Kolposkopi Öncesi Dikkat Edilecekler

Kolposkopi Öncesi Değerlendirme

Kolposkopinin temel amacı, rahim ağzında yüksek dereceli hücresel değişiklikleri doğru şekilde saptamak, olası rahim ağzı kanserini gözden kaçırmamak ve biyopsi gerekiyorsa en şüpheli alanlardan örnek almaktır. Bu nedenle başarılı bir kolposkopik değerlendirme, yalnızca muayene ile değil, muayene öncesinde yapılan ayrıntılı hasta değerlendirmesi ile başlar.

Kolposkopinin hangi durumlarda gerekli olduğu hakkında ayrıntılı bilgi için kolposkopi kimlere yapılır? sayfasını inceleyebilirsiniz. İşlemin kendisinin nasıl gerçekleştirildiğini merak ediyorsanız kolposkopi nasıl yapılır? rehberinde işlemi aşama aşama anlattım.

Kolposkopi öncesinde sizden ayrıntılı bir tıbbi öykü alırız. Çoğu bilgi hastamız tarafından verilebilir. Bununla birlikte, daha önce yaptırdığınız Smear (Pap smear) testleri, HPV testleri (mümkünse kullanılan HPV testinin türü ile birlikte) ve varsa önceki kolposkopi, biyopsi veya patoloji raporlarını yanınızda getirmeniz değerlendirmemizi daha doğru yapmamızı sağlar.

Rahim ağzındaki kanser öncüsü hücresel değişiklikler (CIN 1, CIN 2 ve CIN 3) çoğu zaman hiçbir belirti vermez. Bu nedenle birçok hastamız herhangi bir şikâyeti olmadığı halde anormal Smear veya HPV testi nedeniyle kolposkopiye yönlendirilmektedir. Bunun yanında bazı hastalar ise yaşadıkları farklı yakınmaları kanser ile ilişkilendirerek yoğun kaygı yaşayabilir.

Özellikle yüksek riskli bir HPV tipi saptandıysa, HPV pozitifliğinin tek başına rahim ağzı kanseri anlamına gelmediğini bilmek önemlidir. HPV 16, HPV 18 ve diğer yüksek riskli tiplerle ilgili ayrıntılı bilgi için yüksek riskli HPV rehberini okuyabilirsiniz.

Özellikle cinsel ilişki sırasında veya sonrasında görülen vajinal kanama, hastalarda en fazla endişe yaratan belirtilerden biridir. Ancak bu durum her zaman rahim ağzı kanseri anlamına gelmez. Rahim ağzındaki geniş ektropion (rahim ağzında yara) alanları (servikal ektopi) veya enfeksiyon gibi iyi huylu nedenler de benzer kanamalara yol açabilir. Buna karşılık, adet dönemleri dışında gelişen düzensiz vajinal kanamalarda yalnızca rahim ağzı değil, rahim zarından kaynaklanan hastalık olasılığı da değerlendirilmelidir.

Rahim ağzındaki kanser öncüsü lezyonlar çoğunlukla belirti oluşturmazken, dış genital bölgedeki yüksek dereceli skuamöz intraepitelyal lezyonlar (HSIL) kaşıntı, yanma veya ağrı gibi yakınmalara neden olabilir. Ayrıca vulva veya vajinada liken planus bulunan hastalarda hastalık yalnızca genital bölgeyle sınırlı olmayabilir. Ağız içi mukozasında veya saçlı deride de benzer bulgular görülebileceğinden bu bölgelerle ilgili yakınmalar da değerlendirilir.

Kolposkopi öncesinde dikkat ettiğimiz noktalardan biri de kullandığınız doğum kontrol yöntemidir. Rahim içi araç (spiral) veya vajinal halka (NuvaRing®) kullanıyorsanız bunu mutlaka bildirmeniz gerekir. Vajinal halka kolposkopi öncesinde çıkarılır ve doğum kontrol etkinliğinin devam etmesi için işlem sonrasında en geç üç saat içinde tekrar yerleştirilmelidir.

Cinsel öykü de değerlendirmemizin bir parçasıdır. Ancak bu görüşme tamamen tıbbi amaç taşır. HPV enfeksiyonu ve rahim ağzındaki hücresel değişikliklerin cinsel yaşam ile ilişkilendirilmesi nedeniyle birçok kadın kendini suçlu hissedebilir veya kaygı yaşayabilir. Bu nedenle değerlendirme sırasında suçlayıcı veya yargılayıcı bir yaklaşım kesinlikle doğru değildir. Amacımız yalnızca en doğru tıbbi değerlendirmeyi yapmaktır.

Kolposkopi öncesinde sigara kullanıp kullanmadığınızı mutlaka sorgularız. Çünkü sigara, özellikle rahim ağzı ve dış genital bölgedeki kanser öncüsü lezyonların gelişme riskini artıran önemli çevresel faktörlerden biridir. Sigara kullanan hastalarımızda, kolposkopik değerlendirme sırasında sigarayı bırakması yönünde telkinde bulunuruz.

Kolposkopi öncesinde gelecekte gebelik planınızın olup olmadığını da öğreniriz. Çünkü uygulanacak tedavi yöntemi seçilirken doğurganlığın korunması birçok hasta için önemli olabilir. Eğer hormonal bir doğum kontrol yöntemi kullanmıyorsanız, kolposkopik değerlendirme ve gerekirse uygulanacak cerrahi tedavi tamamlanıncaya kadar kondom kullanılması önerilebilir.

Gebeyseniz veya gebelik ihtimaliniz varsa bunu işlem öncesinde mutlaka belirtmelisiniz. Gebelikte kolposkopik değerlendirme ile ilgili ayrıntıları gebelikte kolposkopi sayfasında bulabilirsiniz.

Değerlendirme sırasında daha önce geçirdiğiniz ameliyatları ayrıntılı olarak sorgularız. Özellikle konizasyon, LEEP , lazer tedavisi veya histerektomi gibi jinekolojik işlemler kolposkopik değerlendirmeyi doğrudan etkileyebilir. Bunun yanında bağırsak veya anüs bölgesine yönelik ameliyatlar da gerekli durumlarda kayıt altına alınır.

Genel sağlık öykünüz de kolposkopi öncesi değerlendirmenin önemli bir parçasıdır. Özellikle bağışıklık sistemini etkileyen hastalıklar veya kullanılan ilaçlar HPV enfeksiyonunun doğal seyri ve tedavi planlaması açısından önem taşır. İnflamatuvar bağırsak hastalıkları nedeniyle kullanılan ilaçlar, organ nakli sonrası immünsüpresif tedaviler, romatizmal hastalıklar için kullanılan bağışıklık baskılayıcı ilaçlar ve HIV enfeksiyonu gibi durumlar mutlaka değerlendirilir.

Kolposkopi Öncesi İstenen Bilgiler

Kolposkopi öncesinde mevcut HPV ve Smear sonuçlarının yanı sıra önceki kolposkopi ve patoloji sonuçlarının birlikte değerlendirilmesi önemlidir. Özellikle daha önce kolposkopik biyopsi yapıldıysa biyopsi raporunuzu da yanınızda getirmenizi öneririz.

Kolposkopiye Yönlendirilme Nedeni

• Güncel ve önceki Smear (Pap smear) sonuçları
• HPV testi sonuçları
• Diğer ilgili test sonuçları
• Rahim ağzı, vajina, vulva veya anüste saptanmış anormal bulgular

Şikayetleriniz Nelerdir?

• Vajinal akıntı (iltihaplı veya kanlı)
• Vajinal kanama veya lekelenme
• Cinsel ilişki sırasında ağrı
• Kaşıntı
• Genital siğiller
• Genital bölge dışında, özellikle ağız içi ve saçlı deride anormal cilt veya mukoza değişiklikleri

Geçmiş Tıbbi Öykünüz

• Bağışıklık sistemini etkileyebilecek hastalıklar
• İnflamatuvar bağırsak hastalıkları
• Organ nakli öyküsü
• Romatizmal hastalıklar
• HIV enfeksiyonu
• Düzenli kullandığınız ilaçlar
• Daha önce geçirdiğiniz ameliyatlar

Kadın Hastalıkları Ameliyatları

• Konizasyon
• LEEP
• Lazer tedavisi
• Kadın veya partnerde sterilizasyon
• Histerektomi (rahmin alınması)

Daha önce CIN nedeniyle tedavi gördüyseniz önceki patoloji raporlarınız özellikle önemlidir. CIN derecesine göre hazırlanmış ayrıntılı sayfalarımıza CIN 1 tedavisi, CIN 2 tedavisi ve CIN 3 tedavisi bağlantılarından ulaşabilirsiniz.

Gebelik Öyküsü

• Gebelik ve doğum sayınız
• Normal doğum veya sezaryen öykünüz
• Doğum sırasında alt genital sistem yaralanmaları
• Kısırlık tedavisi öykünüz
• Gelecekte çocuk sahibi olma planınız

Cinsel Öykünüz

• İlk cinsel ilişki yaşı
• Düzenli partner durumu
• Partner sayısı
• Vajinal, oral veya anal cinsel ilişki öyküsü
• Kondom kullanımı
• Daha önce geçirilmiş cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlar
• Partnerde HPV veya genital siğil öyküsü

Doğum Kontrol Yöntemi

• Spiral (RİA)
• Vajinal halka (NuvaRing®)
• Doğum kontrol hapı
• Hormon replasman tedavisi
• Vajinal östrojen tedavisi
• Kondom

Sigara Kullanımı

• Kaç yıldır sigara kullandığınız
• Günlük sigara miktarınız

Alerjileriniz ve Önceki Reaksiyonlarınız

• Bilinen ilaç veya solüsyonlara karşı alerji ya da önceki reaksiyonlar
• Özellikle daha önce iyot içeren topikal solüsyonlara karşı reaksiyon gelişip gelişmediği

Kolposkopi Yapılmadan Önce Neler Yapmalıyım?

Kolposkopi öncesinde özel bir hazırlık gerektiren karmaşık bir süreç bulunmaz. Bununla birlikte, muayenenin en doğru şekilde değerlendirilebilmesi için dikkat edilmesi gereken bazı önemli noktalar vardır. Öncelikle daha önce yaptırdığınız Smear (Pap smear) testleri, HPV testi sonuçları, kolposkopi raporları, biyopsi veya patoloji sonuçları varsa bunları yanınızda getirmenizi öneririz. Bu belgeler, rahim ağzındaki hücresel değişikliklerin zaman içerisindeki seyrini değerlendirmemize ve gereksiz tetkik tekrarlarını önlememize yardımcı olur.

Muayene öncesinde kullandığınız tüm ilaçları, kronik hastalıklarınızı ve daha önce geçirdiğiniz jinekolojik ameliyatları bizimle paylaşmanız da büyük önem taşır. Özellikle daha önce LEEP, konizasyon veya rahim ağzına yönelik başka bir işlem uygulanmış olması, kolposkopik değerlendirmenin şeklini değiştirebilir. Ayrıca bağışıklık sistemini etkileyen hastalıklar veya kullanılan ilaçlar HPV enfeksiyonunun doğal seyri üzerinde etkili olabileceğinden mutlaka değerlendirilir.

Kolposkopiden önceki 24–48 saat içerisinde;

• cinsel ilişkiden kaçınılmasını,
• vajinal fitil, krem veya tampon kullanılmamasını,
• vajinal duş yapılmamasını öneriyoruz.

Bu uygulamalar rahim ağzının doğal görünümünü değiştirebilir ve kolposkopik inceleme sırasında bazı bölgelerin değerlendirilmesini güçleştirebilir. Muayene günü rahat kıyafetler tercih etmeniz ve kendinizi mümkün olduğunca rahat hissetmeniz de işlemin daha konforlu geçmesine katkı sağlayacaktır.

Kolposkopi Öncesi Yemek Yenir mi?

Hastalarımızın bize en sık yönelttiği sorulardan biri kolposkopi öncesinde aç kalmanın gerekip gerekmediğidir. Rutin kolposkopik muayenede genel anestezi uygulanmadığı için aç kalmanız gerekmez. Muayene günü normal kahvaltınızı yapabilir, günlük beslenme düzeninizi sürdürebilir ve düzenli kullandığınız ilaçları doktorunuz farklı bir öneride bulunmadıkça almaya devam edebilirsiniz.

Kolposkopi sırasında yalnızca rahim ağzı ayrıntılı olarak değerlendirilir ve gerektiğinde küçük biyopsiler alınabilir. Bu nedenle aç kalmanın işlem başarısını artırdığına dair bir durum söz konusu değildir. Aksine uzun süre aç kalmak bazı hastalarda halsizlik veya baş dönmesi gibi yakınmalara neden olabilir. Dengeli bir kahvaltı yapmak ve yeterli sıvı tüketmek muayene sırasında kendinizi daha rahat hissetmenizi sağlayacaktır.

Kolposkopide şüpheli bir alan görülmesi halinde yapılabilecek örnekleme işlemini kolposkopik biyopsi nedir, nasıl yapılır? sayfasında ayrıntılı olarak anlattım.

İşlem öncesinde alkol tüketilmesini ise önermiyoruz. Alkol bazı ilaçlarla etkileşime girebilir, genel sağlık durumunu etkileyebilir ve işlem sonrasında gelişebilecek yakınmaların değerlendirilmesini güçleştirebilir. Bu nedenle kolposkopi öncesindeki gün ve muayene günü alkol kullanılmaması daha uygun olacaktır.

Kolposkopi öncesinde sağlıklı kahvaltı yapan orta yaşlı kadın. Kolposkopi öncesinde aç kalmak çoğu hastada gerekli değildir.