sayısından daha önemli olan nokta, pelvik desteğin hangi seviyede bozulduğunun doğru belirlenmesidir. Apikal destek yeterince düzeltilmeden yalnızca ön veya arka vajinal duvarın onarılması bazı hastalarda yetersiz sonuçlara yol açabilir. Bu nedenle izsiz rahim sarkması ameliyatı kapsamlı bir pelvik taban değerlendirmesinin ardından planlanmalıdır.

vNOTES Rahim Sarkması Ameliyatının Riskleri Nelerdir?

vNOTES minimal invaziv bir cerrahi yöntemdir ancak risksiz değildir. İzsiz rahim sarkması ameliyatı da diğer prolapsus ameliyatlarında olduğu gibi kanama, enfeksiyon, mesane, bağırsak veya üreter yaralanması, anesteziye bağlı sorunlar ve ameliyat sonrası komplikasyonlar açısından değerlendirilmelidir.

Burada önemli olan “karında kesi yoksa ameliyatın riski de yoktur” şeklinde yanlış bir algı oluşturmamaktır. vNOTES sırasında pelvik boşluğa vajinal yoldan girilir ve cerrahi işlem pelvis içerisindeki önemli anatomik yapıların yakınında gerçekleştirilir.

Kanama

Her cerrahi işlemde olduğu gibi vNOTES prolapsus cerrahisinde de kanama meydana gelebilir. Uterosakral veya sakrospinöz ligament gibi derin pelvik destek yapılarına uygulanan sütürler sırasında çevredeki damarların anatomisi dikkate alınmalıdır.

Çoğu kanama ameliyat sırasında kontrol edilebilir. Ancak nadiren daha ileri cerrahi müdahale veya kan transfüzyonu gerekebilir. Riskin düzeyi uygulanacak işlemin kapsamına ve hastanın anatomisine göre değişir.

Enfeksiyon

vNOTES doğal vajinal flora bulunan bir bölgeden pelvik boşluğa erişim sağladığı için uygun sterilizasyon, cerrahi hazırlık ve perioperatif enfeksiyon önleme protokolleri önemlidir. Ameliyat sonrası ateş, vajinal veya pelvik enfeksiyon gelişebilir.

Yüklenen sistematik derlemede farklı benign vNOTES operasyonları birlikte değerlendirildiğinde enfeksiyon ve ameliyat sonrası ateş bildirilen komplikasyonlar arasındadır. Ancak prolapsus cerrahilerindeki hasta sayısının sınırlı olması nedeniyle prolapsusa özgü kesin enfeksiyon oranları konusunda güçlü bir sonuca ulaşmak mümkün değildir.

Mesane yaralanması

Rahim, vajina ve mesane anatomik olarak birbirine yakın yapılardır. Özellikle daha önce ameliyat geçirmiş veya anatomisi değişmiş hastalarda mesane vajina ve rahim dokularına daha yakın veya yapışık olabilir.

Bu nedenle mesane diseksiyonu gereken ameliyatlarda mesane yaralanması olasılığı cerrahi riskler arasında yer alır. Böyle bir durum gelişirse yaralanma çoğunlukla ameliyat sırasında fark edilerek onarılır; ancak mesane sondasının daha uzun süre tutulması veya ek takip gerekebilir.

Üreter yaralanması

Üreterler böbreklerden gelen idrarı mesaneye taşıyan yapılardır. Özellikle uterosakral ligament süspansiyonu sırasında üreterlerin ligamentlere olan anatomik yakınlığı önemlidir.

Bu nedenle uterosakral ligamentlere sütür yerleştirilirken anatomik düzlemlerin doğru tanımlanması gerekir. Cerrahinin tipi ve hastanın anatomisine göre ameliyat sırasında üreterlerin bütünlüğünü değerlendirmek amacıyla ek yöntemlerden yararlanılabilir.

Bağırsak yaralanması

vNOTES cerrahisinde özellikle pelvik boşluğa ilk giriş sırasında bağırsakların, özellikle rektumun konumu önemlidir. Daha önce geçirilmiş ameliyat, pelvik enfeksiyon veya endometriozis gibi durumlar bağırsak ile vajinal giriş bölgesi arasında yapışıklık oluşturabilir.

Yüklenen 2025 sistematik derlemesinde tüm benign vNOTES işlemleri birlikte değerlendirildiğinde kolpotomi sırasında yapışıklıklarla ilişkili beş rektal yaralanma bildirilmiştir. Bu yaralanmaların tamamının ameliyat sırasında onarıldığı ve uzun dönem sekeli bildirilmediği belirtilmiştir.

Bu bulgu vNOTES'te hasta seçiminin neden önemli olduğunu göstermektedir. Özellikle Douglas boşluğunda yoğun yapışıklık olasılığı bulunan hastalarda dikkatli değerlendirme yapılmalıdır.

Başka cerrahi yönteme geçme gereksinimi

Ameliyat vNOTES yöntemiyle başlatılmış olsa bile güvenli cerrahi için gerektiğinde klasik vajinal cerrahiye, laparoskopiye veya çok daha nadiren açık cerrahiye geçiş yapılabilir. Buna cerrahi dönüşüm veya konversiyon denir.

Konversiyon bir başarısızlık olarak değerlendirilmemelidir. Cerrahın temel amacı ameliyatı mutlaka tek bir teknikle tamamlamak değil, hasta güvenliğini korumaktır.

Yüklenen sistematik derlemede incelenen 72 prolapsus vakasında konversiyon bildirilmemiştir. Bununla birlikte bu hasta sayısı küçüktür ve vNOTES prolapsus cerrahisi hakkındaki mevcut çalışmaların heterojen olması nedeniyle bu sonuç tüm hastalara genellenemez.

Mesh ile ilişkili komplikasyonlar

Bazı prolapsus ameliyatlarında sentetik mesh kullanılabilirken bazı ameliyatlarda yalnızca hastanın doğal dokuları kullanılır. Mesh kullanılıp kullanılmaması uygulanacak cerrahi tekniğe bağlıdır.

Mesh kullanılan prolapsus ameliyatlarında vajinaya mesh ekspozisyonu, enfeksiyon veya ağrı gibi mesh'e özgü komplikasyonlar oluşabilir. Yüklenen sistematik derlemede vNOTES prolapsus cerrahisi yapılan hastalar içerisinde iki mesh ekspozisyonu bildirilmiş ve bu vakaların cerrahi düzeltme gerektirdiği belirtilmiştir.

Bu nedenle izsiz rahim sarkması ameliyatı planlanırken hastaya yalnızca giriş yolunun değil, uygulanacak asıl prolapsus onarımının ve kullanılacak materyalin de açıklanması gerekir.

vNOTES ve Rahim Sarkması Hakkında Bilimsel Veriler Ne Gösteriyor?

vNOTES jinekolojik cerrahide giderek daha fazla kullanılan bir minimal invaziv yaklaşım olmakla birlikte, rahim sarkması ve pelvik organ prolapsusu cerrahisindeki bilimsel veri miktarı histerektomi alanındaki verilerden daha sınırlıdır.

2025 yılında Journal of Minimally Invasive Gynecology'de yayımlanan sistematik derlemede benign jinekolojik hastalıklarda histerektomi dışındaki vNOTES uygulamaları değerlendirilmiştir. Derlemede toplam 54 çalışma ve 2469 vNOTES vakası analiz edilmiştir. Bunların büyük bölümünü adneksiyal cerrahiler oluştururken, prolapsus onarımı ile ilgili yalnızca altı çalışma ve toplam 72 vaka bulunmuştur.

Bu 72 prolapsus vakasında farklı ameliyat yöntemleri uygulanmıştır. Bildirilen işlemler arasında uterosakral ligament süspansiyonu, uterosakral ligament histeropeksisi, sakrospinöz ligament fiksasyonu, sakrokolpopeksi ve anterior vajinal duvar onarımı yer almaktadır.

Derlemede dört çalışma toplam 17 hastada uterosakral ligament temelli süspansiyon işlemlerini bildirmiştir. Bunların 16'sı uterosakral ligament süspansiyonu, biri ise rahmin korunarak gerçekleştirildiği uterosakral ligament histeropeksisi vakasıdır.

İki retrospektif kohort çalışmasında toplam 42 hastaya vNOTES yoluyla sakrospinöz ligament fiksasyonu uygulanmıştır. Bir retrospektif kohort çalışmasında ise 12 vNOTES sakrokolpopeksi vakası bildirilmiştir. Ayrıca ileri sistoseli bulunan bir hastada mesh kullanılmadan anterior onarım bildirilen tek vaka bulunmaktadır.

Bu çalışmalar birlikte değerlendirildiğinde 72 prolapsus vakasının hiçbirinde başka cerrahi yönteme geçiş bildirilmemiştir. Bu nedenle derlemede teknik uygulanabilirlik oranı %100 olarak raporlanmıştır.

Ancak bu oranı “vNOTES rahim sarkması ameliyatı her hastada %100 başarılıdır” şeklinde yorumlamak doğru değildir. Çalışmalardaki toplam hasta sayısının düşük olması, hasta seçimlerinin farklı olması ve farklı prolapsus ameliyatlarının aynı grupta değerlendirilmesi sonuçların genellenebilirliğini sınırlar.

Derlemede prolapsus grubunda toplam dokuz postoperatif komplikasyon bildirilmiştir. Bunların ikisi sakrokolpopeksi sonrası bir aylık kontrolde saptanan mesh ekspozisyonudur. Bu iki vaka yeniden cerrahi müdahale gerektirmiş ve Clavien-Dindo derece IIIb komplikasyon olarak sınıflandırılmıştır. Diğer yedi komplikasyon ise derece I veya II olarak raporlanmış ancak ayrıntılı klinik özellikleri belirtilmemiştir.

Burada özellikle dikkat edilmesi gereken nokta, bildirilen %12,5'lik toplam komplikasyon oranının birbirinden farklı ameliyatların ve küçük hasta gruplarının birlikte değerlendirilmesinden elde edilmiş olmasıdır. Bu nedenle bu sayı tek başına belirli bir vNOTES prolapsus tekniğinin komplikasyon oranı olarak kabul edilmemelidir.

Sistematik derlemenin yazarları da aynı noktaya dikkat çekmektedir. Pelvik organ prolapsusunun doğal doku onarımı, mesh kullanılan yöntemler, uterus koruyucu ameliyatlar ve histerektomi sonrası apikal destek gibi çok farklı cerrahi seçenekleri bulunduğu için mevcut çalışmalar arasında önemli heterojenite vardır.

Hasta sayılarının düşük olması nedeniyle vNOTES prolapsus cerrahisinin uzun dönem etkinliği hakkında güçlü sonuçlara ulaşmak henüz mümkün değildir. Özellikle anatomik nüks, uzun dönem cinsel fonksiyon, gebelik sonrası sonuçlar ve tekrar vajinal giriş gerektiren cerrahiler konusunda daha fazla prospektif çalışmaya ihtiyaç vardır.

Dolayısıyla güncel bilimsel verilerin ortaya koyduğu en doğru sonuç şudur: vNOTES ile izsiz rahim sarkması cerrahisi seçilmiş hastalarda uygulanabilir görünmektedir; ancak uzun dönem etkinlik ve diğer prolapsus cerrahilerine üstünlük konusunda mevcut kanıtlar henüz sınırlıdır.

Bu yaklaşım hasta bilgilendirmesinde önemlidir. Yeni bir cerrahi yöntemin teknolojik veya kozmetik olarak dikkat çekici olması, klasik yöntemlerden mutlaka daha başarılı olduğu anlamına gelmez. Tedavi seçimi hastanın anatomisi, prolapsus tipi, ameliyat hedefi ve cerrahın deneyimi dikkate alınarak yapılmalıdır.

İzsiz Rahim Sarkması Ameliyatı Sonrası İyileşme

İzsiz rahim sarkması ameliyatı sonrası iyileşme süreci yapılan ameliyatın kapsamına göre değişir. Rahmin korunarak yalnızca apikal destek sağlandığı bir operasyon ile histerektomi, anterior veya posterior vajinal onarım ve ek inkontinans cerrahisinin birlikte yapıldığı bir operasyonun iyileşme süreçleri aynı değildir.

vNOTES'te karın duvarında trokar kesileri bulunmaması nedeniyle karın cildinde yara bakımı gerektiren giriş noktaları olmayabilir. Ancak vajinal cerrahi alanın iyileşmesi devam eder ve hastanın ameliyat sonrasında belirli fiziksel kısıtlamalara uyması gerekir.

Ameliyat sonrasında erken dönemde hafif vajinal kanama veya lekelenme görülebilir. Vajinal akıntı da iyileşme sürecinde ortaya çıkabilir. Ancak giderek artan kanama, kötü kokulu akıntı, yüksek ateş veya şiddetlenen ağrı normal kabul edilmemeli ve değerlendirilmelidir.

Mesane fonksiyonları da ameliyat sonrasında takip edilir. Bazı hastalarda ameliyatın hemen ardından idrar yapmakta geçici güçlük olabilir. Özellikle ileri prolapsusun düzeltilmesi mesane ve üretranın anatomik ilişkisini değiştirebildiğinden işeme fonksiyonunun ameliyat sonrası değerlendirilmesi önemlidir.

Benzer şekilde bağırsak hareketlerinin düzenlenmesi önem taşır. Kabızlık ve kuvvetli ıkınma yeni yapılan pelvik taban onarımı üzerinde gereksiz basınç oluşturabilir. Bu nedenle sıvı tüketimi, lifli beslenme ve gerektiğinde hekim tarafından önerilen dışkı yumuşatıcı tedavilerden yararlanılabilir.

Ameliyat sonrası takip yalnızca yaranın iyileşmesini kontrol etmek için yapılmaz. Vajinal apeksin desteği, idrar ve bağırsak fonksiyonları, prolapsus belirtilerinin düzelmesi ve varsa yeni gelişen yakınmalar birlikte değerlendirilir.

İzsiz Rahim Sarkması Ameliyatı Sonrası Ağrı

vNOTES ameliyatlarında karın duvarında trokar kesileri olmadığı için karın cildindeki kesi ağrısı beklenmez. Ancak bu durum hastanın hiç ağrı yaşamayacağı anlamına gelmez.

Vajinal cerrahi alan, sütür uygulanan ligamentler ve pelvik dokular nedeniyle kasık, pelvis veya vajinal bölgede ağrı ve hassasiyet hissedilebilir. Kullanılan cerrahi tekniğe bağlı olarak ağrının yeri ve süresi değişebilir.

Örneğin sakrospinöz ligament fiksasyonu sonrasında bazı hastalarda kalça veya gluteal bölgeye yansıyan ağrı görülebilir. Uterosakral ligament süspansiyonunda ise daha çok pelvik veya derin vajinal rahatsızlık hissi ortaya çıkabilir.

Ağrı genellikle zaman içerisinde azalmalıdır. Ağrının giderek artması, ateş, belirgin vajinal kanama, karında şişlik, idrar veya bağırsak fonksiyonunda ciddi bozulma gibi bulgular eşlik ediyorsa erken değerlendirme gerekir.

Yüklenen sistematik derlemedeki vNOTES prolapsus çalışmalarında ağrı ölçümü her çalışmada standart olarak raporlanmamıştır. Bu nedenle mevcut verilerden vNOTES prolapsus cerrahisinin diğer yöntemlere göre kesin olarak daha az ağrılı olduğu sonucuna varmak mümkün değildir.

İzsiz Rahim Sarkması Ameliyatı Sonrası Günlük Yaşama Dönüş

Ameliyattan sonra günlük aktivitelere dönüş süresi yalnızca cerrahi giriş yoluna değil, yapılan prolapsus onarımının kapsamına göre belirlenir. Bu nedenle izsiz rahim sarkması ameliyatı olan her hastaya aynı sürede işe dönüş veya aynı fiziksel aktivite programı önerilmez.

Erken mobilizasyon çoğu jinekolojik ameliyatta olduğu gibi önemlidir. Hasta tıbbi açıdan uygun olduğunda ayağa kaldırılır ve yürümeye teşvik edilir. Hareket etmek dolaşımı destekler, bağırsak hareketlerinin başlamasına yardımcı olur ve hareketsizliğe bağlı komplikasyonların azaltılmasına katkıda bulunabilir.

Bununla birlikte yeni oluşturulan pelvik taban desteğinin iyileşmesi için aşırı karın içi basıncı oluşturan aktivitelerden erken dönemde kaçınılması gerekir. Ağır kaldırma, kuvvetli ıkınma ve yoğun egzersize dönüş hastanın ameliyatına ve kontrol bulgularına göre planlanmalıdır.

Yürüyüş yapılabilir mi?

Hastanın genel durumu uygunsa hafif yürüyüşler genellikle erken dönemde teşvik edilir. Aktivite düzeyi kademeli artırılmalıdır. Ağrı, vajinal basınç veya kanamada artış meydana geliyorsa aktivite düzeyi yeniden değerlendirilmelidir.

Ağır kaldırma ne zaman yapılabilir?

Pelvik taban onarımı sonrasında ağır kaldırmaya erken dönemde başlanması uygun değildir. Kesin süre ameliyatın tipine, doku iyileşmesine ve hastanın kontrol muayenesine göre belirlenmelidir.

Burada önemli olan yalnızca kilogram sınırı değildir. Tekrarlayan ağır kaldırma, kuvvetli karın egzersizleri ve karın içi basıncını belirgin artıran aktiviteler pelvik taban üzerine yük bindirebilir.

İşe dönüş

Masa başı çalışan bir hasta ile gün boyunca ayakta kalan, ağır kaldıran veya fiziksel güç gerektiren bir iş yapan hastanın işe dönüş süresi aynı olmayabilir. Bu nedenle işe dönüş bireysel olarak planlanmalıdır.

Karın üzerinde yara bulunmaması hastanın kendisini erken dönemde daha rahat hissetmesini sağlayabilir; ancak iç dokuların iyileşmesinin devam ettiği unutulmamalıdır.

İzsiz Rahim Sarkması Ameliyatı Sonrası Cinsel İlişki

Rahim sarkması cinsel yaşamı farklı şekillerde etkileyebilir. Vajinadan dışarı çıkan doku, baskı hissi, kuruluk, ağrı veya prolapsusa bağlı özgüven kaybı nedeniyle bazı hastalar cinsel ilişkide güçlük yaşayabilir.

Prolapsus ameliyatının amaçlarından biri anatomik desteği düzeltirken vajinal fonksiyonu mümkün olduğunca korumaktır. Ancak ameliyat sonrasında vajinal dokuların tamamen iyileşmesi için belirli bir süre gerekir.

Cinsel ilişkiye dönüş zamanı yapılan cerrahinin türüne ve kontrol muayenesinde vajinal iyileşmenin durumuna göre belirlenmelidir. Yalnızca “karında kesi yok” düşüncesiyle erken cinsel ilişkiye başlanması uygun değildir.

Vajinal dikiş hattının ve apikal desteğin iyileşmesi tamamlanmadan cinsel ilişki kanama, ağrı veya doku iyileşmesinde sorunlara yol açabilir.

Ameliyat sonrasında kalıcı ağrı, vajinal daralma hissi veya cinsel ilişki sırasında yeni başlayan rahatsızlık varsa bu durum mutlaka kontrol sırasında paylaşılmalıdır.

vNOTES prolapsus cerrahisiyle ilgili mevcut bilimsel çalışmaların önemli sınırlamalarından biri uzun dönem cinsel fonksiyon sonuçlarının yeterince değerlendirilmemiş olmasıdır. Bu nedenle izsiz rahim sarkması ameliyatının cinsel fonksiyon açısından diğer yöntemlerden üstün olduğu şeklinde kesin bir ifade kullanmak mevcut verilerle doğru değildir.

Rahim Sarkması Ameliyattan Sonra Tekrarlar mı?

Evet. Rahim sarkması başarılı bir ameliyattan sonra bile gelecekte tekrarlayabilir. Bu durum yalnızca vNOTES'e özgü değildir; bütün pelvik organ prolapsusu ameliyatlarında belirli bir nüks olasılığı vardır.

Pelvik taban canlı ve sürekli mekanik yüke maruz kalan bir yapıdır. Cerrahiyle mevcut destek kusuru onarılabilir ancak yaşlanma, bağ dokusu özellikleri, kronik karın içi basınç artışı ve yeni doku zayıflıkları zaman içerisinde tekrar prolapsus gelişmesine katkıda bulunabilir.

Nüks aynı bölgede olabileceği gibi farklı bir kompartmanda da gelişebilir. Örneğin apikal prolapsusu başarıyla tedavi edilen bir hastada ilerleyen yıllarda anterior veya posterior vajinal duvar prolapsusu gelişebilir.

Rahim sarkmasının tekrar etme olasılığını etkileyebilecek faktörler arasında şunlar bulunabilir:

• prolapsusun ameliyat öncesindeki derecesi,
• bağ dokusu kalitesi,
• obezite,
• kronik kabızlık ve sürekli ıkınma,
• kronik öksürük,
• ağır fiziksel iş,
• uygulanan cerrahi onarımın tipi,
• daha önce geçirilmiş prolapsus ameliyatları,
• pelvik tabanın diğer kompartmanlarındaki destek kusurları.

İzsiz rahim sarkması tedavisinde vNOTES'in uzun dönem nüks oranlarını klasik vajinal, laparoskopik veya robotik prolapsus cerrahileriyle kesin biçimde karşılaştırmaya yetecek güçlü veri henüz bulunmamaktadır.

Bu nedenle hasta bilgilendirilirken erken dönem cerrahi başarı ile uzun dönem nüks riskinin birbirinden farklı kavramlar olduğu açıklanmalıdır.

İzsiz Rahim Sarkması Tedavisinde Doğru Yaklaşım

İzsiz rahim sarkması, rahim ve pelvik organ prolapsusunun seçilmiş hastalarda karın cildinde cerrahi kesi oluşturmadan tedavi edilmesini amaçlayan modern cerrahi yaklaşımlardan biridir. vNOTES yöntemi vajinal doğal açıklığı endoskopik cerrahiyle birleştirerek pelvik cerrahiye farklı bir erişim yolu sunar.

Ancak rahim sarkmasının tedavisinde en önemli soru “ameliyat izli mi izsiz mi olacak?” değildir. Öncelikle prolapsusun hangi anatomik seviyede bulunduğunun belirlenmesi gerekir. Rahim ve vajinal apeks, mesane, vajinanın ön ve arka duvarı ve bağırsak fonksiyonları birlikte değerlendirilmelidir.

Bir hastada yalnızca uterin prolapsus bulunabilirken başka bir hastada aynı anda sistosel, rektosel, apikal prolapsus ve idrar kaçırma bulunabilir. Dolayısıyla aynı ameliyatın bütün hastalara uygulanması doğru değildir.

Rahmin korunması da günümüzde önemli bir seçenektir. Uygun hastalarda histerektomi yapılmadan histeropeksi uygulanabilir. Rahmin alınmasının gerekli olduğu durumlarda ise prolapsus cerrahisinin yalnızca histerektomiden ibaret olmadığı ve vajinal apeksin ayrıca desteklenmesi gerektiği unutulmamalıdır.

vNOTES ile uterosakral ligament süspansiyonu, uterosakral ligament histeropeksisi, sakrospinöz ligament fiksasyonu ve seçilmiş hastalarda sakrokolpopeksi gibi farklı prolapsus ameliyatları bildirilmiştir.

Mevcut bilimsel veriler bu yöntemlerin teknik olarak uygulanabilir olduğunu göstermektedir. Bununla birlikte prolapsus cerrahisindeki vNOTES literatürü halen sınırlıdır. 2025 tarihli sistematik derlemede yalnızca 72 prolapsus hastası bulunması ve bu hastalarda birbirinden farklı ameliyatların uygulanmış olması, uzun dönem sonuçlar hakkında kesin yargıya varılmasını engellemektedir.

Bu nedenle izsiz rahim sarkması ameliyatı konusunda hasta seçiminde dengeli bir yaklaşım gerekir. Yöntemin karın cildinde kesi oluşturmaması önemli bir avantaj olabilir; ancak cerrahi karar yalnızca kozmetik beklentiye göre verilmemelidir.

Uygun hastanın belirlenmesi, güvenli vajinal erişimin değerlendirilmesi, olası pelvik yapışıklıkların öngörülmesi, rahmin korunup korunmayacağına karar verilmesi ve hangi apikal destek tekniğinin kullanılacağının planlanması ameliyatın temel aşamalarıdır.

Pelvik organ prolapsusu yaşamı tehdit eden bir hastalık olmaktan çok yaşam kalitesini etkileyen fonksiyonel ve anatomik bir problemdir. Bu nedenle tedavinin başarısı yalnızca muayenede rahmin daha yukarıda görülmesiyle ölçülmemelidir. Hastanın vajinal baskı hissinin düzelmesi, günlük aktivitelerini rahat yapabilmesi, idrar ve bağırsak fonksiyonlarının korunması ve cinsel yaşamının mümkün olduğunca olumsuz etkilenmemesi de önemlidir.

İzsiz rahim sarkması yaklaşımının temel hedefi de budur: uygun hastada doğal açıklığı kullanarak minimal invaziv bir cerrahi uygulamak, ancak bunu yaparken prolapsusun anatomik ve fonksiyonel bütünlüğünü gözden kaçırmamak.

Sonuç olarak vNOTES, uterin prolapsus cerrahisinde umut verici ve gelişmekte olan bir yöntemdir. Güncel çalışmalar yöntemin seçilmiş hastalarda uygulanabilir olduğunu göstermektedir; ancak prolapsus cerrahisindeki hasta sayıları halen sınırlıdır ve uzun dönem karşılaştırmalı çalışmalar gereklidir.

Bu nedenle en doğru yaklaşım, hastanın yalnızca “izsiz ameliyat olabilir miyim?” sorusuna cevap vermek değil; “Benim rahim sarkmam için hangi onarım en güvenli ve en uygun?” sorusuna bireyselleştirilmiş bir yanıt vermektir.

İzsiz Rahim Sarkması Ameliyatı ile Laparoskopik ve Açık Ameliyat Arasındaki Farklar

Rahim sarkmasının cerrahi tedavisi farklı giriş yollarıyla gerçekleştirilebilir. Vajinal cerrahi, laparoskopi, robotik cerrahi ve vNOTES arasında seçim yapılırken yalnızca kesi büyüklüğü değil, yapılacak onarımın tipi de dikkate alınmalıdır.

Klasik laparoskopik cerrahide kamera ve cerrahi aletler göbek ve karın duvarındaki birkaç küçük kesiden yerleştirilir. Robotik cerrahide de abdominal portlar kullanılır. Açık cerrahide ise daha büyük bir abdominal kesi gerekir. vNOTES'te ise uygun hastalarda cerrahi giriş vajinal doğal açıklıktan sağlanabildiği için karın duvarında port kesileri bulunmaz.

Bu durum izsiz rahim sarkması ameliyatının en belirgin farklarından biridir. Ancak cerrahi yol ile cerrahi onarım birbirinden ayrılmalıdır. Örneğin apikal prolapsus bir hastada uterosakral ligament süspansiyonuyla, başka bir hastada sakrospinöz fiksasyonla veya başka bir hastada sakrokolpopeksiyle tedavi edilebilir.

Dolayısıyla “vNOTES mi laparoskopi mi?” sorusunun tek bir cevabı yoktur. Önce hastanın hangi ameliyata ihtiyaç duyduğu belirlenmeli, daha sonra bu ameliyatın hangi erişim yoluyla en güvenli biçimde yapılabileceği değerlendirilmelidir.

İzsiz Rahim Sarkması Ameliyatında Gerçekten Karında İz Olmaz mı?

vNOTES ameliyatı tamamen vajinal doğal açıklıktan gerçekleştirilebildiğinde karın cildinde laparoskopik port kesileri bulunmaz. Bu nedenle dışarıdan bakıldığında karında ameliyat izi oluşmaz.

Ancak “izsiz” ifadesi ameliyatın herhangi bir kesi yapılmadan gerçekleştirildiği anlamına gelmez. Cerrahi erişim vajinal dokudan sağlanır ve işlem sonunda vajinal giriş bölgesi sütürle kapatılır. Bu dikişler karın cildinde görünür bir iz oluşturmaz ancak vajinal dokunun iyileşmesi için yine süre gerekir.

Bu nedenle izsiz rahim sarkması ameliyatı ifadesi en doğru şekilde “karın cildinde görünür ameliyat izi bırakmayan cerrahi yaklaşım” olarak anlaşılmalıdır.

Rahmi Koruyarak İzsiz Rahim Sarkması Ameliyatı Yapılabilir mi?

Uygun hastalarda evet. Rahmin korunarak prolapsusun düzeltilmesine histeropeksi adı verilir. vNOTES yaklaşımıyla uterosakral ligament histeropeksisi gibi uterus koruyucu uygulamalar literatürde bildirilmiştir.

Rahim koruyucu cerrahi özellikle rahmin alınmasını istemeyen kadınlar açısından önemli bir seçenektir. Ancak rahmi koruma kararı yalnızca hastanın yaşına veya isteğine göre verilmez.

Anormal rahim kanaması, rahim içi patolojiler, rahim ağzıyla ilgili hastalıklar, büyük miyomlar veya malignite şüphesi gibi durumlar rahim koruyucu yaklaşımın uygunluğunu değiştirebilir.

Rahmin korunması planlanıyorsa ameliyat öncesinde gerekli jinekolojik değerlendirmelerin tamamlanması önemlidir.

Öte yandan çocuk sahibi olma isteği bulunan genç bir hastada prolapsus cerrahisi kararı çok daha ayrıntılı değerlendirilmelidir. vNOTES sonrasında gebelikle ilgili uzun dönem verilerin sınırlı olması nedeniyle bu hasta grubunda bireyselleştirilmiş danışmanlık gereklidir.

vNOTES Rahim Sarkması Cerrahisinde Deneyim Neden Önemlidir?

vNOTES klasik vajinal cerrahi ile ileri endoskopik cerrahinin özelliklerini bir araya getiren bir yöntemdir. Cerrahın vajinal anatomiye hâkim olması kadar endoskopik görüntü altında çalışmaya da alışkın olması gerekir.

Doğal açıklıktan pelvik boşluğa güvenli giriş, doğru anatomik düzlemin bulunması, üreterlerin ve bağırsakların korunması ve pelvik destek ligamentlerine uygun şekilde sütür yerleştirilmesi deneyim gerektiren aşamalardır.

Yüklenen sistematik derlemede de vNOTES uygulamalarında öğrenme eğrisi ve hasta seçiminin güvenlik açısından önemli olabileceği vurgulanmaktadır. Özellikle yapışıklıkların bulunduğu hastalarda güvenli kolpotomi ve pelvik giriş kritik öneme sahiptir.

Bu nedenle izsiz rahim sarkması ameliyatı için yalnızca yöntemin kullanılabiliyor olması yeterli değildir. Cerrahın hangi hastada vNOTES uygulanmaması gerektiğini de doğru belirleyebilmesi en az ameliyatı gerçekleştirebilmesi kadar önemlidir.

İzsiz Rahim Sarkması Hakkında Son Söz

Rahim sarkması kadınların günlük yaşamını, fiziksel aktivitelerini, mesane ve bağırsak fonksiyonlarını ve cinsel yaşamını etkileyebilen önemli bir pelvik taban problemidir. Tedavi yalnızca anatomik görünümü düzeltmeye değil, hastanın yaşam kalitesini artırmaya yönelik olmalıdır.

İzsiz rahim sarkması tedavisinde vNOTES, uygun hastalarda karın cildinde kesi oluşturmadan endoskopik cerrahi gerçekleştirilmesini sağlayan modern seçeneklerden biridir.

Rahim korunabilir veya gerekli durumlarda rahim alınabilir. Uterosakral ligament süspansiyonu, uterosakral histeropeksi, sakrospinöz ligament fiksasyonu ve diğer apikal destek yöntemlerinden hangisinin kullanılacağı hastanın anatomisine göre belirlenmelidir.

Mevcut bilimsel çalışmalar vNOTES prolapsus cerrahisinin uygulanabilir olduğunu göstermektedir; ancak çalışmalar henüz küçük hasta gruplarına dayanmaktadır. Bu nedenle yöntemin uzun dönem sonuçlarını ve diğer cerrahi yöntemlerle karşılaştırmalı etkinliğini gösterecek daha geniş çalışmalar gereklidir.

Sonuçta hedef yalnızca izsiz rahim sarkması ameliyatı yapmak değil; doğru hastada doğru cerrahiyi, güvenli bir şekilde ve hastanın uzun dönem fonksiyonlarını gözeterek uygulamaktır.

İzsiz Rahim Sarkması Hakkında Sık Sorulan Sorular

İzsiz rahim sarkması nedir?

İzsiz rahim sarkması, rahim sarkmasının uygun hastalarda karın cildinde kesi oluşturmadan, vajinal doğal açıklığın cerrahi giriş yolu olarak kullanıldığı yöntemlerle tedavi edilmesini ifade eder. vNOTES bu amaçla kullanılabilen minimal invaziv cerrahi yaklaşımlardan biridir.

vNOTES ile rahim sarkması ameliyatı nedir?

vNOTES, vajinal doğal açıklıktan pelvik boşluğa ulaşılarak kamera ve endoskopik cerrahi aletlerle ameliyat yapılmasını sağlayan bir yöntemdir. Rahim sarkması ameliyatında gerekli apikal destek işlemleri seçilmiş hastalarda vNOTES yoluyla gerçekleştirilebilir.

İzsiz rahim sarkması ameliyatında gerçekten karında iz kalmaz mı?

Ameliyat tamamen vNOTES yoluyla gerçekleştirildiğinde karın duvarında laparoskopik trokar kesileri bulunmaz ve bu nedenle karında görünür cerrahi iz oluşmaz. Ancak vajinal giriş bölgesinde cerrahi işlem ve dikiş bulunduğu için “izsiz” ifadesi karın cildinde görünür kesi olmamasını ifade eder.

Rahim sarkmasında rahim mutlaka alınır mı?

Hayır. Rahim sarkması olan her hastada rahmin alınması gerekmez. Uygun hastalarda rahim korunarak histeropeksi yapılabilir. Rahmin korunup korunmayacağı hastanın yaşı, rahim ve rahim ağzındaki ek hastalıklar, kanama öyküsü, gebelik planı ve kişisel tercihler dikkate alınarak belirlenir.

Rahim korunarak izsiz rahim sarkması ameliyatı yapılabilir mi?

Evet. Uygun hastalarda rahim çıkarılmadan, rahmi ve vajinanın üst bölümünü destekleyen yapılara yeniden sabitleme işlemi uygulanabilir. vNOTES ile uterosakral ligament histeropeksisi gibi uterus koruyucu prolapsus cerrahileri literatürde bildirilmiştir.

Histeropeksi nedir?

Histeropeksi, sarkmış rahmin çıkarılmadan pelvis içerisindeki güçlü destek yapılarına yeniden sabitlenmesidir. Amaç rahmin anatomik konumunu mümkün olduğunca yeniden sağlamak ve apikal desteği güçlendirmektir.

Rahim sarkmasının en sık belirtileri nelerdir?

Vajinada baskı ve dolgunluk hissi, vajinadan dışarı çıkan doku, pelvik ağırlık, idrar yapmada güçlük, mesanenin tam boşalmadığı hissi, idrar kaçırma, kabızlık ve cinsel ilişkide rahatsızlık görülebilir. Hafif prolapsus bazı hastalarda hiçbir belirti oluşturmayabilir.

Rahim sarkması kendiliğinden geçer mi?

Belirgin rahim sarkmasının kendiliğinden tamamen düzelmesi genellikle beklenmez. Hafif prolapsuslarda pelvik taban egzersizleri, kilo kontrolü ve kabızlığın önlenmesi gibi yöntemlerle yakınmalar azaltılabilir. İleri ve semptomatik prolapsusta cerrahi tedavi gerekebilir.

Her rahim sarkması ameliyat edilmeli midir?

Hayır. Tedavi kararı prolapsusun derecesinden çok hastanın şikâyetleri ve yaşam kalitesi üzerindeki etkisine göre verilir. Hafif ve şikâyet oluşturmayan prolapsuslar takip edilebilir veya ameliyatsız yöntemlerle yönetilebilir.

Rahim sarkması ameliyatsız tedavi edilebilir mi?

Bazı hastalarda evet. Pelvik taban egzersizleri ve vajina içine yerleştirilen pesserler ameliyatsız tedavi seçenekleridir. Ancak ileri dereceli prolapsusun yalnızca egzersizle tamamen ortadan kalkması beklenmemelidir.

vNOTES ile izsiz rahim sarkması ameliyatı kimler için uygun olabilir?

Semptomatik prolapsusu bulunan, cerrahi tedavi gerektiren ve güvenli vajinal erişimin mümkün olduğu seçilmiş hastalarda vNOTES düşünülebilir. Ancak geçirilmiş ameliyatlar, pelvik yapışıklık olasılığı, endometriozis, eşlik eden hastalıklar ve uygulanması gereken prolapsus onarımının tipi birlikte değerlendirilmelidir.

vNOTES kimler için uygun olmayabilir?

Yoğun pelvik yapışıklık şüphesi, güvenli vajinal girişin mümkün olmadığı anatomik durumlar veya farklı bir cerrahi yolun daha güvenli olacağı düşünülen hastalarda vNOTES tercih edilmeyebilir. Uygunluk bireysel muayene ve cerrahi değerlendirmeyle belirlenir.

vNOTES rahim sarkması ameliyatı nasıl yapılır?

Vajinal yoldan pelvik boşluğa erişim sağlanır ve özel bir erişim platformundan kamera ile cerrahi aletler ilerletilir. Prolapsusun tipine göre uterosakral ligament süspansiyonu, histeropeksi, sakrospinöz ligament fiksasyonu veya başka bir apikal destek işlemi uygulanabilir.

Uterosakral ligament süspansiyonu nedir?

Vajinanın üst bölümünün veya uygun hastalarda rahmin uterosakral ligamentlere sütürlerle yeniden desteklenmesi işlemidir. Üreterler bu ligamentlere yakın olduğundan cerrahi anatominin dikkatle değerlendirilmesi önemlidir.

Sakrospinöz ligament fiksasyonu nedir?

Vajinal apeksin pelvis içerisindeki güçlü sakrospinöz ligamente sabitlenmesini sağlayan prolapsus ameliyatlarından biridir. vNOTES yoluyla da uygulanmış olgular bildirilmiştir.

vNOTES ile sakrokolpopeksi yapılabilir mi?

Literatürde vNOTES yoluyla sakrokolpopeksi uygulanmış vakalar bulunmaktadır. Ancak mevcut hasta sayıları sınırlıdır ve uzun dönem karşılaştırmalı veriler henüz geniş değildir.

vNOTES ile rahim sarkması ameliyatı hakkında bilimsel veri var mı?

Evet, ancak veri miktarı halen sınırlıdır. 2025 tarihli bir sistematik derlemede vNOTES prolapsus cerrahisiyle ilgili 6 çalışma ve toplam 72 hasta değerlendirilmiştir. Bu vakalarda uterosakral ligament süspansiyonu veya histeropeksi, sakrospinöz ligament fiksasyonu ve sakrokolpopeksi gibi farklı işlemler bildirilmiştir.

vNOTES rahim sarkması ameliyatının başarı oranı nedir?

Mevcut çalışmalar küçük ve birbirinden farklı hasta gruplarını içerdiği için vNOTES rahim sarkması ameliyatı için tek ve güvenilir bir uzun dönem başarı oranı vermek doğru değildir. Sistematik derlemede 72 prolapsus vakasının hiçbirinde başka cerrahi yönteme geçiş bildirilmemiştir; ancak bu sonuç uzun dönem nüks oranı anlamına gelmez.

vNOTES rahim sarkması ameliyatının komplikasyonları nelerdir?

Kanama, enfeksiyon, mesane, üreter veya bağırsak yaralanması, idrar yapmada geçici güçlük ve kullanılan tekniğe göre mesh ile ilişkili sorunlar gelişebilir. Ayrıca gerekli olduğunda laparoskopiye veya başka bir cerrahi yönteme geçiş yapılabilir.

vNOTES ameliyatında bağırsak yaralanması olabilir mi?

Evet, nadir de olsa mümkündür. Özellikle vajinal giriş bölgesinde yoğun yapışıklık bulunan hastalarda rektum yaralanması riski önemlidir. Yüklenen sistematik derlemede tüm benign vNOTES işlemleri içerisinde yapışıklıklarla ilişkili rektal yaralanmalar bildirilmiştir. Bu nedenle uygun hasta seçimi önem taşır.

İzsiz rahim sarkması ameliyatında mesh kullanılır mı?

Her ameliyatta kullanılmaz. Uterosakral veya sakrospinöz ligament gibi doğal doku onarımlarında mesh gerekmeyebilir. Bazı sakrokolpopeksi tekniklerinde ise mesh kullanılabilir. Kullanılacak yöntem hastanın anatomisine ve planlanan cerrahiye göre belirlenir.

Mesh ekspozisyonu nedir?

Mesh kullanılan ameliyatlardan sonra sentetik materyalin bir bölümünün vajinal dokudan görünür hale gelmesine mesh ekspozisyonu denir. Yüklenen sistematik derlemedeki vNOTES prolapsus grubunda iki mesh ekspozisyonu vakası bildirilmiş ve bu hastalarda cerrahi düzeltme gerekmiştir.

İzsiz rahim sarkması ameliyatı ağrılı mıdır?

Karın duvarında kesi olmadığı için abdominal yara ağrısı bulunmaz; ancak vajinal ve pelvik dokularda cerrahi işlem yapıldığı için ağrı ve hassasiyet görülebilir. Ağrının düzeyi uygulanan cerrahinin türüne göre değişir.

vNOTES rahim sarkması ameliyatından sonra hastanede kaç gün kalınır?

Hastanede kalış süresi ameliyatın kapsamına, hastanın genel durumuna, idrar yapabilmesine ve erken ameliyat sonrası bulgularına göre değişir. Bu nedenle tüm hastalar için sabit bir süre vermek doğru değildir.

İzsiz rahim sarkması ameliyatından sonra ne zaman yürünür?

Hastanın genel durumu uygunsa erken mobilizasyon genellikle teşvik edilir. Hafif yürüyüşler dolaşım ve bağırsak fonksiyonları açısından yararlı olabilir. Aktivite düzeyi kademeli artırılmalıdır.

Rahim sarkması ameliyatından sonra ağır kaldırılabilir mi?

Erken dönemde ağır kaldırmaktan ve karın içi basıncını belirgin artıran aktivitelerden kaçınılmalıdır. Normal aktivitelere dönüş süresi yapılan prolapsus onarımına ve kontrol muayenesine göre bireysel olarak belirlenir.

İzsiz rahim sarkması ameliyatından sonra cinsel ilişkiye ne zaman başlanır?

Vajinal dokuların ve dikiş hattının iyileşmesi tamamlanmadan cinsel ilişkiye başlanmamalıdır. Uygun zaman yapılan ameliyatın kapsamına ve kontrol muayenesindeki iyileşmeye göre belirlenir.

vNOTES cinsel fonksiyonu etkiler mi?

vNOTES prolapsus cerrahisi sonrasında uzun dönem cinsel fonksiyon hakkında mevcut bilimsel veriler sınırlıdır. Bu nedenle yöntemin cinsel fonksiyon açısından diğer cerrahilerden kesin olarak üstün olduğunu söylemek mümkün değildir.

Rahim sarkması ameliyattan sonra tekrarlar mı?

Evet. Bütün prolapsus ameliyatlarında belirli bir nüks riski vardır. Nüks aynı bölgede veya vajinanın başka bir kompartmanında gelişebilir. Bağ dokusu özellikleri, obezite, kronik kabızlık, öksürük ve prolapsusun başlangıç derecesi nüks riskini etkileyebilir.

vNOTES sonrası rahim sarkmasının tekrarlama oranı nedir?

vNOTES prolapsus cerrahisinin uzun dönem nüks oranını güvenilir şekilde belirlemek için mevcut çalışmalar yeterli değildir. Bilimsel literatürdeki hasta sayıları küçüktür ve uygulanan ameliyatlar birbirinden farklıdır.

Rahim sarkması idrar kaçırmaya neden olur mu?

Rahim sarkması ile stres tipi veya sıkışma tipi idrar kaçırma aynı hastada birlikte görülebilir. Ayrıca ileri prolapsus bazı hastalarda mevcut stres tipi idrar kaçırmayı maskeleyebilir ve prolapsus düzeltildikten sonra idrar kaçırma belirginleşebilir.

Rahim sarkması ile mesane sarkması aynı şey midir?

Hayır. Rahim sarkması apikal destek problemidir. Mesanenin vajinanın ön duvarına doğru bombeleşmesine sistosel denir. Ancak bu iki durum aynı hastada sıklıkla birlikte bulunabilir.

Rahim sarkması ile rektosel birlikte olabilir mi?

Evet. Rektumun vajinanın arka duvarına doğru bombeleşmesine rektosel denir. Rahim sarkması bulunan hastalarda anterior ve posterior kompartman prolapsusları da eşlik edebilir.

vNOTES ile laparoskopik rahim sarkması ameliyatı arasındaki fark nedir?

Laparoskopide kamera ve cerrahi aletler karın duvarındaki küçük kesilerden yerleştirilir. vNOTES'te vajinal doğal açıklık kullanılır ve uygun hastalarda karın cildinde kesi bulunmaz. Ancak hangi yöntemin uygun olduğu yapılacak prolapsus onarımına ve hastanın anatomisine göre değişir.

vNOTES ile robotik cerrahi arasındaki fark nedir?

Robotik prolapsus cerrahisinde genellikle karın duvarına birkaç port yerleştirilir. vNOTES ise vajinal doğal açıklığı kullanır. İki yöntem de endoskopik görüntüleme sağlayabilir; ancak erişim yolu, kullanılan ekipman ve uygulanabilecek cerrahi teknikler farklıdır.

En iyi rahim sarkması ameliyatı hangisidir?

Bütün hastalar için tek bir en iyi ameliyat yoktur. Doğru yöntem prolapsusun tipi, rahmin korunup korunmayacağı, mesane ve bağırsak sorunları, geçirilmiş ameliyatlar, hastanın yaşı ve cerrahinin hedeflerine göre belirlenmelidir.

İzsiz rahim sarkması ameliyatı güvenli midir?

Mevcut çalışmalar vNOTES prolapsus cerrahisinin seçilmiş hastalarda uygulanabilir olduğunu göstermektedir. Bununla birlikte prolapsus alanındaki bilimsel veriler halen sınırlıdır. Güvenliğin en önemli unsurları uygun hasta seçimi, doğru cerrahi planlama ve vNOTES konusunda deneyimdir.

vNOTES rahim sarkması ameliyatı diğer yöntemlerden daha mı iyidir?

Mevcut bilimsel veriler vNOTES'in prolapsus cerrahisinde klasik vajinal, laparoskopik veya robotik yöntemlerden kesin olarak üstün olduğunu göstermeye yeterli değildir. Karında kesi olmaması önemli bir özellik olmakla birlikte tedavi seçimi yalnızca kozmetik avantaja göre yapılmamalıdır.

İzsiz rahim sarkması ameliyatında cerrah deneyimi önemli midir?

Evet. vNOTES hem vajinal cerrahi hem de ileri endoskopik cerrahi becerileri gerektirir. Güvenli vajinal giriş, pelvik anatominin doğru tanınması ve hangi hastanın vNOTES için uygun olmadığının belirlenmesi cerrahi deneyimin önemli parçalarıdır.